ÒrdughanCrìochan

Dàimh tillteachais: òrdugh a bheir dhut ceangal eadar dà theirm leantainneach. Faodar an ceangal a chleachdadh gus an ath teirm/an teirm roimhe, co-èifeachdairean a tha a dhìth is a' chrìoch a lorg.

Part ofMatamataigCleachdadh

Crìochan

Tha dàimh tillteachais loidhneach air a mhìneachadh le \({U_{n + 1}} = a{U_n} + b\) no \({U_n} = a{U_{n - 1}} + b\)

Tha an dàimh gu h-àrd a' dlùthachadh ri crìoch nuair a tha \(n \to \infty\), dìreach ma tha \(- 1\textless a \textless1\)

Airson a' chrìoch obrachadh a-mach, bidh sinn a' cleachdadh an fhoirmle:

\(\text{Crìoch} = \frac{b}{{(1 - a)}}\)

Mothaich nach eil a' chrìoch an crochadh air an luach aig \({U_1}\) no \({U_0}\).

Eisimpleir

Ma tha \({U_{n+1}}= 8U_n-0.5\) agus \({U_{n+1}}= 0.5\,\,{U_n}+8\) le \({U_1}= 2\) airson na dhà, 's dòcha gun tèid iarraidh ort fear dhe na leanas a dhèanamh:

  • Obraich a-mach a' chiad trì teirmean airson gach dàimh
  • Mìnich carson a bhios dàimh a' ruigheachd crìoch agus sgrìobh an luach aige
  • Obraich a-mach luach \(n\) nuair a tha òrdugh a' dol thairis air àireamh shònraichte.

Thoir sùil orra seo fear mu seach:

Obraich a-mach a' chiad trì teirmean airson gach dàimh

\({U_{n + 1}} = 8{U_n} - 0.5\)

\({U_1} = 2\)

\({U_2} = 8(2) - 0.5 = 15.5\)

\({U_3} = 8(15.5) - 0.5 = 123.5\)

'S e a' chiad trì teirmean \(2,15.5\) agus \(123.5\)

\({U_{n + 1}} = 0.5{U_n} + 8\)

\({U_1} = 2\)

\({U_2} = 0.5(2) + 8 = 9\)

\({U_3} = 0.5(9) + 8 = 12.5\)

'S e a' chiad trì teirmean \(2,9\) agus \(12.5\)

Mìnich carson a bhios dàimh a' ruigheachd crìoch agus sgrìobh an luach aige

Feumaidh sinn mìneachadh a thoirt air carson nach bi ach aon dhe na h-òrdughan seo a' dlùthachadh ri crìoch nuair a tha \(n \to \infty\). An uair sin obraichidh sinn a-mach luach na crìch seo.

\({U_{n + 1}} = 8{U_n} - 0.5\)

\(a = 8\) agus \(b = - 0.5\). Airson crìoch a bhith ann \(- 1\textless a \textless1\).

Chan eil \(8\) eadar \(- 1\) agus \(1\). Mar sin chan eil crìoch ann dhan òrdugh seo nuair a tha \(n \to \infty\).

\({U_{n + 1}} = 0.5{U_n} + 8\)

\(a = 0.5\) agus \(b = 8\). Airson crìoch a bhith ann \(- 1\textless a \textless1\).

Tha \(0.5\) eadar \(- 1\) agus \(1\). Mar sin chan eil crìoch ann dhan òrdugh seo nuair a tha \(n \to \infty\).

\(\text{Crìoch} = \frac{b}{{(1 - a)}}\)

\(= \frac{8}{{(1 - 0.5)}} = \frac{8}{{0.5}}\)

\(= \frac{{80}}{5} = 16\)

\(\text{Crìoch} = 16\)

Obraich a-mach luach n nuair a tha òrdugh a' dol thairis air àireamh shònraichte

Airson an òrduigh eile, obraich a-mach a' chiad luach aig \(n\) nuair a tha an t-òrdugh a' dol thairis air 6000. An uair sin obraich a-mach luach an teirm seo.

\({U_{n + 1}} = 8{U_n} - 0.5\)

\({U_1} = 2\)

\({U_2} = 8(2) - 0.5 = 15.5\)

\({U_3} = 8(15.5) - 0.5 = 123.5\)

\({U_4} = 8(123.5) - 0.5 = 987.5\)

\({U_5} = 8(987.5) - 0.5 = 7899.5\)

Bhon obrachadh gu h-àrd:

\({U_5}\textgreater6000 \Rightarrow n = 5\)

\({U_5} = 7899.5\)