အမေရိကန်သမ္မတထရမ့်က ရွေးကောက်ပွဲအတွက် တရုတ်အကူအညီတောင်းခဲ့သလား

အမေရိကန် သမ္မတဒေါ်နယ်ထရမ့်က ရွေးကောက်ပွဲအနိုင်ရဖို့ တရုတ်ဆီက အကူအညီတောင်းခဲ့တယ်လို့ အမေရိကန် အမျိုးသားလုံခြုံရေး အကြံပေးဟောင်း ဂျွန်ဘိုတန်က သူ့စာအုပ်အသစ်ထဲမှာ ရေးသားခဲ့ပါတယ်။

အမေရိကန်လယ်သမားတွေရဲ့ လယ်ယာထွက်ကုန်တွေကို တရုတ်က ဝယ်ဖို့ သမ္မတထရမ့် လိုလားခဲ့တယ်လို့ ဂျွန်ဘိုတန်ရဲ့ အသစ်ဖြန့်ချိမယ့် စာအုပ်ထဲမှာ ရေးသားထားပါတယ်။

သမ္မတထရမ့်ဟာ "အိမ်ဖြူတော် ဘယ်လို လည်ပတ်နေတယ်ဆိုတာကို အံ့အားသင့်လောက်အောင် မပြောမဆိုဘဲ ဖုံးထားခဲ့တယ်"လို့လည်း အဲဒီစာအုပ်ထဲမှာ ရေးသားထားကြောင်း စာအုပ်မထွက်မီ မီဒီယာတွေရဲ့ အကြိုသုံးသပ်ချက်ထဲမှာ ဖော်ပြထားကြပါတယ်။

သမ္မတထရမ့်အစိုးရအဖွဲ့က အဲဒီစာအုပ်ကို စင်ပေါ်ရောက်မလာအောင် ပိတ်ပင်ဖို့ ကြိုးစားနေပါတယ်။

"ဂျွန်ဘိုတန်ဟာ ဥပဒေချိုးဖောက်တာပဲ။ ဒါဟာ အဆင်မြင့်လျှို့ဝှက်သိမ်းဆည်းထားတဲ့ သတင်းအချက်အလက်တွေမို့ ခွင့်ပြုချက်မရဘဲ သူထုတ်ပြောလို့ မရဘူး"လို့ ဖောက်စ် သတင်းဌာနနဲ့ ပြောကြားရာမှာ သမ္မတထရမ့်က ပြောခဲ့ပါတယ်။

"သူ့ကို ကျုပ်အခွင့်အရေးပေးခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သူဟာကျဆုံးသွားတဲ့လူတယောက်ဖြစ်သွားပါပြီ"လို့ လည်း ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

ဂျွန်ဘိုတန်ဟာ ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဧပြီလမှာ အိမ်ဖြူတော် စီမံခန့်ခွဲရေးအဖွဲ့ထဲ ပါဝင်လာခဲ့ပြီး နောက်နှစ် စက်တင်ဘာလမှာ နုတ်ထွက်သွားခဲ့ပါတယ်။

သူက သူ့သဘောနဲ့သူ နုတ်ထွက်တယ်လို့ ဆိုပေမယ့် သမ္မတထရမ့်ကတော့ ကြီးကြီးမားမား သဘောထားကွဲလွဲမှုတွေကြောင့် အလုပ်ဖြုတ်ပစ်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

သူဟာ သမ္မတ ဂျော့ဒဗလျူဘုရှ် လက်ထက်ကလည်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးပြီး နိုင်ငံခြားရေးပေါ်လစီနဲ့ပတ်သက်ရင် သဘောထား တင်းမာသူတယောက်အဖြစ် လူသိများပါတယ်။

အမျိုးသားလုံခြုံရေး အကြံပေး အရာရှိ အဖြစ်နဲ့ တာဝန်ထမ်း ဆောင်စဥ်မှာ သူဟာ အမေရိကန်သမ္မတရဲ့ ပြည်တွင်း ပြည်ပ လုံခြုံရေး ကိစ္စများ ဆိုင်ရာ ထိပ်ဆုံး အကြံပေးဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။

