Mỹ có đang chuẩn bị tấn công Iran lần nữa?

Đầu tháng này, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gửi thông điệp tới người dân Iran đang biểu tình phản đối chính quyền rằng "viện trợ đang tới."

Kể từ đó, Mỹ đã từng bước, âm thầm nhưng đáng kể tăng cường lực lượng quân sự trong khu vực.

Là quốc gia sở hữu quân đội mạnh nhất thế giới, Mỹ đã cho thấy họ hoàn toàn có khả năng tấn công Iran. Vào tháng 6/2025, chiến dịch mang tên "Midnight Hammer" (Tạm dịch là: Nhát búa Nửa đêm) đã nhắm vào các cơ sở hạt nhân của nước này.

Chiến dịch có sự tham gia của hơn 100 máy bay, trong đó có các oanh tạc cơ tàng hình B-2 bay thẳng từ lãnh thổ Mỹ để thả các loại bom xuyên boong-ke dẫn đường chính xác.

Câu hỏi đặt ra lúc này là: Liệu Mỹ có đang chuẩn bị tấn công Iran một lần nữa?

Bài đăng mới nhất của ông Trump trên mạng xã hội cho thấy điều đó hoàn toàn có thể xảy ra, khi ông cảnh báo rằng nếu Iran không đạt được thỏa thuận hạn chế chương trình hạt nhân, thì "cuộc tấn công tiếp theo sẽ còn khủng khiếp hơn nhiều."

Tổng thống Mỹ cho biết một "hạm đội khổng lồ" đang tiến về phía Iran và – giống như tại Venezuela, nơi Mỹ từng bắt giữ Nicolás Maduro – lực lượng này "sẵn sàng, quyết tâm và có khả năng hoàn thành nhiệm vụ nhanh chóng, bằng tốc độ và bạo lực nếu cần thiết."

Ông kêu gọi Iran quay lại bàn đàm phán, đồng thời cảnh báo rằng thời gian "đang cạn dần."

Mỹ hiện đã có hiện diện quân sự đáng kể tại Trung Đông, với tối đa khoảng 50.000 binh sĩ trong khu vực.

Khoảng 10.000 người trong số đó đồn trú tại căn cứ không quân al-Udeid (Qatar) – căn cứ lớn nhất của Mỹ tại Trung Đông.

Ngoài ra, Washington còn duy trì căn cứ tại Jordan, Ả Rập Xê Út, Oman, Bahrain và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE).

Trong vài tuần qua, các nguồn tình báo mã nguồn mở đã theo dõi hàng chục máy bay quân sự Mỹ liên tiếp đến khu vực.

Ảnh chụp hôm 25/1 tại căn cứ al-Udeid cho thấy nhiều công trình mới xuất hiện ở khu vực rìa căn cứ.

Sau khi Mỹ không kích các tổ hợp hạt nhân của Iran vào năm ngoái, Tehran đã phóng tên lửa nhằm vào al-Udeid.

Hiện nay, theo các chuyên gia phân tích ảnh vệ tinh, những hệ thống phòng không mới dường như đang được lắp đặt tại căn cứ này.

Lầu Năm Góc không công bố danh sách chi tiết các hoạt động điều động lực lượng, nhưng BBC Verify đã theo dõi được sự xuất hiện của tiêm kích F-15 và những máy bay tiếp nhiên liệu trên không.

Theo dữ liệu từ trang FlightRadar24, thiết bị bay không người lái (drone) và máy bay trinh sát P-8 Poseidon cũng đã xuất hiện gần không phận Iran.

Ngoài ra còn có sự xuất hiện của máy bay vận tải quân sự, được cho là mang theo hệ thống phòng không bổ sung – dấu hiệu cho thấy Mỹ đang chuẩn bị phòng thủ trước các đòn trả đũa tiềm tàng, nếu ông Trump ra lệnh tấn công Iran.

Anh Quốc cũng đã triển khai một phi đội tiêm kích Typhoon tới khu vực nhằm "tăng cường an ninh khu vực".

Không quân Mỹ đồng thời thông báo đang tiến hành cuộc tập trận quy mô lớn mang tên Operation Agile Spartan (tạm dịch: Chiến dịch Spartan tinh nhuệ), nhằm chứng minh khả năng triển khai, phân tán và duy trì sức mạnh không quân chiến đấu trong toàn bộ khu vực trách nhiệm của Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ.

Ông Stefan Watkins, người chuyên theo dõi hoạt động tàu thuyền và máy bay quân sự, cho biết ông đã ghi nhận sự xuất hiện của nhiều máy bay cảnh báo sớm và trinh sát từng tham gia chiến dịch Midnight Hammer, gồm RC-135, E-11A BACN và E-3G Sentry.

Theo ông, điều này "có thể cho thấy các cuộc không kích đang đến gần hơn so với dự đoán."

