ရဲတပ်ဖွဲ့ကို ထောက်ခံအားပေးဖို့ သမ္မတ ထရမ့် ကနိုရှာမြို့ကို သွားရောက်
ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Reuters
လူမည်းတဦးကို ရဲတပ်ဖွဲ့က ပစ်ခတ်ခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း အဓိကရုဏ်းတွေ ပေါ်ပေါက်ခဲ့တဲ့ ဝစ္စကွန်ဆင် ပြည်နယ် ကနိုရှာမြို့မှာ ရဲတပ်ဖွဲ့ကို ထောက်ခံအားပေးဖို့အတွက် အမေရိကန် သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့် အဲဒီကို သွားရောက်ခဲ့ပါတယ်။
ကနိုရှာမြို့က အပျက်အစီးတွေဟာ " ပြည်တွင်းအကြမ်းဖက်မှုကြောင့်ဖြစ်တာ" လို့ သမ္မတ ထရမ့်က အပြစ်ဖို့ပါတယ်။
သြဂုတ်လ ၂၃ ရက်နေ့က လူမည်းအမျိုးသား ဂျေကော့ဖ် ဘလိပ်ခ်ရဲ့ နောက်ကျောကို ရဲတပ်ဖွဲ့က သေနတ်နဲ့ ပစ်ခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း ကနိုရှားမြို့မှာ အဓိကရုဏ်းတွေ ပေါ်ပေါက်နေခဲ့တာပါ။
ဒီပစ်ခတ်မှုကြောင့် မစ္စတာ ဘလိပ်ခ် ခါးအောက်ပိုင်း အကြောသေသွားခဲ့ပါတယ်။
နိုဝင်ဘာလမှာ ကျင်းပမယ့် အမေရိကန် ရွေးကောက်ပွဲမှာ ဒီမိုကရက်တစ် သမ္မတလောင်း ဂျိုး ဘိုင်ဒန်က သမ္မတ ထရမ့်ထက် နှာတဖျား အသာရနေတယ်လို့ လူထုစစ်တမ်းတွေမှာ ဖော်ပြနေပါတယ်။
သမ္မတ ထရမ့်ကတော့ ခိုင်မာအားကောင်းတဲ့ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေး လုပ်ဆောင်ဖို့ တိုက်တွန်းခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ မစ္စတာ ဘိုင်ဒန်ကတော့ သမ္မတ ထရမ့်ဟာ လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုတွေ လုပ်ဖို့ သွေးထိုး လှုံဆော်နေတယ်လို့ စွပ်စွဲပါတယ်။
"မီးတွေ တောက်လောင်နေပါတယ်။ မီးတောက်တွေကို ငြှိမ်းရမယ့်အစား မီးလောင်ရာ လေပင့်လုပ်နေတဲ့ သမ္မတ ကျွန်တော်တို့ဆီမှာ ရှိတယ်" လို့ ဒုသမ္မတဟောင်း ဂျိုး ဘိုင်ဒန်က မစ္စတာ ထရမ့်ရဲ့ ကနိုရှာ ခရီးစဉ် မတိုင်ခင်မှာ ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။
ကနိုရှာမြို့ မှာ သမ္မတ ထရမ့် ဘာပြောခဲ့လဲ
ဆန္ဒပြပွဲတွေအတွင်း မီးလောင်ကျွမ်းခဲ့တဲ့ ပရိဘောကဆိုင်တဆိုင် အပါအဝင် အဲဒီကသောင်းကနင်းတွေအတွင်း ထိခိုက်ပျက်စီးသွားခဲ့တဲ့ နေရာတွေကို သမ္မတ ထရမ့် သွားရောက်ကြည့်ရှုခဲ့ပါတယ်။
"ဒါတွေဟာ ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆန္ဒထုတ်ဖော်ကြသူတွေရဲ့ လုပ်ရပ်တွေ မဟုတ်ပါဘူး။ ပြည်တွင်း အကြမ်းဖက်မှု လုပ်ရပ်တွေပါ" လို့ အထက်တန်းကျောင်း အားကစားခန်းမမှာ ဒေသခံ စီးပွားရေး လုပ်ငန်းရှင်တွေနဲ့ မျက်နှာချင်းဆိုင် ဆွေးနွေးပွဲတခုအတွင်း သမ္မတ ထရမ့်က အဲဒီလို ပြောခဲ့ပါတယ်။
