Hà Nội: Phố đường tàu 'nguy hiểm chết người' vì sao vẫn hút khách?

Khởi đầu là một con hẻm hẹp có đoàn tàu chạy vùn vụt qua, giờ đây, phố đường tàu tràn ngập những quán cà phê "sống ảo" và du khách không thể cưỡng lại sức hút của nó, bất chấp rủi ro.

Một đoàn tàu xình xịch chạy qua Hà Nội, tiến gần đến con phố hẹp được treo đầy những chiếc đèn lồng kiểu Trung Hoa. Ngay khi tiếng còi hú lên, một nữ du khách nhảy xuống đường ray cố tạo dáng chụp ảnh để đăng lên mạng xã hội.

Chỉ vài khoảnh khắc trước khi đoàn tàu ập tới, tiếng còi tàu xé toạc bầu không khí ẩm ướt, nữ du khách vội lùi lại về nơi an toàn. Tách một cái, đăng bài.

Đó chỉ là một ngày bình thường trên phố đường tàu của Hà Nội, đoạn đường ray dài khoảng 400m, hai bên là những quán cà phê nơi du khách nhâm nhi bia và say mê ngắm nhìn các đoàn tàu rít qua ở khoảng cách nguy hiểm; đôi khi còn va vào bàn ghế.

Vui không? Rõ ràng là vui – chỉ trong vài năm ngắn ngủi, phố đường tàu đã lọt vào danh sách những điểm tham quan "phải đến" của Việt Nam, cùng với Vịnh Hạ Long và Địa đạo Củ Chi.

Nhưng chính quyền Việt Nam lại không mấy hào hứng; kể từ khi địa điểm này lan truyền trên mạng xã hội vào năm 2017, họ đã nhiều lần cố gắng đóng cửa con phố này.

Lần đầu là vào năm 2019, sau đó là năm 2022 và gần đây hơn là các cuộc điều tra và siết chặt quản lý vào năm 2025 sau một vụ việc du khách mải chụp tự sướng suýt bị kéo vào bánh tàu đang lao tới.

Công an dựng rào chắn con phố, cơ quan chức năng ban hành chỉ thị cho các công ty du lịch và chủ quán nước.

Nhưng du khách vẫn kéo đến.

Từ điều bình thường đến thứ không thể bỏ lỡ

Làm thế nào mà một con phố bình thường lại trở thành một trong những điểm du lịch hấp dẫn nhất Việt Nam? Mọi chuyện bắt đầu khá đơn giản.

Tuyến đường sắt Bắc-Nam được lực lượng của thực dân Pháp xây dựng năm 1902, nối Hà Nội với Thành phố Hồ Chí Minh. 54 năm sau, Tổng cục Đường sắt Việt Nam đã xây dựng dựng một loạt các tòa nhà thấp tầng dọc một đoạn ở trung tâm Hà Nội để làm nơi ở cho nhân viên.

Đến thập niên 1970, khu vực này bị xem là khu ổ chuột; cư dân đang ngủ thường xuyên bị đánh thức bởi những đoàn tàu ầm ầm chạy qua, nhà cửa rung chuyển.

"Nó chỉ là một con phố bình thường có đường ray xe lửa chạy qua," Minh Anh, một người dân Hà Nội chính gốc làm việc tại xưởng chưng cất rượu whisky địa phương có tên Về Để Đi cho biết.

"Khi con phố này bắt đầu xuất hiện khắp mạng xã hội, tôi thực sự rất ngạc nhiên."

Nhi Nguyen, một hướng dẫn viên du lịch của đại lý du lịch A Taste of Hanoi, từng dẫn khách du lịch tham quan địa điểm này trước khi con phố trở nên nổi tiếng.

"Hồi đó, người dân nơi đây vẫn sống cuộc sống bình thường và không có nhiều quán cà phê bên cạnh đường ray," cô nói.

"Nó mang một cảm giác chân thực hơn nhiều: người ta khóa xe máy cách đường ray chỉ vài mét, quần áo giặt phơi ngoài trời, và người dân nấu ăn ngoài trời trên những chiếc bếp ga nhỏ."

Đầu năm 2013, Colm Pierce và Alex Sheal, hai nhà đồng sáng lập công ty du lịch nhiếp ảnh Vietnam in Focus tại Hà Nội, đã khởi động tour "Hà Nội trên đường ray" để giới thiệu cho du khách cách mà người dân địa phương thích nghi với thách thức sinh sống trên đường ray xe lửa.

