Người Iran mô tả cuộc sống dưới màn tấn công liên hoàn từ Mỹ và Israel

Một người đàn ông cắm lá cờ Iran lên một đống đổ nát ở Tehran

Nguồn hình ảnh, EPA

    • Tác giả, Faren Taghizadeh
    • Vai trò, BBC Tiếng Ba Tư
  • Thời gian đọc: 7 phút

"Số vụ nổ, mức độ tàn phá, những gì đang xảy ra - thật không thể tin được," Salar, không phải tên thật, nói.

Thủ đô Tehran của Iran đang hứng chịu những cuộc tấn công dữ dội kể từ khi các cuộc không kích bắt đầu vào ngày 28/2, khi Mỹ và Israel nhắm mục tiêu vào các địa điểm quân sự và chính trị nhằm làm suy yếu chế độ Hồi giáo.

Tuy nhiên, các khu vực khác cũng bị ảnh hưởng do hậu quả của các cuộc không kích. Các quan chức Iran cho hay hơn 160 người, trong đó có cả trẻ nhỏ, đã thiệt mạng khi một trường nữ sinh ở thành phố Minab bị trúng bom hôm 28/2. Nhà Trắng tuyên bố Mỹ đang điều tra vụ việc nhưng cho biết họ không nhắm mục tiêu vào dân thường.

"Những gì chúng tôi đang hứng chịu bây giờ vượt xa những gì chúng tôi đã trải qua trong cuộc chiến 12 ngày," một người dân địa phương sống ở Tehran nói với BBC Tiếng Ba Tư, đề cập đến cuộc xung đột giữa Israel và Iran năm ngoái.

Trong khi một số người Iran nói rằng các cuộc tấn công đang diễn ra khiến họ lo sợ cho gia đình mình, những người khác lại mô tả chế độ cầm quyền là đáng sợ và bày tỏ hy vọng về tương lai của đất nước.

Đợt tấn công đầu tiên đã giết chết Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei, nhưng các cuộc không kích vẫn không có dấu hiệu giảm bớt trong những ngày sau đó.

"Mỗi ngày trôi qua ngỡ dài như một tháng vậy," ông Salar nói. "Số lượng các cuộc tấn công quá lớn."

Ông kể một cuộc không kích gần đây đã khiến toàn bộ ngôi nhà của ông rung chuyển và ông phải mở cửa sổ để tránh việc kính bị vỡ.

Các tổ chức tin tức quốc tế thường bị từ chối cấp thị thực vào Iran, điều này hạn chế nghiêm trọng khả năng thu thập thông tin về những gì đang diễn ra bên trong đất nước. Việc cắt internet càng làm cho tình trạng này thêm khó khăn.

Hầu hết mọi người đều ở trong nhà, chỉ ra ngoài để mua nhu yếu phẩm. Chính quyền dường như đã siết chặt an ninh trên các đường phố, động thái mà người dân Iran cho là để đối phó với các làn sóng phản đối bùng lên sau cái chết của đại giáo chủ.

"Các trạm kiểm soát có ở khắp mọi nơi. Họ sợ ngay cả bóng của chính mình," một sinh viên 25 tuổi ở Tehran nói.

"Chúng tôi đang chờ đợi khoảnh khắc trọng đại, khoảnh khắc cuối cùng, khi tất cả chúng tôi cùng ra ngoài và chúng tôi sẽ chiến thắng."

Giá các mặt hàng thiết yếu như trứng và khoai tây cũng tăng vọt, anh kể, và hàng người xếp hàng mua xăng và bánh mì "không thể tin nổi".

Một cư dân khác của thủ đô nói với BBC rằng hầu hết các cửa hàng đều đóng cửa và một số máy rút tiền tự động bị hỏng, mặc dù siêu thị và tiệm bánh vẫn mở cửa.

Tehran dường như "hiu quạnh" và bất cứ ai rời khỏi nhà đều phải có "lý do khẩn cấp", cô nói.

"Ngày đầu tiên, mọi người hô khẩu hiệu và dường như ai cũng vui vẻ. Nhưng bây giờ thì cảnh sát đứng khắp nơi."

Ông Salar mô tả những lời đe dọa từ lực lượng an ninh về việc lên tiếng chống lại chế độ của đất nước.

Mặc dù việc tiếp cận thông tin độc lập rất khó khăn, ông cho hay lực lượng an ninh Iran đã đưa ra các yêu cầu rõ ràng.

"Mỗi ngày họ đều gửi tin nhắn cảnh báo rằng nếu chúng tôi ra ngoài, họ sẽ trừng trị chúng tôi một cách nghiêm khắc," ông nói.

"Một tin nhắn được gửi đến có nội dung nếu bất kỳ ai ra ngoài và biểu tình, 'chúng tôi coi các người là đồng bọn của Israel'."

Ông Salar tin rằng giọng điệu của tin nhắn cho thấy bất kỳ ai không tuân lệnh sẽ bị trừng trị mạnh tay, hoặc thậm chí bị giết.

Tehran đã liên tục bị oanh tạc kể từ hôm 28/2

Nguồn hình ảnh, Getty Images

Chụp lại hình ảnh, Tehran đã liên tục bị oanh tạc kể từ hôm 28/2

BBC Tiếng Ba Tư cũng đã trò chuyện với Kaveh, người mà tên cũng đã được thay đổi, sống ở Zanjan, một thành phố cách Tehran khoảng 275km về phía đông bắc, cũng là mục tiêu của các cuộc không kích.

