ကမ္ဘောဒီးယားမှာ သားဟွန်ဆန် ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာပြီ - ဩဂုတ် ၈ ရက် နိုင်ငံတကာ ထိပ်တန်း သတင်းများ
ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Getty Images
ကမ္ဘောဒီးယားမှာ အာဏာကို ကာလတာရှည် ဆုပ်ကိုင်ထားတဲ့ ဝန်ကြီးချုပ် ဟွန်ဆန်ဟာ သူ့ရာထူးနေရာကို အကြီးဆုံးသား ဟွန်မာနေးကို လွှဲပေးလိုက်ပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ ကမ္ဘောဒီးယားရဲ့ စည်းမျဉ်းခံ ဘုရင် ဆီဟာမိုနိက ဟွန်မာနေးကို ဝန်ကြီးချုပ် နေရာမှာ အတည်ပြု ခန့်အပ်လိုက်ပါတယ်။
ဒါဟာ ကမ္ဘောဒီးယား နိုင်ငံမှာ အနှစ် ၄၀ အတွင်း ထိပ်ဆုံး အာဏာ ရာထူးနေရာမှာ လူ အပြောင်းအလဲ ဖြစ်လာတာပါ။ မကြာခင်ကပဲ ကျင်းပခဲ့တဲ့ ကမ္ဘောဒီးယား ရွေးကောက်ပွဲမှာ ဟွန်ဆန်ရဲ့ ပါတီက အပြတ်အသတ် အနိုင်ရခဲ့တဲ့နောက်၊ ဟွန်ဆန် ကြိုတင် ပြောထားသလို အဖေကနေ သားကို လက်ဆင့်ကမ်း ရာထူး လွှဲပေးတာဖြစ်ပါတယ်။
အတိုက်အခံတွေကို အစွမ်းကုန်ဖိနှိပ်ပြီးမှ ပြိုင်ဘက်မရှိ အနိုင်ယူတဲ့ အတုအယောင် ရွေးကောက်ပွဲ ဖြစ်တယ် ဆိုပြီး ကမ္ဘောဒီးယား ရွေးကောက်ပွဲ အပေါ် အတော်လေး ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဝေဖန်မှုတွေ ရှိပါတယ်။
အခု ဝန်ကြီးချုပ်အသစ်ဖြစ်လာတဲ့ ဟွန်မာနေးဟာ အသက် ၄၅ နှစ် ရှိပြီ ဖြစ်ပြီး၊ ကမ္ဘောဒီးယား စစ်တပ်ထဲမှာ တပ်မှူး အဖြစ် တာဝန်ထမ်းခဲ့သူ ဖြစ်ပေမယ့်၊ နိုင်ငံရေးမှာတော့ လက်တွေ့ အတွေ့အကြုံ နည်းပါးတယ်လို့ အကဲခတ်တွေက ဆိုပါတယ်။ ဟွန်ဆန်ဟာ ဝန်ကြီးချုပ် နေရာက ဆင်းသွားပေမယ့် တိုင်းပြည်ရဲ့ အရေးကိစ္စတွေမှာ နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း ဆက်လက် ပါဝင်နေဦးမယ် ဆိုတဲ့ သဘောမျိုး ပြောထားပါတယ်။
ဖူအာထိုင်းက ကွန်ဆာဗေးတစ်တွေနဲ့ လက်တွဲပြီး ညွန့်ပေါင်း အစိုးရဖွဲ့ဖို့ ကြိုးစားနေ
ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Getty Images
ထိုင်းနိုင်ငံမှာ ဒုတိယနဲ့ တတိယ အကြီးဆုံး ပါတီ နှစ်ခုက ညွန့်ပေါင်း အစိုးရ ဖွဲ့နိုင်ဖို့ ကြိုးစား နေတယ်လို့ ပြောပါတယ်။ ပြည်ပရောက် ထိုင်းဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း သက်ဆင် ရှင်နာဝပ်နဲ့ ဆက်စပ်နေတဲ့ လူကြိုက်များ ဖူအာထိုင်း ပါတီဟာ ရှေးရိုးစွဲ ကွန်ဆာဗေးတစ် ပါတီဖြစ်တဲ့ ဘွမ်ဂျိုင်ထိုင်း ပါတီကို ညွန့်ပေါင်း အစိုးရ အတူ ပူးပေါင်း ဖွဲ့ကြဖို့ ဖိတ်ခေါ် လိုက်ပါတယ်။ ထိုင်းဘုရင်ထီးနန်း အပေါ် ကာကွယ်တဲ့ ပြင်းထန်တဲ့ ဥပဒေတွေကို မထိပါးဘူး ဆိုရင် ပူးပေါင်းနိုင်တယ် ဆိုပြီး ဘွမ်ဂျိုင်ထိုင်းကလည်း အကြောင်းပြန်ပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲရဲ့ ရလဒ်တွေအရ အဲဒီ ပါတီ နှစ်ခုပေါင်းရဲ့ ခုံနေရာဟာ အစိုးရဖွဲ့နိုင်တဲ့ ခုံနေရာအများစု ပြည့်မှီဖို့ အနည်းငယ်ပဲ လိုပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် တခြား ပါတီတချို့ရဲ့ ပူးပေါင်းမှုကိုလည်း ရယူသွားမယ်လို့ ဖူအာထိုင်း ပါတီခေါင်းဆောင်က ပြောပါတယ်။ ဖူအာထိုင်း အနေနဲ့ ဝန်ကြီးချုပ် နေရာကို အိမ်ခြံမြေသူဌေး ဆရီထာ သာဗီဆင်ကို ပေးဖို့ ရည်မှန်းထားပါတယ်။
