Đảng Cộng sản Việt Nam huy động người nổi tiếng để 'đổi mới công tác tuyên truyền'

Đây là một trong những diễn biến mới nhất của công tác kiểm soát truyền thông ở Việt Nam

Nguồn hình ảnh, Getty Images/BBC

Chụp lại hình ảnh, Đây là một trong những diễn biến mới nhất của công tác kiểm soát truyền thông ở Việt Nam
Thời gian đọc: 7 phút

Đảng Cộng sản Việt Nam đang lên kế hoạch đổi mới công tác tuyên truyền bằng cách huy động người có ảnh hưởng trên mạng xã hội và chuyên gia trí tuệ nhân tạo (AI), đồng thời áp dụng các hình thức mới như podcast và nội dung nhắm mục tiêu.

Thông tin trên do Reuters dẫn lại từ tài liệu nội bộ. Theo đó, một bản dự thảo kế hoạch được chuẩn bị vào tháng Tư cho thấy giới chức Việt Nam đang cân nhắc xây dựng mạng lưới gồm ít nhất 1.000 influencer (người có ảnh hưởng) và 5.000 chuyên gia AI vào năm 2030 nhằm lan truyền các nội dung "tích cực".

Những thay đổi công nghệ nhanh chóng đòi hỏi cách tiếp cận mới để truyền bá hệ tư tưởng của Đảng tới các thế hệ trẻ, tài liệu này nêu.

Đây là một trong những diễn biến mới nhất của công tác kiểm soát truyền thông ở Việt Nam, quốc gia có nền báo chí thường xuyên bị xếp vào nhóm thấp nhất thế giới trên bảng xếp hạng tự do báo chí, bên cạnh sự kiểm duyệt trên mạng xã hội đã tồn tại lâu nay với khoản phạt hành chính 7,5 triệu, hoặc thậm chí cả những bản án hình sự.

Cách đây vài ngày, Tổ chức Phóng viên Không biên giới (RSF) đã công bố Báo cáo thường niên 2026, trong đó Việt Nam xếp thứ 174 trong tổng số 180 nước về tự do báo chí.

"Ông Tô Lâm đã tiếp tục siết chặt tự do báo chí kể từ khi được bổ nhiệm làm tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam vào tháng 8/2024, tiếp bước người tiền nhiệm Nguyễn Phú Trọng," báo cáo này nêu.

Có gì đáng chú ý?

Bản dự thảo kêu gọi đến cuối thập kỷ này, ít nhất 80% thông tin bằng tiếng Việt trên không gian mạng phải mang tính tích cực, đồng thời AI sẽ được sử dụng để bảo đảm gỡ bỏ trong vòng 24 giờ ít nhất 90% nội dung vi phạm các hướng dẫn của Đảng.

Trong khi các công cụ AI do doanh nghiệp Việt phát triển sẽ giúp "dẫn dắt thảo luận xã hội", chính sách sẽ được giải thích thông qua các hình thức như podcast, video ngắn và nội dung riêng cho các nền tảng và các nhóm đối tượng cụ thể.

Chính quyền cũng có những động thái cho thấy khả năng tận dụng các influencer để định hướng diễn ngôn trực tuyến.

Theo Reuters, một chỉ đạo bổ sung của Đảng vào tháng Năm kêu gọi báo chí nhà nước truyền thống sáng tạo hơn trong việc đưa tin về hoạt động của các lãnh đạo cấp cao, đồng thời lấy các influencer làm ví dụ.

Một người có ảnh hưởng chia sẻ với Reuters rằng một số người đã được tuyển chọn, song nói rằng mình đã từ chối tham gia để giữ sự độc lập của bản thân.

Theo người này, các yêu cầu từ phía Đảng thường bao gồm đăng tải tài liệu, bài viết đã được phê duyệt hoặc quảng bá các hoạt động chính thức. Những người tham gia có thể nhận được các đặc quyền như những chuyến đi được tài trợ, nhưng không có thù lao tài chính trực tiếp, người này nói với điều kiện giấu tên vì lo ngại bị trả đũa.