Tình cờ, vào tháng 6/2013, Instagram ra mắt tính năng chia sẻ video mới. Một năm sau, chương trình "Tough Trains" của kênh Travel Channel ghi hình ông Pierce đi bộ dọc phố đường tàu cùng ê-kíp máy quay, càng khiến du khách tò mò và bị thu hút.

Năm 2017, một cư dân nhanh nhạy bắt đầu bán bia và cà phê, mời những du khách hiếu kỳ nán lại xem tàu chạy qua. Các nhà hàng xóm cũng nhận ra cơ hội kinh tế, dẫn đến việc các quán cà phê, quán bar nhanh chóng mọc lên san sát.

Chẳng mấy chốc, con hẻm từng hoang phế, nay được gọi là phố đường tàu, được trang hoàng bằng đèn lồng rực rỡ và đèn Giáng sinh theo mỗi dịp lễ tết.

Du khách học được cách căn giờ đến trước 30 phút so với lịch tàu chạy, và "trải nghiệm phố đường tàu điển hình" dần hình thành: vừa bước vào đường ray, họ được người bán hàng địa phương dẫn vào các quán sát đường tàu, mời bia và cà phê, cho đến khi đoàn tàu rít lên lao qua, làm rung cả chén đĩa và khiến tim đập thình thịch.

Julia Husum, một sinh viên đại học đến từ Na Uy, đã ghé phố đường tàu vào tháng 2/2026 và "rất thích" trải nghiệm này.

"Chúng tôi đặt nắp chai bia lên đường ray, và tàu đã cán dẹt chúng, tạo thành món quà lưu niệm cho chúng tôi," cô nói. "Tôi sẽ quay lại."

Ngôi sao trên Instagram

Nếu không có sự xuất hiện của mạng xã hội, liệu phố đường tàu có trở nên nổi tiếng như hiện nay?

Là một cây viết du lịch, tôi đã hàng chục lần chứng kiến hành động mạo hiểm của những người muốn trở thành người có ảnh hưởng trên mạng xã hội, như leo xuống vách đá hiểm trở ở thành phố Dubrovnik, Croatia, hay đứng trên bức tường bên hông của Cầu Charles được xây từ thế kỷ 14 ở Prague, Cộng hòa Séc; nhìn xa xăm mơ màng khi đèn flash máy ảnh lóe lên.

Tôi đi đến kết luận rằng phố đường tàu cũng không khác biệt; ở đây, du khách cũng đánh cược sự an toàn của mình để có được bức ảnh hoàn hảo.

"Về cơ bản, mạng xã hội đã thổi bùng phố đường tàu thành như ngày nay, [nơi] du khách đổ xô đến để cảm nhận sự hồi hộp của chuyến tàu chạy qua trong khi nhâm nhi cà phê địa phương," Michael Stanbury, giám đốc sáng tạo của công ty du lịch Vietnam in Focus, nhận xét.

"Ngay cả khi không có tàu, con phố được trang trí đẹp mắt này vẫn mang một nét quyến rũ rất Hà Nội."

Mặc cho người dân địa phương tranh luận, hay chính quyền đề xuất ngừng hoạt động vĩnh viễn, nhưng mỗi lần con phố này đóng cửa, du khách lại trèo qua các rào chắn.

Đến nay, đã có hơn 100.000 bài đăng gắn thẻ #phoduongtau trên Instagram.

Adam Hurly, một blogger về chăm sóc sắc đẹp nam giới, ghé thăm nơi đây vì được bạn bè "quảng bá" quá nhiều.

"Nó giống một điểm check-in trên Instagram hơn là một con phố khu dân cư," anh thừa nhận, đồng thời cho biết khi đám đông kéo đến, nơi này trở nên chật chội và kém phần thú vị, "đặc biệt nếu bạn chỉ đứng trên vỉa hè chính để chụp ảnh."

"Đây là kiểu địa điểm trông đẹp hơn trong ảnh so với cảm giác ngoài đời thực", anh nói thêm.

Nhưng Matthew Tran, một nhà thiết kế giày thủ công thường xuyên đến Hà Nội, lại yêu thích sức hút của phố đường tàu.

"Cà phê ở đây đắt một cách vô lý, ấy vậy mà lần nào tôi cũng trả tiền vì không thể ngừng kinh ngạc trước cách nơi này vận hành; làm thế nào mà cả một nền kinh tế có thể phát triển trong không gian tưởng chừng không thể ấy," anh chia sẻ.

