EU 'xem xét chuyển giao công nghệ quốc phòng' cho Việt Nam

Liên minh châu Âu (EU) và Việt Nam muốn thúc đẩy thương mại và đầu tư trong các lĩnh vực khoáng sản chiến lược, bán dẫn và hạ tầng.

Thông tin do Reuters dẫn lại từ một văn bản mà hãng này xem được. Văn bản này dự kiến được thông qua vào hôm 29/1, cùng thời điểm hai bên nâng cấp quan hệ ngoại giao.

Tài liệu dài tám trang, vẫn có thể chỉnh sửa, cho biết EU cũng sẽ xem xét khả năng chuyển giao công nghệ quốc phòng cho Hà Nội, trong bối cảnh hai bên tìm kiếm hợp tác chặt chẽ hơn về các mạng viễn thông "đáng tin cậy".

Diễn biến này xuất hiện trong bối cảnh một số công ty Trung Quốc đã giành được những hợp đồng trong quá trình phát triển mạng 5G của Việt Nam.

Dù không mang tính ràng buộc pháp lý, văn bản này có trọng lượng chính trị và bao gồm những chỉ trích gián tiếp đối với các chiến lược quốc tế của Mỹ, Trung Quốc và Nga.

Hội đồng châu Âu từ chối bình luận về dự thảo tuyên bố, trong khi Chính phủ Việt Nam không phản hồi yêu cầu bình luận của Reuters.

Tuyên bố dự kiến được ký khi Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa gặp các lãnh đạo Việt Nam tại Hà Nội vào hôm 29/1.

Hai bên sẽ nâng cấp quan hệ ngoại giao lên mức cao nhất của Việt Nam – tức Đối tác Chiến lược Toàn diện. Đây là mức tương đương quan hệ ngoại giao với Mỹ, Trung Quốc, Nga và một số quốc gia khác. Trong khi đó, hiệp định thương mại tự do EU-Việt Nam đã có hiệu lực từ năm 2020.

5G, quốc phòng, hạ tầng

Theo tài liệu nói trên, việc mở rộng hợp tác về "hạ tầng thông tin liên lạc đáng tin cậy" là một ưu tiên, trong đó nêu rõ 5G và kết nối vệ tinh.

Các doanh nghiệp châu Âu như Ericsson và Nokia đang tham gia phát triển mạng 5G của Việt Nam, nhưng năm ngoái Hà Nội đã trao một số hợp đồng xây dựng quy mô nhỏ cho các công ty Trung Quốc, bao gồm Huawei, bất chấp những lo ngại về an ninh từ phương Tây.

Hai bên dự định tăng cường hợp tác an ninh, trong khi EU sẽ xem xét chuyển giao "công nghệ và bí quyết không nhạy cảm", theo dự thảo.

Các quốc gia EU cũng bày tỏ quan tâm tới việc đầu tư vào hạ tầng Việt Nam, bao gồm đường sắt, trong bối cảnh Việt Nam muốn xây dựng mạng lưới đường sắt cao tốc trên toàn quốc.

Khoáng sản, chiến lược, bán dẫn

Việt Nam sở hữu trữ lượng đất hiếm và gallium đáng kể nhưng phần lớn chưa được khai thác. Hà Nội đã phát tín hiệu quan tâm tới việc phát triển năng lực chế biến đất hiếm – lĩnh vực mà chuỗi cung ứng và tinh luyện toàn cầu hiện do Trung Quốc chi phối.

Tuy nhiên, tiến triển còn hạn chế, một phần do Việt Nam thiếu công nghệ để khai thác đầy đủ các nguồn tài nguyên này.

Theo tài liệu, EU và Việt Nam muốn thúc đẩy "thương mại và đầu tư vào hàng hóa, dịch vụ và công nghệ phục vụ khai thác và chế biến bền vững" các khoáng sản chiến lược, khi hai bên hướng tới hợp tác chặt chẽ hơn trong lĩnh vực này.

Việt Nam cũng là nhà cung cấp quan trọng về tungsten – một kim loại cứng được sử dụng trong quốc phòng và điện tử. Các nhà ngoại giao phương Tây đã cảnh báo về nguy cơ Trung Quốc quan tâm tới một mỏ lớn tại Việt Nam.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc không phản hồi yêu cầu bình luận của Reuters.

Dự thảo tuyên bố xác định bán dẫn là một lĩnh vực ưu tiên khác để tăng cường hợp tác, bao gồm chuỗi cung ứng.

Việt Nam là một mắt xích quan trọng trong lĩnh vực đóng gói, thử nghiệm và lắp ráp chip, với sự hiện diện của Intel và Amkor Technology cùng nhiều doanh nghiệp khác. Đầu tháng này, Việt Nam đã bắt đầu xây dựng cơ sở sản xuất bán dẫn đầu tiên.

Theo Chính phủ Việt Nam, sau một cuộc họp cấp cao tại Hà Nội đầu tháng này, các nhà cung cấp của ASML – tập đoàn Hà Lan dẫn đầu toàn cầu về máy móc sản xuất chip – đã chuyển một phần hoạt động sản xuất sang Việt Nam, và bản thân ASML đang xem xét mở rộng chuỗi cung ứng cũng như cung cấp sản phẩm cho các khách hàng tiềm năng tại đây.

ASML chưa lập tức đưa ra bình luận.

Mỹ, Trung Quốc và Nga

Trong một bài viết đăng trên hãng thông tấn nhà nước Việt Nam vào ngày 28/1, Chủ tịch Hội đồng châu Âu Costa cảnh báo về thực tiễn thương mại mang tính cưỡng ép và những thách thức đối với chủ quyền và luật pháp quốc tế.

Dự thảo tuyên bố tái khẳng định sự ủng hộ đối với một "trật tự quốc tế dựa trên luật lệ" và việc tăng cường vai trò của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), trong bối cảnh Mỹ áp đặt thuế quan và làm suy yếu các thể chế đa phương.

Văn bản kêu gọi tôn trọng "toàn vẹn lãnh thổ" và kêu gọi một "nền hòa bình công bằng và bền vững tại Ukraine" – quốc gia đang bị Nga tấn công, trong khi Nga là đối tác lâu năm, thân thiết của Việt Nam.

Tuyên bố cũng cho biết hai nước nhất trí xem xét tăng cường hợp tác an ninh hàng hải, đồng thời kêu gọi ổn định tại Biển Đông, nơi những tuyên bố chủ quyền của Việt Nam xung đột với Trung Quốc và một số quốc gia khác.