သူအခုရေးတဲ့ စာအုပ်ကို "The Room Where It Happened" လို့ နာမည်ပေးထားပြီး စာမျက်နှာ ၅၇၇ မျက်နှာရှိပါတယ်။ ဇွန်လ ၂၃ ရက်နေ့မှာ စာအုပ်ထွက်မှာပါ။

ဒါပေမယ့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တရားရေးဝန်ကြီးဌာနက ဒီစာအုပ်ထုတ်ဝေခွင့် ပိတ်ပင်တဲ့ အရေးပေါ်အမိန့်တရပ်ထုတ်ပေးဖို့ တရားသူကြီးတယောက်ကို ပြီးခဲ့တဲ့ ဗုဒ္ဓဟူးညက ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။

"အစိုးရရဲ့ အခုည လုပ်ဆောင်ချက်ဟာ အချည်းနှီးပါပဲ။ နိုင်ငံရေး လုပ်ဆောင်ချက်သာ ဖြစ်ပြီး ဘာမှ အကျိုးသက်ရောက်မှု ဖြစ်မှာ မဟုတ်ပါဘူး"လို့ စာအုပ်ထုတ်ဝေသူ ဆိုင်မွန်နဲ့ ရှက်စတား ကုမ္ပဏီက ဆိုပါတယ်။

တကမ္ဘာလုံးမှာ စာအုပ်ပေါင်း သိန်းနဲ့ချီဖြန့်ဝေပြီးပြီဖြစ်လို့ စာအုပ်ထုတ်ဝေခွင့်ပိတ်လည်း ဘာမှ ဖြစ်လာမှာ မဟုတ်တော့ဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

"ဒီစာအုပ်ထဲမှာ ရေးထားတာတွေသာ မှန်ခဲ့ရင်ဒါဟာ ကိုယ်ကျင့်သိက္ခာအရ စက်ဆုပ်ရွံရှာစရာ ကောင်းရုံသာမကဘဲ အမေရိကန်ပြည်သူတွေ အတွက် သမ္မတ တယောက်ထမ်းဆောင်ရမယ့် မြင့်မြတ်တဲ့ အလုပ်တာဝန်ကို သွေဖည်တာလည်း ဖြစ်ပါတယ်"လို့ နိုဝင်ဘာလမှာ သမ္မတထရမ့်ရဲ့ ဒီမိုကရက်ပါတီပြိုင်ဘက် သမ္မတလောင်း ဖြစ်လာမယ့် ဂျိုးဘိုင်ဒင်ကလည်း ဆိုပါတယ်။

ရှီကျင့်ဖျင်နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ စွပ်စွဲချက်

ပြီးခဲ့တဲ့နှစ် ဇွန်လက ဂျပန်နိုင်ငံ အိုဆာကာမြို့ ဂျီ ၂၀ ထိပ်သီး အစည်းအဝေးမှာ သမ္မတထရမ့်နဲ့ သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဂျွန်ဘိုတန်က သူ့စာအုပ်ထဲမှာ ရေးသားခဲ့ပါတယ်။

သမ္မတထရမ့်ဟာ နောက်လာမယ့် အမေရိကန်သမ္မတရွေးကောက်ပွဲဆီကို စကားလမ်းကြောင်း ပြောင်းယူသွားပြီး တရုတ်ရဲ့ စီးပွားရေး အင်အားကို သွယ်ဝိုက်ပြောဆိုပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ရွေးကောက်ပွဲမှာသူနိုင်အောင် လုပ်ဆောင်ပေးဖို့ သမ္မတရှီကို အံ့အားသင့်ဖွယ် ပန်ကြားခဲ့တာတွေ့ရပါတယ်လို့ ဂျွန်ဘိုတန်က ရေးသားခဲ့ပါတယ်။

လယ်သမားတွေရဲ့ အခန်းကဏ္ဍ အရေးပါပုံကို သူက အလေးအနက်ထားပြောဆိုခဲ့ပြီး တရုတ်က ပဲပိစပ်နဲ့ ဂျုံတွေ ဝယ်ယူခဲ့မယ်ဆိုရင် ရွေးကောက်ပွဲ အတွက် အရေးပါတဲ့ ရလဒ်တွေ ထွက်ပေါ်လာလိမ့်မယ်လို့ ဆိုခဲ့ပါတယ်။