"Những người bán hàng đã tạo nên điều gì đó rất thật từ thứ mà đa số người khác sẽ gọi là hỗn loạn - với tôi, chỉ riêng điều đó thôi cũng đáng để quay lại."

Matthew cũng đưa ra lời khuyên cho những du khách tương lai: "Đó là một trải nghiệm độc đáo mà bạn sẽ không tìm thấy ở bất cứ nơi nào khác. Nhưng tôi mong nhiều người ghé thăm sẽ dừng lại một chút và nhớ rằng, trong khi với họ đó là điểm du lịch, thì việc sống cạnh đường ray tàu lại là cuộc sống thường nhật của người khác."

Nỗi sợ bị bỏ lại muôn thuở của con người

Ở tầng nghĩa bề nổi, việc ghé thăm phố đường tàu cũng giống như sức hút của việc tham quan Tháp Eiffel trong lần đầu đến Paris, theo Charlotte Russell, nhà sáng lập trang blog The Travel Psychologist.

"Con người là một loài sống theo xã hội và nếu chúng ta cảm nhận rằng người khác đang tận hưởng một trải nghiệm nào đó, việc chúng ta cũng muốn làm điều tương tự là hoàn toàn tự nhiên," bà nói.

"Điều này bắt nguồn từ quá trình tiến hóa, khi chúng ta sống trong những nhóm nhỏ và việc bắt chước người khác mang lại lợi thế sinh tồn. Vì vậy, cảm giác sợ bị bỏ lại (FOMO) khi thấy người khác ghé thăm những nơi như phố đường tàu đơn giản là một phần của bản chất con người."

Bearix Stewart-Frommer, một sinh viên y khoa người Mỹ, phần nào xác nhận nhận định của bà Russell: "Tôi biết đến phố đường tàu qua mẹ tôi," cô nói.

"Tôi không có động lực sâu xa nào để đến đó, nhưng tôi tò mò vì đây là một trong những địa điểm kỳ lạ, rất ăn ảnh mà mọi người hay nói đến trên mạng xã hội."

Tuy nhiên, bà Russell cho rằng có thể còn một lý do sâu xa hơn khiến chúng ta bị cuốn hút đến những nơi như vậy: "Riêng với phố đường tàu, yếu tố rủi ro chính là một phần khiến nó trở nên mới lạ, đặc biệt với những người đến từ các quốc gia như Anh quốc…

"Chúng tôi quen với quy định và các biện pháp phòng ngừa rủi ro, lan can, rào chắn và những vạch sơn phải đứng phía sau. Ngược lại, phố đường tàu có thể mang lại cảm giác khó tin khi chứng kiến và trải nghiệm… [nó giúp] chúng ta suy ngẫm về các chuẩn mực của chính mình và nhận ra rằng vẫn tồn tại những góc nhìn khác."

Hướng dẫn viên du lịch địa phương Phương Loan Ngô lại đưa ra một quan điểm khác: "Sự thúc đẩy kinh tế là điều không thể phủ nhận, mang lại cơ hội tài chính cho các gia đình sống dọc phố đường tàu," cô nói.

"Mặt khác, cũng có những thách thức về văn hóa. Khi một khu vực trở thành 'tâm điểm' của mạng xã hội, di sản lịch sử và văn hóa của nơi đó có thể bị mai một. Thay vì tìm hiểu về cách tuyến đường sắt này vận hành từ thời thuộc địa, nhiều người thường chỉ rời đi với một bức ảnh, bỏ lỡ linh hồn thực sự của khu phố."

Điều trớ trêu là Vietnam in Focus hiện đã chuyển các tour nhiếp ảnh của mình sang một đoạn đường sắt khác, ít người lui tới hơn, để có thể giới thiệu cho du khách lối sống cũ bên đường ray.

"Như mọi điều tốt đẹp khác, sự nổi tiếng của phố đường tàu và đám đông mà nó thu hút đang dần lan rộng," nhà sáng lập Sheal nói.

"May mắn là chúng tôi đã lùng sục khắp Hà Nội và tìm thấy một khu chợ địa phương tuyệt vời chạy dọc tuyến đường sắt ở khu vực ngoại ô – một điểm thu hút mới."

Đó là cho đến khi đám đông du khách nghiện mạng xã hội phát hiện ra địa điểm mới. Dù tốt hay xấu, sức hấp dẫn mong manh của phố đường tàu sẽ mãi là một bữa tiệc tinh thần – nhưng luôn có thể dịch chuyển sang chỗ khác.