Uriko ubona ku rubuga aherekana amakuru mu nyandiko gusa, hakoresha uburyo buke. Ja ku rubuga nyamukuru ubone amakuru mu nyandiko iherekejwe n'amasanamu.
Njana ku rubuga nyamukuru canke aho gusoma gusa
Ibindi vyerekeye ingene urwo rubuga rugutwara uburyo (ama mega) buke
Thomas Lubanga: Menya uyu muntu wa mbere waburanishijwe na ICC ubu washinze undi mutwe urwanya Kinshasa
Benshi bamumenye mu makuru igihe yacirwaga urubanza mu rukiko mpuzamahanga mpanabyaha i La Haye mu Buholandi, mu 2012 rwamuhamije ibyaha yaregwaga runamukatira gufungwa imyaka 14.
MuriWerurwe (3) 2020 ubwo yasohokaga muri gereza ya Makala i Kinshasa – aho kuva mu 2015 yaje gukomereza igifungo cye avuye muri gereza ya La Haye mu Buholandi – yabwiye BBC ati: "Ntahanye imbabazi kugira ngo mfashe kongera kubaka sosiyete."
Mu bya mbere yakoze agisohoka muri gereza yahise ajya mu rusengero ari kumwe n'abo mu muryango we n'abamushyigikiye.
Thomas Lubanga w'imyaka 64 bivugwa ko ari muri Uganda, ubu yongeye kugaruka mu makuru, nyuma y'imyaka ine afunguwe yashinze umutwe witwaje intwaro witwa Convention pour la Révolution Populaire (CRP).
Mu kwezi gushize, Charles Kakani wungirije Thomas Lubanga, yabwiye ibinyamakuru byo muri DR Congo ko umutwe wabo ugamije "guhindura ubutegetsi bwa DR Congo no kugarura demokarasi".
Uwa mbere wafunzwe akanaburanishwa na ICC
Mu mwirondoro we wavuzwe mu rukiko aburanishwa, Lubanga yavukiye mu ntara ya Ituri mu 1960, yinjira muri politike mu ishyaka rya MPR ryari ku butegetsi bw'icyari Zaïre akiri umunyeshuri muri kaminuza i Kisangani aho yize amasomo y'ibijyanye n'imitekerereze n'imyitwarire (psychology).
Nyuma yakomereje mu ishyaka rya UDPS rya Etienne Tshisekedi aho yabaye mu bakuriye urubyiruko rwaryo igihe kinini.
Thomas Dyilo Lubanga - wo mu bwoko bw'aba-Hema - yaje kwifatanya n'umutwe witwaje intwaro wa Rassemblement Congolais pour la Démocratie (RCD) ishami rya Kisangani – Mouvement de Libération rizwi nka RCD-KML, wari mu ihuriro ry'imitwe y'inyeshyamba yafashwaga na Uganda n'u Rwanda hagati ya 1998 na 2006mu gihe cy'intambara ya kabiri ya Congo.
Nyuma, Lubanga yagiye mu mutwe wa MLC wa Jean-Pierre Bemba,wafashwaga na Uganda, mbere yo kugaruka muri RCD akanagirwa ushinzwe ingabo, ariko mu 2001 yahise ashinga umutwe we yise Union des Patriotes du Congo.
Uyu mutwe wa Thomas Lubanga, wari ufatanyije na Bosco Ntaganda, n'abandi nka Gen Jacques Ychaligonza, washinjwe ubwicanyi bukomeye mu makimbirane hagati y'aba-Hema n'aba Lendu mu ntara ya Ituri.
Thomas Lubanga yaje gufatwa n'ingabo za MONUSCO mu 2005, yoherezwa i Kinshasa aho yabanje kurindirwa muri hoteli zikomeye, ariko nyuma y'amezi macye ajyanwa muri gereza ya Kinshasa.