အမေရိကန် ရဲတပ်ဖွဲ့ရဲ့ ကိုင်တွယ်ဆောင်ရွက်မှုတွေကိုလည်း မစ္စတာ ထရမ့်က ကာကွယ်ပြောဆိုခဲ့ပြီး သတင်းမီဒီယာတွေကလည်း ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေ ပါဝင်ပတ်သက်တဲ့ "ဆိုးဝါးတဲ့" အဖြစ်အပျက်တွေကိုသာ အာရုံစိုက်နေကြတယ်လို့ စွပ်စွဲပါတယ်။
"မွန်းကြပ်နေတဲ့ သူတွေ ရှိပါတယ်။ သူတို့တွေဟာ ဖိအားများစွာကြားမှာ အလုပ်လုပ်ကိုင်နေရတာပါ။ ရဲဝန်ထမ်းအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေတာ ၁၅ နှစ်လောက် ရှိကောင်း ရှိမယ်။ ပြစ်မှုမှတ်တမ်းတွေလည်း ကင်းစင်သူတွေပါ။ သူတို့ရှေ့မှာ ရုတ်တရက် ရင်ဆိုင်ရတာတွေကို ဆုံးဖြတ်ချက် ချက်ချင်း ချရပါတယ်။ ဆုံးဖြတ်ချက် တခုချဖို့ တစက္ကန့်ရဲ့ လေးပုံတပုံလောက်ပဲ သူတို့အချိန်ရတယ်။ တကယ်လို့ ဆုံးဖြတ်ချက် မှားသွားခဲ့ရင် သူတို့ သေချင် သေမယ်၊ ဒါမှမဟုတ် ဒုက္ခအကြီးအကျယ် ရောက်မယ်။ "
"လူတွေက ဒါတွေကို နားလည်ဖို့ လိုပါတယ်။ သူတို့လည်း တခါတရံ မွန်းကြပ်ကြပါတယ်"လို့ သမ္မတ ထရမ့်က ဆိုပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ ရဲတပ်ဖွဲ့နဲ့ ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှုတွေအတွင်း ထိခိုက်နစ်နာခဲ့တဲ့သူတွေအတွက် သမ္မတ ထရမ့်က ကိုယ်ချင်းစာကြောင်း ပြောခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီလို ကြုံခဲ့ရတဲ့ သူတွေအားလုံးအတွက် အင်မတန် စိတ်မကောင်းဖြစ်မိတယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ ရဲတပ်ဖွဲ့လုပ်ငန်းစဉ်တွေမှာ စနစ်တကျ လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုတွေ လုပ်ဆောင်နေတယ်လို့တော့ သူ မယူဆတဲ့အကြောင်း ပြောပါတယ်။
ကနိုရှာမြို့ကို အမျိုးသားလုံခြုံရေးတပ်တွေ စေလွှတ်ထားတယ်လို့လည်း သမ္မတ ထရမ့်က ပြောပါတယ်။
ဒီတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေကို ဝစ္စကွန်ဆင် ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးက တပ်ဖြန့်ချထားတယ်ဆိုပေမယ့် သမ္မတရဲ့ လက်အောက်မှာ ရှိတဲ့ ပြည်ထောင်စု ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင် ၂၀၀ လောက်က ထောက်ပံ့ကူညီတာ ဖြစ်ပါတယ်။