Một động thái đáng chú ý khác là việc nhóm tác chiến tàu sân bay Mỹ được điều động tới khu vực.

Tàu sân bay USS Abraham Lincoln, vốn hoạt động ở khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, đã được lệnh quay đầu tiến về Vịnh Ba Tư.

Dù tàu không phát tín hiệu vị trí công khai trong hơn một tuần, dữ liệu theo dõi cho thấy một máy bay Osprey đã hạ cánh tại Oman sau khi rời một vị trí ngoài khơi Vịnh Ba Tư – dấu hiệu cho thấy tàu sân bay này có thể đang hoạt động gần Oman.

Một nhóm tác chiến tàu sân bay là biểu tượng sức mạnh quân sự hàng đầu của Mỹ, với cánh không quân khoảng 70 máy bay.

Trên USS Abraham Lincoln có mặt tiêm kích tàng hình F-35 với khả năng ẩn khỏi radar địch.

Nhóm tác chiến cũng có ba tàu khu trục mang theo tên lửa hành trình Tomahawk, thường đi có tàu ngầm hạt nhân đi kèm và cũng có khả năng phóng loại tên lửa này.

Ngoài ra, Mỹ còn có thêm hai tàu khu trục đang hoạt động sẵn trong khu vực.

Theo như cách nói của ông Trump: "Chúng ta có một hạm đội lớn đang tiến vào khu vực đó, và rồi sẽ xem điều gì xảy ra."

Những mục tiêu khả thi

Ông Matthew Savill, Giám đốc khoa học quân sự tại Viện nghiên cứu quốc phòng RUSI (Anh), nhận định rằng với thế trận hiện nay, Mỹ "có thể tấn công gần như bất cứ địa điểm nào tại Iran và đánh trúng hầu hết mọi mục tiêu, ngoại trừ những cơ sở chôn sâu nhất" – những mục tiêu có thể cần đến oanh tạc cơ B-2.

Vậy nếu ông Trump ra lệnh, Mỹ có thể nhắm vào những mục tiêu nào?

Ông Savill, người từng tham gia hoạch định chính sách Iran cho chính phủ Anh, cho biết Mỹ có nhiều phương án khác nhau.

Phương án đầu tiên có thể là năng lực quân sự của Iran, "như mối đe dọa từ tên lửa đạn đạo hoặc các trận địa tên lửa ven biển".

Ít nhất, điều đó có thể khiến chính quyền Iran khó tiến hành các đòn trả đũa hơn, điều mà Tehran đang đe dọa sẽ làm.

Iran hiện vẫn sở hữu kho dự trữ lớn tên lửa đạn đạo tầm ngắn và drone tầm xa. Điều này khiến một số đồng minh vùng Vịnh của Mỹ lo ngại. Một số nước trong số đó đã nói rõ rằng họ sẽ không ủng hộ thêm các cuộc tấn công mới của Mỹ.

Một lựa chọn khác là nhắm trực tiếp vào chính quyền Iran.

Ông Savill nói rằng Mỹ "có thể tấn công các trung tâm quyền lực quân sự, bao gồm Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran và có thể là cả những lực lượng dân quân đang đàn áp người biểu tình".

Tuy nhiên, việc tìm cách "chặt đầu" hệ thống lãnh đạo Iran có thể sẽ khó khăn và nguy hiểm hơn nhiều.

Israel từng nhắm vào các quan chức cấp cao Iran trong cuộc chiến kéo dài 12 ngày vào năm ngoái. Khi đó, họ theo dõi cả đội cận vệ để xác định vị trí mục tiêu. Nhưng nhiều khả năng kể từ đó, Iran đã tăng cường an ninh và phân tán lực lượng lãnh đạo.

Ông Savill cho rằng Mỹ "có lẽ có thể tìm ra và tiêu diệt các cá nhân cấp cao, nhưng không rõ tác động tổng thể tích lũy của việc đó sẽ là gì".

"Chúng ta có thể đang chứng kiến những cơn hấp hối cuối cùng của chế độ hiện nay, nhưng vấn đề là quá trình đó có thể kéo dài hàng tháng, thậm chí nhiều năm," ông Savill nói thêm.

Trong khi Tổng thống Trump đã chứng minh rằng ông sẵn sàng sử dụng sức mạnh quân sự, thì trước đây ông cũng từng khẳng định không muốn dính líu vào một cuộc xung đột kéo dài.

Các chiến dịch quân sự của ông cho đến nay đều ngắn gọn, mạnh bạo và có giới hạn.

Ông cũng không loại trừ một giải pháp ngoại giao, theo đó Iran sẽ phải đồng ý hạn chế chương trình hạt nhân của mình.

Theo ông Savill, hiện Tổng thống Trump đang phải "cân nhắc giữa mong muốn được nhìn nhận là quyết đoán và khả năng thực sự tạo ra một tác động mang tính quyết định."