Theatr GerddOperâu Baled ac Operâu Comig

Mae Theatr Gerdd yn defnyddio caneuon, dawns a deialog i adrodd stori. Mae hanes hir i'r genre poblogaidd hwn ac mae yna rolau arbenigol sydd ynghlwm wrth lwyfannu drama gerdd fodern.

Part ofDramaArddulliau, genres ac ymarferwyr

Operâu Baled ac Operâu Comig

Roedd rhai ffurfiau o Theatr Gerddorol fel rydyn ni’n ei hadnabod yn bodoli yn y 18fed ganrif ym Mhrydain; roedd y rhain yn operatig o ran arddull. Roedd dau fath, Operâu Baled ac Operâu Comig. Roedd gan y rhain sgôr gwreiddiol (cerddoriaeth wedi ei chyfansoddi’n arbennig) neu roedden nhw’n benthyg melodïau poblogaidd y dydd ac yn aml roedden nhw’n seiliedig ar straeon neu nofelau enwog. Roedd rhai’n parodïo gweithiau operatig oedd eisoes yn bodoli. Yr enghraifft enwocaf o Opera Faled ydy The Beggar’s Opera (Opera Pishyn Tair yn Gymraeg) a ysgrifennwyd ym 1728 gan John Gay. Dyma, ym marn rhai, yw’r ddrama gerdd gyntaf. Mae’n enghraifft glir o groesi o un genre i un arall, a chafodd ei thrawsosod gan Brecht a Kurt Weill i greu Die Dreigroschenoper ym 1928. Darllena Theatr Epig a Brecht i ddysgu mwy.

Y dramodydd, Bertolt Brecht yn chwarae gwyddbwyll, 1948
Image caption,
Y dramodydd, Bertolt Brecht yn chwarae gwyddbwyll, 1948 LLUN: Bertolt Brecht, 1948. Time & Life Pictures/Getty Images

Y Neuadd Gerdd

Ym Mhrydain ac yn yr Unol Daleithiau dechreuodd comedïau cerddorol ddod yn ffurf boblogaidd o adloniant erbyn y 1800au, ochr yn ochr â’r Neuadd Gerdd. Ond tra bo’r Neuadd Gerdd yn gyfuniad o sgetsus byr a yn cyfuno caneuon comig a darnau’n sefyll ar eu pen eu hunain, roedd gan opera gomedi cerddorol naratif neu stori glir drwyddi. Roedd y Neuadd Gerdd yn defnyddio jôcs masweddus (yn aml roedd y caneuon yn cynnwys llawer o ystyron mwys anllad) ac roedd yn ffurf gymharol rad a phoblogaidd iawn o adloniant i’r dosbarth gweithiol ar y pryd.

Ond roedd comedïau cerddorol yn defnyddio hiwmor mwy soffistigedig ac yn apelio at y dosbarthiadau uwch a chanol. Roedd y straeon a’r cynnwys yn llawer mwy addas i deuluoedd ac roedd y set a’r gwerthoedd cynhyrchu’n goeth o gymharu. Roedd partneriaeth Theatr Gerdd o’r enw Gilbert a Sullivan yn enwog am gynhyrchu llawer o operâu comig a chomedïau cerdd yng nghanol a diwedd y 1800au. Mae llawer o’r rhain yn dal i gael eu perfformio heddiw, megis The Mikado, H.M.S. Pinafore a The Pirates of Penzance.

Timothy Spall fel y cymeriad Richard Temple yn y ffilm Topsy-Turvy, 1999, yn sefyll o flaen rhes o ferched geisha yn canu
Image caption,
Timothy Spall yn y ffilm Topsy-Turvy, 1999 LLUN: Ronald Grant Archive