Mydr ac odl
Mae cerdd rydd ar fydr ac odl yn gallu amrywio. Byddwn ni’n edrych ar wahanol enghreifftiau i weld sut mae’n gallu amrywio. Yn gyntaf rydyn ni am edrych ar Tai Unnos gan Iwan Llwyd.
Mae gan gerddi sydd ar fydr ac odl rythm penodol i’r llinellau ac i’r penillion.
Mae’r gerdd Tai Unnos gan Iwan Llwyd yn enghraifft o gerdd rydd ar fydr ac odl. Mae ganddi hi strwythr pendant.
Edrycha ar y dyfyniad isod:
- Cyfres o gwpledi sy’n odli yw’r gerdd.
- Mae geiriau olaf llinellau pob cwpled yn odli.
- Mae pob cwpled yn dilyn yr un mydr neu rythm.
- Mae acenion y geiriau yn cwympo yn yr un lle. Mae’r acen ar sillaf gyntaf y geiriau olaf: llyfnion, afon, rhewlif, ganrif.
- Weithiau mae’n bosib trafod y mydr a'r odl fel nodwedd arddull.
| Dyfyniad | Effaith |
| “ar lannau traffyrdd y dinasoedd llwydion, / ac yng nghesail goncrid swyddfeydd gweigion, / dan bontydd ffyrdd osgoi, mewn meysydd parcio mae rhai / yn eu dyblau heno hefyd wrth godi’u tai...” | Mae mydr ac odl y gerdd yn pwysleisio’r lleoedd lle mae’r digartref yn byw. Mae’r rhythm yn cyflymu’r gerdd er mwyn tynnu sylw at gynifer o leoedd sydd. |
| Dyfyniad | “ar lannau traffyrdd y dinasoedd llwydion, / ac yng nghesail goncrid swyddfeydd gweigion, / dan bontydd ffyrdd osgoi, mewn meysydd parcio mae rhai / yn eu dyblau heno hefyd wrth godi’u tai...” |
|---|---|
| Effaith | Mae mydr ac odl y gerdd yn pwysleisio’r lleoedd lle mae’r digartref yn byw. Mae’r rhythm yn cyflymu’r gerdd er mwyn tynnu sylw at gynifer o leoedd sydd. |
More guides on this topic
- Etifeddiaeth gan Gerallt Lloyd Owen
- Ofn gan Hywel Griffiths
- Y Coed gan Gwenallt
- Walkers' Wood gan Myrddin ap Dafydd
- Tai Unnos gan Iwan Llwyd
- Rhaid peidio dawnsio... gan Emyr Lewis
- Y Ferch wrth y Bar yng Nghlwb Ifor gan Rhys Iorwerth
- Gweld y Gorwel gan Aneirin Karadog
- Eifionydd gan R Williams Parry
- Y Sbectol Hud gan Mererid Hopwood
- Cymharu dwy gerdd
- Nodweddion arddull
- Y mesurau caeth