တရုတ်သံအမတ်ကို မားကို့စ်ဂျူနီယာ ဆင့်ခေါ်
ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Getty Images
တောင်တရုတ် ပင်လယ်ပြင်မှာ ဖိလစ်ပိုင် သင်္ဘောကို တရုတ်က သွားလာခွင့် မပြုပဲ ပိတ်ဆို့ခဲ့တယ် ဆိုတဲ့ သတင်းတွ ထွက်လာခဲ့တဲ့နောက် ဖိလစ်ပိုင်ဆိုင်ရာ တရုတ် သံအမတ်ကို ဖိလစ်ပိုင် သမ္မတ ဖာဒီနန် မားကို့စ်က ဆင့်ခေါ်လိုက်ပါတယ်။
ဖိလစ်ပိုင်ရဲ့ ကမ်းစောင့်တပ် ရေယာဉ်တစ်စင်းကို တရုတ်သင်္ဘောက မီးသတ်ပိုက်နဲ့ ထိုးပြီး အင်အားသုံးထိန်းချုပ်ခဲ့တယ်လို့ ဖိလစ်ပိုင်ဘက်က ပြောပါတယ်။ အဲဒီ ကမ်းစောင့်တပ် ရေယာဉ်ဟာ ပိုင်ဆိုင်မှု အငြင်းပွားနေတဲ့ စပရက်တလီ Spratly Islands ကျွန်းစုတွေထဲက ကျွန်းတကျွန်းပေါ် အခြေစိုက်ထားတဲ့ ဖိလစ်ပိုင် စစ်သားတွေအတွက် လိုအပ်တဲ့ ပစ္စည်းတွေကို သယ်ဆောင်လာတာလို့ ဆိုပါတယ်။
ဖိလစ်ပိုင် အမျိုးသား လုံခြုံရေး ကောင်စီ NSC ရဲ့ လက်ထောက် ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်က သတင်းစာ ရှင်းလင်းပွဲမှာ အခုလို ပြောပါတယ်။
“ဖိလစ်ပိုင် အနောက် ပင်လယ်ပြင်ပေါ် တရုတ်ပြည်သူ့ သမ္မတ နိုင်ငံဘက်က ဥပဒေနဲ့ မဆီလျော်ပဲ အင်အားသုံး ရန်လိုနေတဲ့ လက်သင့်ခံဖွယ်ရာ မရှိသော အပြုအမူတွေကို ချက်ခြင်း ရပ်တန့်ဖို့ တောင်းဆိုလိုက်တယ်။ သမ္မတ ဖာဒီနန် မားကို့စ် ဂျူနီယာရဲ့ ဒုတိယ အကြိမ် နိုင်ငံတော် အခြေပြ မိန့်ခွန်းထဲ ပြောခဲ့သလို ဖိလစ်ပိုင်ဟာ အချုပ်အခြာအာဏာနဲ့ ပိုင်နက်နယ်မြေတွေ တည်တံ့ခိုင်မြဲရေးကို အစွမ်းကုန် ကာကွယ်သွားမှာ ဖြစ်တယ်” ဆိုပြီး ပြောသွားတာပါ။
ရာဟူးလ်ဂန္ဒီ ပါလီမန် အမတ် နေရာ ပြန်ရပြီ
ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Getty Images
အိန္ဒိယရဲ့ အဓိက အတိုက်အခံ ခေါင်းဆောင် ရာဟူးလ်ဂန္ဓီကို ပါလီမန် အမတ် အဖြစ် ပြန်လည် အသိအမှတ် ပြုလိုက်ပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ ရာဟူးလ်ဂန္ဓီကို ဝန်ကြီးချုပ် မိုဒီ အပေါ် အသရေဖျက်မှုနဲ့ အပြစ်ရှိကြောင်း ဆုံးဖြတ်ပြီး ထောင် ၂ နှစ် ချမှတ်ထားတဲ့ အမှု ကိစ္စကို ဆိုင်းငံ့ထားဖို့ရာ ဗဟိုတရားရုံးချုပ်က ဆုံးဖြတ်လိုက်တဲ့နောက် အခုလို ပါလီမန် အမတ်နေရာကို ပြန်လည် ရရှိလာတာ ဖြစ်ပါတယ်။
အန္ဒိယရဲ့ အောက်လွှတ်တော်ဖြစ်တဲ့ လော့ခ်ဆာဘာ Lok Sabha ရဲ့ အတွင်းဝန်ရုံးကနေ မစ္စတာ ဂန္ဓီ ပါလီမန် အမတ် နေရာကို ပြန်လာကြောင်း အတည် ပြု ပေးလိုက်ပါတယ်။