Mu 2006 Thomas Lubanga yagaragaye arira ubwo yari agiye kurizwa indege y'ingabo z'Ubufaransa imujyana i La Haye mu Buholandi ku rukiko mpuzamahanga mpanabyaha, aho yabaye umuntu wa mbere ufunzwe akanaburanishwa na rwo.
Gusubira i Bunia nyuma y'igifungo
Thomas Lubanga yaburanye ahakana ibyaha yaregwaga ariko urwo rukiko rwamuhamije kwinjiza abana mu gisirikare no kubohereza mu ntambara mu rubanza rwamaze imyaka igera kuri ine.
Mu 2012, Lubanga yakatiwe gufungwa imyaka 14, imyaka ya mbere y'igifungo yayimaze muri gereza ya La Haye, mu 2015 agarurwa muri DR Congo gufungirwa muri gereza ya Makala i Kinshasa.
Amakuru avuga ko ari muri gereza i Kinshasa, Lubanga yongeye kubaka umubano n'abantu bakoranye na we hambere mu gihe yiteguraga gusohoka muri gereza.
Nyuma yo gusohoka muri gereza yabaye hagati y'imijyi ya Kinshasa na Bunia mu ntara ya Ituri aha ho asanzwe afite ijambo n'abayoboke benshi cyane abo mu bwoko bwe. Atangira politike bushya avuga ko agamije "amahoro n'iterambere".
Mu mpera za 2021, Perezida Félix Tshisekedi yashyizeho itsinda ryiswe 'Task Force y'amahoro, ubwiyunge no kubaka Ituri' yari igamije ahanini gufasha imitwe yitwaje intwaro muri Ituri kuzishyira hasi, Tshisekedi yagize Thomas Lubanga umukuru w'iryo tsinda.
Mu kwezi kwa kabiri 2022, mu buryo butavugwaho rumwe, Thomas Lubanga na bagenzi be batandatu bari muri iyo 'Task Force' bashimuswe n'umutwe wa CODECO bari muri Ituri, uyu mutwe wabarekuye nyuma y'amezi abiri.
Mu matora yo mu 2023, Thomas Lubangayatsindiye umwanya wo kuba umudepite w'intara ya Ituri, ariko komisiyo y'amatora iramusimbuza ivuga ko umuntu wahamijwe ibyaha atagomba gutorwa, ibyo we yamaganye.
Nyuma yo kunanirwa gusubira muri politike muri Ituri, mu 2024 Thomas Lubanga yagiye muri Uganda avuga ko ahunze.
Muri Gashyantare(2) uyu mwaka, umuvigizi w'igisirikare cya DR Congo mu ntara ya Ituri yatangaje ko Thomas Lubanga n'abafatanyije na we bashinzeumutwe w'inyeshyamba bari muri Uganda kandi kobafatanyije n'uwa M23 bagamije guhungabanya intara ya Ituri.
Gusa Charles Kakani, wungirije Thomas Lubanga, mu kwezi gushize avugira i Kampala yabwiye Radio Okapi ko umutwe wabo wa Convention pour la Libération Populaire, (CRP) udakorana na M23.
Uyu mutwe wa Thomas Lubanga ufite ishami rya gisirikare ryitwa "Force pour la Révolution Populaire", bivugwa ko utaratangira ibikorwa bya gisirikare muri DR Congo.
Abasesenguzi bavuga ko uyu mutwe ushobora kuba ikibazo ku mutekano mu ntara ya Ituri kuko Thomas Lubanga ari umuntu ufite amaboko n'abantu benshi bakoranye na we barimo n'abakomeye ubu muri politike n'igisirikare cya DR Congo.
Uburasirazuba bwa DR Congo busanzwe bushegeshwe n'imitwe yitwaje intwaro ONU ivuga ko irenga 100, ubu ukomeye muri yo ni uwa M23 ugenzura ibice bitandukanye mu ntara za Kivu ya Ruguru na Kivu y'Epfo.
Amakuru bwite ku muryango wa Thomas Lubanga yo mu myaka irenga 10 ishize, ni uko yari umugabo ufite umugore n'abana barindwi.