လယ်သမားတွေဟာ အဓိက မဲဆန္ဒရှင် အင်အားစုဖြစ်ပြီး ၂၀၁၆ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲမှာ သမ္မတထရမ့်ကို ကြီးကြီးမားမား ထောက်ခံမှု ပေးခဲ့ကြသူတွေပါ။

အမေရိကန် ကုန်သွယ်ရေး ကိုယ်စားလှယ် ရောဘတ်လိုက်ဟိုက်ဇာကတော့ သမ္မတ ထရမ့်ဟာ ရွေးကောက်ပွဲ အတွက် အကူအညီတောင်းတာမျိုး လုံးဝ မလုပ်ခဲ့ပါဘူးလို့ ဗုဒ္ဓဟူးညနေပိုင်းက ငြင်းဆိုခဲ့ပါတယ်။

တရုတ်နိုင်ငံ ရှင်ကျန်းဒေသမှာ ဆောက်လုပ်တဲ့ လေ့ကျင့်ရေး စခန်းတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ထိပ်သီး အစည်းအဝေး ဖွင့်ပွဲ ညစာစားပွဲမှာ ပြောကြားခဲ့တာကိုလည်း မစ္စတာ ဘိုတန်က သူ့စာအုပ်မှာ ဖော်ပြပါတယ်။

လေ့ကျင့်ရေးစခန်းတွေ ဆောက်လုပ်မှုဟာ လုံးဝမှန်ကန်တဲ့လုပ်ရပ်ပဲလို့ ပြောဆိုပြီး ဆက်ဆောက်လုပ်သင့်ကြောင်း မစ္စတာထရမ့်က ပြောခဲ့တယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။

ဂျွန်ဘိုတန်စာအုပ်ပါ အခြားရေးသားချက်များ

တကယ်လို့သာ သမ္မတထရမ့်ကို အပြစ်တင်အရေးယူဖို့ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုဟာ ယူကရိန်းနဲ့ တယ်လီဖုန်းဆက်သွယ်ပြောကြားမှု သက်သက်သာမကပဲ တခြား အစွပ်စွဲခံ နိုင်ငံရေး စွက်ဖက်မှုတွေကိုပါ ချဲ့ထွင် စုံစမ်းခဲ့မယ်ဆိုရင် အဖြေဟာ တမျိုးဖြစ်သွားနိုင်တယ်လို့ ဂျွန်ဘိုတန်က ဆိုပါတယ်။

သူ့သမ္မတပြိုင်ဘက်လောင်း ဂျိုးဘိုင်ဒင်နဲ့ သားဖြစ်သူ ရောဘတ် ဟန့်တားတို့အကြောင်းကို စုံစမ်းပေးဖို့ ယူကရိန်းသမ္မတကို သမ္မတထရမ့်က ဖိအားပေးတောင်းဆိုခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ စွဲချက်နဲ့ သမ္မတထရမ့်ကို အပြစ်တင် အရေးယူဖို့ ဇန်နဝါရီလတုန်းက ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါတယ်။

သမ္မတထရမ့်က အဲဒီစွဲချက်ကို ငြင်းဆိုခဲ့ပါတယ်။ ရီပတ်ဘလစ်ကန် အမတ်တွေ ကြီးစိုးထားတဲ့ ဆီးနိတ်လွှတ်တော်မှာ သက်သေမပါဘဲ ဖေဖေါ်ဝါရီလအတွင်း ကြားနာခဲ့ရာမှာ နှစ်ပတ်ကြာ ကြားနာပြီးနောက် အပြစ်မရှိဘူးလို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပါတယ်။

ကြားနာပွဲမှာ သက်သေမထွက်ဆိုခဲ့လို့ ဒီမိုကရက် အမတ်တွေရဲ့ ဝေဖန်ခံခဲ့ရတဲ့ ဂျွန်ဘိုတန်က ယူကရိန်းကိစ္စဟာ သမ္မတကို အရေးယူသင့်တဲ့ ကိစ္စအဖြစ် သူထင်မထင်ကိုတော့ အတိအလင်း ဖော်ပြမထားပါဘူး။