အဓိကရုဏ်းတွေအတွင်း ပျက်စီးသွားတဲ့ ကနိုရှာမြို့စီးပွားရေးကို မတည်ပေးနိုင်ဖို့အတွက် သူ့အစိုးရအဖွဲ့က အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၄ သန်း နီးပါး ပံ့ပိုးကူညီသွားမှာ ဖြစ်သလို ဒီမြို့က ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေအတွက်လည်း ဒေါ်လာ ၁ သန်း ပံ့ပိုးသွားမယ်လို့လည်း သမ္မတ ထရမ့်က ပြောပါတယ်။
တခြားနေရာကလာတဲ့ ဆူပူသောင်းကျန်းသူတွေဟာ ဆန္ဒပြပွဲတွေကို မောင်ပိုင်စီးခဲ့ကြတယ်လို့ ကနိုရှာက ဆန္ဒပြသမားတွေက စွပ်စွဲပါတယ်။
ကနိုရှာမြို့အပြင်ဘက်မှာ ဖြစ်ခဲ့တဲ့ ဆူပူအုံကြွမှုအတွင်း သံသယရှိသူ ၁၇၅ ဦးအနက် ၁၀၅ ဦးကို ပြီးခဲ့တဲ့ သီတင်းပတ်ကုန်ပိုင်းက ဖမ်းဆီးခဲ့တယ်လို့ ရဲတပ်ဖွဲ့က ပြောပါတယ်။
ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Reuters
ဘလိပ်ခ် မိသားစုနဲ့ ထရမ့် ဘာကြောင့် မတွေ့ခဲ့တာလဲ
မစ္စတာ ဘိလိပ်ခ် မိသားစုဟာ ရှေ့နေတွေ ရှေ့မှောက်မှာ တွေ့ချင်တာကြောင့် သူ့မိသားစုနဲ့ တွေ့ဖြစ်မှာ မဟုတ်ဘူးလို့ သမ္မတ ထရမ့်က ပြောပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ မျက်နှာချင်းဆိုင်တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲမှာ အာဖရိကန် အမေရိကန် လူမျိုးတွေ ဖြစ်ကြတဲ့ မစ္စတာ ဘိလိပ်ခ် မိခင်ရဲ့ လက်ထောက် သင်းအုပ်ဆရာတွေနဲ့ တွေ့ဆုံခဲ့တဲ့အတွက် သူ ဂုဏ်ယူမိတယ်လို့ ပြောပါတယ်။
"ဒီပြဿနာကို ကူညီဖြေရှင်းပေးဖို့အတွက် စားပွဲဝိုင်းမှာ လူမည်းတွေ ပါရှိတာ ကောင်းတယ်လို့ သူ ထင်တဲ့အကြောင်း " လက်ထောက် သင်းအုပ်ဆရာ ရှရွန် ဝါ့ဒ်က ပြောပါတယ်။
အစောပိုင်းတုန်းက CNN သတင်းဌာနနဲ့ တွေ့ဆုံမေးမြန်းခန်းမှာတော့ မစ္စတာ ဘလိပ်ခ်ရဲ့ ဖခင် ဂျေကော့ဖ်ဘလိခ် စီနီယာက သမ္မတ ထရမ့်နဲ့ တွေ့တာထက် သူ့သားရဲ့ အသက်က ပိုအရေးကြီးတယ်လို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။
"နိုင်ငံရေးလောကထဲ ဝင်နေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ အခု ကိစ္စက ကျွန်တော့်သား အရေးပါ။ သမ္မတနဲ့ ဓာတ်ပုံအတူတွဲရိုက်ခွင့်ရမယ့် အခွင့်အရေးလည်း လုပ်မှာ မဟုတ်ပါဘူး" လို့ သူက ဆိုပါတယ်။
သူ့ရဲ့သားဟာ ခါးအောက်ပိုင်း အကြောသေနေဆဲဖြစ်ပေမယ့် သူ့လက်ရှိဘဝကို တင်းတင်းကျပ်ကျပ် ဖက်တွယ်ထားတယ်လို့ မစ္စတာ ဘလိခ် စီနီယာက ပြောပါတယ်။
အသက် ၂၉ နှစ်အရွယ် ဂျေကော့ဖ် ဘလိပ်ခ်ဟာ ကလေးသုံးယောက်ထိုင်နေတဲ့ ကားတစီးထဲ ဝင်ဖို့ ကြိုးစားနေတုန်းမှာ ရဲတပ်ဖွဲ့က ဖမ်းဖို့ကြိုးစားခဲ့ပြီး သူ့နောက်ကျောကို ရဲတပ်ဖွဲ့တဦးက သေနတ်နဲ့ ၇ ချက် ပစ်ခဲ့တာပါ။
သမ္မတ ခရီးစဉ်အပေါ် ဒီမိုကရက်တွေဘက်က ဘယ်လိုတုံ့ပြန်ကြလဲ
ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီဝင်တွေဖြစ်တဲ့ ကနိုရှာမြို့ မြို့တော်ဝန်နဲ့ ဝစ္စကွန်ဆင် ပြည်နယ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးတို့က ကနိုရှာမြို့ကို မလာရောက်ဖို့ ပန်ကြားခဲ့ပေမယ့် မစ္စတာ ထရမ့်ကတော့ အဲဒီကို သွားခဲ့တာပါ။
ကနိုရှာမြို့တော်ဝန်က အခုအချိန်ဟာ ဒီမြို့ကို လာရောက်ဖို့ သမ္မတ ထရမ့်အတွက် အချိန်ကောင်းမဟုတ်ဘူးလို့ ပြီးခဲ့တဲ့ သီတင်းပတ်ကုန်ပိုင်းတုန်းက ပြောခဲ့ပါတယ်။
ဝစ္စကွန်ဆင်ပြည်နယ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူး တိုနီအဲဗားစ်ကလည်း မစ္စတာ ထရမ့်ရဲ့ ခရီးစဉ်ဟာ ကျွန်တော်တို့ နာကျင်မှုတွေကို ပြန်လည်ကုစားရေးမှာ အနှောင့်အယှက် ဖြစ်စေတယ်လို့ သတိပေး ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။
ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Getty Images
ကနိုရှာမြို့မှာ ကြီးပြင်းခဲ့တဲ့ ဝစ္စကွန်ဆင်ပြည်နယ် ဒီမိုကရက် လွှတ်တော်အမတ် မာ့ခ် ပိုကန်ကလည်း ဒီမြို့လေးမှာ "အမုန်းတရားတွေ ပျံ့နှံ့ဖို့အတွက်" သမ္မတ ထရမ့် သွားရောက်ခဲ့တာလို့ တွစ်တာပေါ်မှာ ရေးသားခဲ့ပါတယ်။
အဓိကရုဏ်းတွေအတွင်း နှစ်တရာသက်တမ်းရှိတဲ့ ကင်မရာ အရောင်းဆိုင် တဆိုင်လည်း ပျက်စီးသွားခဲ့ပါတယ်။
ပြိုကျပျက်စီးသွားတဲ့ အဆောက်အအုံတွေကို သမ္မတ ထရမ့် လှည့်လည် ကြည့်ရှုတဲ့အခါ သမ္မတနဲ့ တွေ့ဆုံဖို့ အိမ်ဖြူတော်ဘက်က ပန်ကြားချက်ကို သူ ငြင်းဆန်ခဲ့တယ်လို့ အဲဒီကင်မရာဆိုင် ပိုင်ရှင် တွမ် ဂရမ်က ပြောပါတယ်။
နောက်ပိုင်းမှာတော့ သမ္မတ ထရမ့်ဟာ အဆောက်အအုံပိုင်ရှင်နဲ့အတူ အဲဒီအဆောက်အအုံမှာ ပေါ်ထွက်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီလူဟာ ကင်မရာဆိုင်ပိုင်ရှင် ဖြစ်တယ်လို့ မှားယွင်းပြီး သတင်းထောက်တွေကို ထရမ့်ကပြောခဲ့ပါတယ်။
အဲဒီဗီဒီယို ရုပ်ပုံတွေကို ကြည့်ပြီး သူအံ့အားသင့်ခဲ့ရသလို မစ္စတာ ထရမ့် ပြောဆိုတဲ့ သတင်းစကားကိုလည်း သူ့အနေနဲ့ သဘောမတူဘူးလို့ မစ္စတာ ဂရမ်က ဆိုပါတယ်။
"တနိုင်ငံလုံးကို သဘောထားကွဲလွဲအောင် လုပ်မယ့်အစား စုစုစည်းစည်း ညီညီညွတ်ညွတ် ဖြစ်အောင် သူ လုပ်ရမှာပါ။ ဒီလူမှုအသိုင်းအဝိုင်းကြားမှာ လူကောင်းတွေ အများကြီး ရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ရဲတပ်ဖွဲ့ရဲ့ လုပ်ဆောင်မှုတွေဟာ မှန်ကန်တယ်ဆိုတဲ့ သတင်းစကားဟာ လက်တလော ကျွန်တော်တို့ ကြားဖို့ လိုအပ်နေတဲ့ သတင်းစကား မဟုတ်ပါဘူး" လို့လည်း သူက ပြောပါတယ်။