ရာဟူးလ်ဂန္ဓီရဲ့ ကွန်ဂရက်စ်ပါတီထဲက ဝါရင့် ခေါင်းဆောင် တစ်ယောက် ဖြစ်တဲ့ ပီ ချီဒမ်ဘာရမ်က အခုလို ဖြစ်လာတာ ဝမ်းမြောက်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
“ဒီနေ့ မနက် အစောပိုင်းမှာ သူတို့ အဲဒီလို ဆုံးဖြတ်လာတာ ဖြစ်ပြီး၊ ကျွန်တော်တို့ အင်မတန် ဝမ်းမြောက်ရပါတယ်။ အခုဆိုရင် ရာဟူးလ်ဂန္ဓီ အနေနဲ့ လော့ခ် ဆာဘား ပါလီမန်ကို ပြန်လည် တက်ရောက်ခွင့် ရပြီ ဖြစ်ပါတယ်” ဆိုပြီး ပြောသွားတာပါ။
အီသီယိုးပီးယား မှာ လူမျိုးစု ပြည်သူ့စစ်တွေကို ဖျက်သိမ်းရာက တိုက်ပွဲတွေဖြစ်
ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Getty Images
အီသီယိုးပီးယား နိုင်ငံ အမ်ဟာရာ Amhara ဒေသမှာ ဒေသခံ လက်နက်ကိုင်တွေနဲ့ ဗဟို အစိုးရ စစ်တပ်နဲ့ကြား တိုက်ပွဲတွေ ပြင်းထန်လာပါတယ်။
အဲဒီဒေသက အဓိက မြို့ကြီး နှစ်မြို့ဖြစ်တဲ့ ဘဟီဒါနဲ့ ဂွန်ဒါ မြို့ခံတွေရဲ့ အဆိုအရ အင်မတန် ပြင်းထန်တဲ့ တိုက်ပွဲတွေ ရှိနေတယ်လို့ သိရပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ ရက်ပိုင်းတွေမှာ အမ်ဟာရာ ဒေသခံတွေ ထောင်နဲ့ချီပြီး အစုလိုက် အပြုံလိုက် အဖမ်းခံခဲ့ရပါတယ်။
အီသီယိုးပီးယား နိုင်ငံ တဝန်းက ဒေသခံ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အားလုံးကို ဖျက်သိမ်းကြောင်း ပြီးခဲ့တဲ့ ဧပြီလတုန်းက အီသီယိုးပီးယား အစိုးရက ကြေညာ ခဲ့ပြီးတဲ့နောက် အမ်ဟာရာမှာ တင်းမာမှုတွေ မြင့်တက် လာခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒေသခံ တပ်ဖွဲ့ကို ဖျက်သိမ်းရင် သူတို့ရဲ့ နယ်မြေ ချိနဲ့ အားနည်း သွားလိမ့်မယ် ဆိုပြီး အမ်ဟာရာ အမျိုးသားရေး ဝါဒီတွေက ဆန္ဒပြနေခဲ့ကြပါတယ်။
ဒမတ်စကပ်စ်မြို့တော်နားထိ အစ္စရေးက မစ်ဆိုင်းဒုံးနဲ့ တိုက်ခိုက်
ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Getty Images
ဆီးရီးယား နိုင်ငံမြို့တော် ဒမတ်စကပ်စ်ရဲ့ အနီး အစ္စရေးက မစ်ဆိုင်းဒုံးကျည်နဲ့ ပြီးခဲ့တဲ့ ညတုန်းက တိုက်ခိုက်ခဲ့တဲ့ အတွက် စစ်သား ၄ ဦး သေဆုံးပြီး၊ နောက် ၄ ဦး ဒဏ်ရာ ရသွားတယ်လို့ ဆီးရီးယား အစိုးရ မီဒီယာက ကြေညာပါတယ်။ အဲဒီလို တိုက်ခိုက်ခံရမှုကြောင့် အီရန် ကျောထောက်နိုင်ငံပြု ဆီးရီးယား လက်နက်ကိုင်တွေထဲက ၂ ယောက်လည်း သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ယူကေ အခြေစိုက် ဆီးရီးယား လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ စောင့်ကြည့်ရေး အဖွဲ့က ပြောပါတယ်။ အစ္စရေးရဲ့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေဟာ ဆီးရီးယား သမ္မတ အာဆတ် အပေါ် သစ္စာခံတဲ့ အီရန် ကျောထောက်နောက်ခံပြု လက်နက်ကိုက်တွေရဲ့ စခန်းနေရာတွေ၊ လက်နက်ခဲယမ်းမီးကျောက် သိုလှောင်ရာ နေရာတွေကို အဓိက ပစ်မှတ် ထားနေတယ်လို့လည်း အဲဒီ စောင့်ကြည့်ရေး အဖွဲ့က ပြောပါတယ်။