အခုထုတ်မယ့် စာအုပ်ထဲမှာ တခြားသော အပျက်သဘော ဆောင်တဲ့ စွပ်စွဲချက်တွေလည်း ပါဝင်ကြပါတယ်။

ဗြိတိန်နျူးကလီးယားပါဝါဆိုတာ ထရမ့်မသိဘူးလို့ဆို

ဗြိတိန်ဟာ နျူးကလီးယားပါဝါနိုင်ငံတနိုင်ငံဆိုတာ သမ္မတထရမ့် မသိဘူးလို့ စွပ်စွဲထားပါတယ်။

၂၀၁၈ ခုနှစ်တုန်းက ဗြိတိန်ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်ခဲ့တဲ့ ထရီဆာမေ နဲ့ အစည်းအဝေးမှာ ဗြိတိန်ရဲ့ နျူးကလီးပါဝါအကြောင်း ဗြိတိန်ဝန်ကြီးချုပ်က ပြောတော့ သမ္မတထရမ့်က "ဗျာ ဗြိတိန်က နျူးကလီးယားပါဝါလားလို့ မေးခဲ့ပါတယ်၊ အဲဒါ ဟာသလုပ်တာ မဟုတ်ပါဘူး" လို့ဂျွန်ဘိုတန်ရဲ့ စာအုပ်မှာ ရေးသားထားပါတယ်။

ဖင်လန်ဟာ အရင်က ရုရှားထဲကလားလို့လည်း သမ္မတထရမ့်က အိမ်ဖြူတော် အကြီးအကဲဟောင်း ဂျွန်ကယ်လီကို မေးခဲ့ဖူးတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဗင်နီဇွဲလားကို ဝင်တိုက်လိုက်ရရင် သိပ်ကောင်းမယ်

ဗင်နီဇွဲလားကို ဝင်ကျူးကျော်လိုက်ရရင် သိပ်ကောင်းမယ်လို့ သမ္မတထရမ့်က ပြောကြောင်းလည်း အဲဒီစာအုပ်ထဲမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ တကယ်တော့ အဲဒီတောင်အမေရိကန်နိုင်ငံဟာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရဲ့ အစိတ်အပိုင်းပဲလို့လည်း ပြောခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဒါပေမယ့် တချို့ လက်ရှိကျူးကျော်မှုတွေကိုတော့ သူက သိပ်စိတ်မပါပါဘူး။

အာဖဂန်နစ္စတန် စစ်ပွဲနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အဲဒါဟာ "ဂျော့ဘုရှ်ဆိုတဲ့ငတုံး ကလုပ်သွားခဲ့တာ"လို့ သမ္မတထရမ့်က ပြောကြောင်းရေးသားထားပါတယ်။

၂၀၁၉ ခုနှစ်အတွင်း သမ္မတထရမ့်နဲ့ ရုရှားသမ္မတ ဗလာဒီမီယာ ပူတင်တို့ ဖုန်းပြောကြားရာမှာ သမ္မတပူတင်က ဆိုဗီယက်ပုံစံ ဝါဒဖြန့်ချိရေး လုပ်ခဲ့တယ်လို့ ဂျွန်ဘိုတန်ရဲ့ စာအုပ်မှာ ရေးသားထားပါတယ်။

အဲဒါကတော့ ဗင်နီဇွဲလား အတိုက်အခံ ဟွမ်ဂိုင်ဒိုဟာ ၂၀၁၆ ခု ဒီမိုကရက်သမ္မတလောင်း ဟီလာရီကလင်တန်နဲ့ တူတယ်လို့ ပြောသွားခဲ့တာ ဖြစ်ပြီး အဲဒီပြောကြားချက်ဟာ သမ္မတထရမ့်ကို အများကြီး ဆွဲဆောင်နိုင်ခဲ့တယ်လို့ ရေးထားပါတယ်။