Người này cũng cho biết vào tháng Tư, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh đã mời các influencer Việt Nam tham gia một chuyến đi nghiên cứu tại Trung Quốc – chuyến đi mới nhất trong loạt hoạt động tương tự diễn ra trong những tháng gần đây.

Một đề xuất xây dựng mạng lưới 1.000 KOL "chính thống" để "tuyên truyền và bảo vệ nền tảng tư tưởng" của Đảng đã được đưa ra trong một hội thảo khoa học do Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh và Hội đồng lý luận Trung ương tổ chức vào chiều 5/5.

Cũng tại đó, một đề xuất chiến lược xử lý thông tin "xấu, độc" cũng đã được đưa ra, với thời gian phản ứng với thông tin "xấu, độc" là dưới hai giờ đối với hệ thống tuyên giáo và dân vận; dưới sáu giờ đối với hệ thống báo chí chính thống; dưới 24 giờ đối với việc gỡ bỏ nội dung vi phạm trên các nền tảng xuyên biên giới.

Đầu tháng Tư, Bộ Công an Việt Nam đã có văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ nhằm nêu những đề xuất hỗ trợ thị trường chứng khoán đang chịu ảnh hưởng từ cuộc chiến ở Iran.

Việc sử dụng influencer cũng đang được cân nhắc để hỗ trợ đối phó với các đợt suy giảm của thị trường, theo một đề xuất nội bộ về cải cách thị trường của Bộ Công an hồi tháng Ba.

Chính quyền cũng có những động thái cho thấy khả năng tận dụng các influencer để định hướng diễn ngôn trực tuyến
Chụp lại hình ảnh, Chính quyền đang nỗ lực sử dụng người nổi tiếng để định hướng diễn ngôn trực tuyến

Xa hơn, vào tháng 8/2025, Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05) thuộc Bộ Công an và Hiệp hội An ninh mạng quốc gia đã tổ chức Hội nghị KOL toàn quốc với nhiều động thái đáng chú ý, ví dụ như việc khởi động chương trình "Tín nhiệm người có ảnh hưởng" và ra mắt "Liên minh Niềm tin số".

Những KOL được chấm điểm đủ cao sẽ đạt được "chứng chỉ đạo đức" và được kết nạp vào Liên minh Niềm tin số, với những lợi ích như hỗ trợ truyền thông và kết nối hợp tác với các KOL, doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức…

Thời điểm đó, một số chuyên gia truyền thông mà BBC News Tiếng Việt phỏng vấn đã chỉ ra những điểm tương đồng với mô hình kiểm soát KOL ở Trung Quốc.

Một trong những thứ mà chính quyền Việt Nam muốn KOL tuyên truyền là "lòng yêu nước" – điều luôn được tuyên truyền là gắn với yêu chế độ, yêu Đảng Cộng sản, yêu nhà nước, yêu lãnh tụ.

Tuy nhiên, việc khuyến khích sáng tác nội dung yêu nước, yêu chế độ cũng làm gia tăng nguy cơ xuất hiện những sáng kiến đi chệch khỏi quan điểm của Đảng.

Bác tôi, một ca khúc phát hành vào tháng Tư của ca sĩ Du Thiên, đã thu hút nhiều sự chú ý ở Việt Nam. Hàng loạt trang mạng, người dùng mạng xã hội đã gọi đây là ca khúc "nịnh" Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Trong phần bình luận dưới video của bài hát trên kênh YouTube chính thức của ca sĩ Du Thiên, ca sĩ này khẳng định ca khúc này "xuất phát từ cảm xúc tốt đẹp và chân thành từ trái tim. Mong rằng sẽ lan tỏa thêm tình yêu quê hương, đất nước dân tộc".

Dù mục đích thật sự là gì, bài hát này đã gây ra sự lo ngại trong nội bộ Đảng, theo Reuters.

Không lâu sau khi ca khúc này được phát hành, "truyền thông nhà nước được yêu cầu không đưa tin về các sản phẩm văn hóa bị cho là 'định hướng không phù hợp', có thể làm suy giảm uy tín của các lãnh đạo cộng sản và hệ tư tưởng của Đảng", Reuters nêu, dẫn những người nắm rõ vấn đề.