Kenya: Umupastori w'ibitangaza by'impinja' yapfiriye mu mpanuka

Umupastori wateje impagarara muri Kenya, Gilbert Deya, wavuze ko yateraga inda z'ibitangaza, yapfiriye mu mpanuka yo mu muhanda.

Polisi yabwiye itangazamuru mu gihugu ko Deya yapfuye ku wa Kabiri nimugoroba nyuma y'uko ikinyabiziga cye gikoranye impanuka na bisi ya Kaminuza n'ikindi kinyabiziga hafi y'umujyi wa Kisumu mu burengerazuba bwa Kenya.

Abandi bantu bagera kuri 30 biravugwa ko bakomeretse, barimo n'uwatahuwe nk'umugore we n'umugenzi wari mu modoka ye, ndetse n'abanyeshuri 15 bari muri bus.

Deya, wayoboraga urusengero i London, yabaye kimomo mu myaka ya mbere ya za 2000 nyuma yo kuvuga ko yashoboraga gufasha abashakanye badashobora kubyara, gutwita 'impinja z'ibitangaza' binyuze mu isengesho.

Amaperereza yakozwe nyuma yashyize isano ku rusengero rwe n'itsinda riregwa kunyereza abana, bimutera gutabwa muri yombi no kwirukanwa mu Bwongereza mu myaka umunani ishize nyuma y'inziza zo guhangana mu mategeko zamaze imyaka 10.

Yahanaguweho ibyaha muri 2023 kubera ibimenyetso bidahagije.

Ku wa Gatatu, umuguverineri w'agace ka Siaya James Orengo yavuze ko yamenye amakuru y'urupfu rwa Musenyeri Gilbert Deya mu gahinda n'akababaro kenshi".

Yemeje ko impanuka "iteye ubwoba" yo mu muhanda yarimo n'imodoka y'akarere.

Amafoto yakwirakwijwe ku mbunga nkoranyambaga yerekanye ibisigara by'imwe mu modoka, yari yashwanyukiye burundu mu mpanuka.

Uyu mugabo, Deya, wahoze ari umufundi akaza kuba umuvugabutumwa, yavuye muri Kenya yimukira i London hagati muri za 1990, aho yashingiye Gilbert Deya Ministries, umuryango udaharanira inyungu ufite amashami mu Bwongereza no muri Afurika.

Yari azwi kubera uburyo yakoragamo ivugabutumwa anavuga ko yatagatifujwe agirwa umusenyeri mukuru n'umuvugabutumwa muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika mu 1992.

Nyuma urusengero rwe rwaje gukorwaho amaperereza menshi n'abategetsi mu Bwongereza kubera gukekwaho ibyaha byo gucunga nabi umutungo no kurenga ku mategeko, birimo no kugurisha amavuta y'ubuto yavugaga abeshya ko afite imbaraga zo kuvura.

Yigeze gusobanurwa na Minisitiri w'ububanyi n'amahanga w'Ubwongereza, David Lammy, icyo gihe wari umudepite, nk'"umutekamitwe wo mu bihe by'ubu watengushye akanahemukira abayoboke be b'intege nke".

Ku rusengero rwe, abagore bari barihebye, bamwe bararengeje n'igihe cyo gucura (guhagarika urubyaro), n'abandi bari barananiwe gusama (gutwita), bemezwaga ko bazashobora gutwita binyuze mu isengesho.

Ariko impinja buri gihe "zabyarizwaga" mu mavuriro y'ihishe mu murwa mukuru wa Kenya, Nairobi. Ubushinjacyaha bwavuze ko impinja zibwaga mu miryango ikennye muri Kenya.

Muri 2011, uwari umugore we Mary Deya, yafunzwe nyuma yo guhamwa n'icyaha cyo kwiba uruhinja mu ivuriro rikuru mu murwa mukuru Nairobi anabeshya ko ari we wari wabyaye uwo mwana.

Igihe Deya yabazwaga mu iperereza rya BBC muri 2014 uburyo "abana b'ibitangaza" bari bafite ibimenyetso ndangasano (DNA/ADN) bitandukanye n'iby'abavugwaga ko ari ababyeyi babo, yavuze ko byari ibintu "birenze imitekerereze ya muntu".

Yagize ati: "Si ikintu navuga. Nshobora gusobanura kubera ko ari ab'Imana kandi ibintu by'Imana ntibishobora gusobanurwa n'ikiremwamuntu".

Nyuma yo guhanagurwaho icyaha muri 2023, Deya yakomeje kuvuga ko ari umwere anakomeza imirimo ye y'iby'idini kugeza apfuye, ku myaka bivugwa ko ari 72.