သမ္မတပူတင်က သူ့မဟာမိတ် ဗင်နီဇွဲလား သမ္မတ နီကိုလတ် မဒူရိုကို အကာအကွယ်ပေးချင်လို့ အဲသလို ပြောတာဖြစ်ကြောင်း ဂျွန်ဘိုတန်က ရေးထားပါတယ်။

၂၀၁၈ ခုနှစ်တုန်းက သမ္မတထရမ့်ဟာ လက်ဝဲသမ္မတ နီကိုလတ် မဒူရိုကိုအာဏာရှင်တယောက်၊ အာဏာကို လက်မလွှတ်နိုင်တဲ့သူလို့ တံဆိပ်ကပ်ပြီး ပိတ်ဆို့ အရေးယူခဲ့ပါတယ်။

"သမ္မတပူတင်ဟာ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ကို သူလိုသလို ကစားနေနိုင်တယ်"လို့ ထင်နေပုံရပါတယ်လို့ ဂျွန်ဘိုတန်က အေဘီစီ သတင်းဌာနနဲ့အင်တာဗျူးမှာ ပြောထားပါတယ်။

အဲဒီအင်တာဗျူး အပြည့်အစုံကို တနင်္ဂနွေနေ့မှာ ထုတ်လွှင့်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

သမ္မတနဲ့သူ့လူများအကြောင်း

သမ္မတထရမ့်ရဲ့ အနီးဆုံး အကြံပေးတွေဟာ သူ့ကို အထင်မကြီးကြဘူးလို့လည်း ဂျွန်ဘိုတန်က ရေးသားထားပါတယ်။

အိမ်ဖြူတော်ကို သူစရောက်တော့ အိမ်ဖြူတော် ဝန်ထမ်းအကြီးအကဲ ဂျွန်ကယ်လီက "ဒီနေရာကနေ ကျုပ်ဘယ်လောက်တောင် ထွက်သွားချင်နေသလဲဆိုတာ ခင်ဗျား စဥ်းစားတတ်မှာတောင်မဟုတ်ဘူး။ ဒီနေရာမှာ အလုပ်လုပ်ရတာ သိပ်ဆိုးတယ်ဆိုတာ ခင်ဗျားတွေ့လာပါလိမ့်မယ်" လို့ပြောခဲ့ကြောင်းလည်း ဂျွန်ဘိုတန်က စာအုပ်ထဲမှာ ရေးထားပါတယ်။

၂၀၁၈ ခုနှစ် သမ္မတထရမ့်နဲ မြောက်ကိုရီးယားခေါင်းဆောင်တို့ တွေ့ကြတော့လည်း နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး မိုက်ပွန်ပီယိုက စာတိုလေးတကြောင်းရေးပြီး သူ့လက်ထဲ ထည့်ပေးခဲ့တယ်လို့ဆိုပါတယ်။

အဲဒီစာတိုလေးကတော့ သမ္မတထရမ့်အပေါ် သူ့အမြင်ကို ရေးထားတာဖြစ်ပြီး "သူ အဓိပ္ပာယ်မရှိ လျှောက်ပြောနေတာပဲကွာ" လို့ ရေးထားတာဖြစ်ကြောင်း ဂျွန်ဘိုတန်က စာအုပ်ထဲမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

သမ္မတထရမ့်ရဲ့ သစ္စာရှိလူယုံတော်လို့ အသတ်မှတ်ခံရလေ့ရှိတဲ့ မိုက်ပွန်ပီယိုဟာလည်း သမ္မတထရမ့်နဲ့ အလုပ်လုပ်ရတာကို စိတ်ပျက်ရွံရှာနေလို့ နုတ်ထွက်ဖို့ စဥ်းစားနေသူတွေထဲက တယောက်ပဲလို့ သူက ရေးသားထားပါတယ်။

သမ္မတထရမ့်ဟာ သံသယကြီးတတ်လွန်းသူဖြစ်ပြီး အိမ်ဖြူတော်ရဲ့ ဆောင်ရွက်ချက်တွေကို အံ့သြလောက်အောင် လျှို့ဝှက်ထားတတ်သူ၊ အမေရိကန် အစိုးရကို အထီးကျန်ဖြစ်စေသူလို့လည်း ဂျွန်ဘိုတန်က ရေးသားထားပါတယ်။