"Trong ba ngày đầu tiên, thành phố của chúng tôi bị ném bom dữ dội," anh kể lại. "Chúng tôi sống trong khu vực mà chiến đấu cơ liên tục bay qua."

Anh kể thêm sau khi xung đột bùng nổ, bầu trời luôn mù mịt với các cột khói bốc lên từ các địa điểm bị không kích - một hình ảnh mà anh mô tả là "vừa ngoạn mục vừa kinh hoàng".

Ông Salar nói rằng mình đã đưa cha mẹ mình lên phía bắc, mặc dù không chắc thành phố nào sẽ an toàn. Nhà của họ ở khu phố Shariati của Tehran, nơi có nhiều cơ sở quân sự đã bị nhắm mục tiêu.

"Mẹ tôi hiện rất không ổn - bà rất sợ hãi," ông kể lại, nói thêm rằng các cuộc tấn công hiện tại còn kinh khủng hơn bất kỳ cuộc tấn công nào mà bà từng trải qua trong cuộc chiến tranh Iran-Iraq kéo dài tám năm vào những năm 1980.

Ông cho biết ngày càng có nhiều người rời khỏi Tehran, nhưng đó không phải là lựa chọn dành cho tất cả mọi người.

"Bà của bạn tôi bị ốm và họ không thể đưa bà ấy đi được".

Việc mất kết nối internet cũng khiến người dân Iran gặp rất nhiều khó khăn trong việc liên lạc với người thân.

Kaveh chia sẻ bên cạnh việc sống sót, mối quan tâm lớn nhất của anh là cố gắng duy trì liên lạc với gia đình và bạn bè, cũng như tiếp cận được những tin tức đáng tin cậy.

Anh nhớ lại việc kết nối internet của mình bị cắt vào khoảng giữa trưa ngày đầu tiên xảy ra các cuộc tấn công, và đã không thể kết nối lại trong hai ngày.

Cả Kaveh và Salar đều đang sử dụng VPN để truy cập các trang web bị chính phủ Iran chặn, nhưng điều này không hề dễ dàng.

Khi kết nối được, Kaveh tìm cách giúp "những người bạn ở ngoài Iran không có tin tức gì từ gia đình - để cập nhật thông tin hoặc chuyển tiếp tin nhắn".

Dường như chính quyền đã tăng cường sự hiện diện an ninh trên các đường phố Tehran

Nguồn hình ảnh, Ảnh được cung cấp

Chụp lại hình ảnh, Dường như chính quyền đã tăng cường sự hiện diện an ninh trên các đường phố Tehran

Do tình hình an ninh thắt chặt ở Iran, không thể đánh giá được phản ứng chung trước cái chết của lãnh tụ tối cao.

Trong khi một số người xuống đường ăn mừng, những người khác tham gia các cuộc biểu tình công khai do chính quyền tổ chức.

Ban đầu, Kaveh khó tin vào cái chết của ông Khamenei.

"Tôi luôn tưởng tượng khoảnh khắc đó sẽ mang lại cảm giác hạnh phúc, nhưng không phải vậy," anh nói.

"Gần như toàn bộ cuộc đời tôi và cuộc đời của hàng triệu người như tôi đã bị hủy hoại và hàng ngàn người đã mất mạng - vậy mà ông ta lại bị loại bỏ khỏi thế giới chỉ trong một khoảnh khắc, điều đó khiến tôi thực sự tức giận."

Salar nói mình không ngờ lại có những cuộc ăn mừng trên đường phố khi nghe tin vị đại giáo chủ thiệt mạng.

"Không khí thành phố sau vụ tấn công rất căng thẳng về an ninh. Hiện tại vẫn vậy."

Cả hai người đàn ông đều không biết chiến tranh sẽ có ý nghĩa gì đối bản thân, gia đình hay đất nước mình.

"Tôi nghĩ rằng không ai trong chúng tôi có thể trở lại như trước đây nữa," ông Salar nói, chỉ ra nhiều người đang bị căng thẳng nghiêm trọng.

"Những người ở nước ngoài, đặc biệt là những người theo chế độ quân chủ," ông nói - ám chỉ những người ủng hộ con trai của gia đình hoàng gia Iran trước đây, những người đã ủng hộ hành động quân sự của Mỹ và Israel - "thực sự không biết chúng tôi đang trải qua những gì".

Ông nói thêm: "Tôi mong họ sẽ không bao giờ phải trải qua điều đó."

Kaveh nói rằng anh cảm thấy chiến tranh "sẽ không kết thúc nhanh như chúng ta nghĩ".

"Nhưng không vì thế mà niềm tin của tôi giảm sút. Chỉ càng lớn mạnh hơn mỗi ngày thôi."

"Tôi không biết điều gì sẽ xảy ra sau 'chiến dịch' này," Kaveh nói, nhưng nhấn mạnh, nếu không có sự kiện này, "chắc chắn điều tồi tệ hơn sẽ xảy ra".

"Bằng cách này, ít nhất vẫn còn cơ hội cho cuộc sống và cho ngày mai."

Alex Boyd, Ghoncheh Habibiazad, Caroline Hawley và Tom McArthur tường thuật bổ sung