Trung ương Đảng khóa 14 và những mối quan hệ đáng chú ý

ảnh minh họa đại hội 14

Nguồn hình ảnh, EPA/Shutterstock

Thời gian đọc: 8 phút

Có không ít khuôn mặt đáng chú ý trong số 200 ủy viên Trung ương Đảng với nhiều lý do khác nhau, bao gồm những mối quan hệ cá nhân và công việc.

Cụ thể, có những người được chú ý vì mối quan hệ họ hàng với nhau, hoặc là con trai của những người từng nắm giữ chức vụ cao hoặc rất cao trong hệ thống chính trị Việt Nam.

Cùng lúc, có những cá nhân thăng tiến cùng với thủ trưởng của mình. Ngược lại, có trường hợp thủ trưởng không thành công tái cử nhưng cấp dưới trực tiếp lại trở thành ủy viên Trung ương Đảng khóa mới.

Trong bài viết này, BBC News Tiếng Việt sẽ tập trung vào những mối quan hệ anh-em, cha-con và thủ trưởng-cấp dưới trực tiếp.

Anh-em và cha-con

Lần lượt từ trái qua: Ông Nguyễn Tấn Dũng, ông Nguyễn Thanh Nghị và ông Nguyễn Minh Triết

Nguồn hình ảnh, Ảnh chụp màn hình

Chụp lại hình ảnh, Lần lượt từ trái qua: Ông Nguyễn Tấn Dũng, ông Nguyễn Thanh Nghị và ông Nguyễn Minh Triết

Nổi bật nhất có lẽ là hai anh em Nguyễn Thanh Nghị và Nguyễn Minh Triết, đều là con trai của cựu Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng.

Ông Nghị – Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương – tiếp tục là ủy viên Trung ương Đảng ở khóa 14, sau khi là ủy dự khuyết khóa 11 và chính thức khóa 12, 13.

Đây là một diễn biến đã được dự đoán trước, dựa trên kinh nghiệm chính trường dày dặn cũng như sự hậu thuẫn mạnh mẽ từ người cha Nguyễn Tấn Dũng.

Cùng tham gia Trung ương Đảng với ông Nghị, nhưng trên cương vị ủy viên dự khuyết, là người em trai Nguyễn Minh Triết, hiện đang là bí thư thường trực Trung ương Đoàn và chủ tịch Trung ương Hội Sinh viên Việt Nam.

Việc ông Triết vào Trung ương lần này cũng đã được đồn đoán trước đó, một phần vì ông xuất hiện trên kênh VTV1 khi tham gia lớp bồi dưỡng cập nhật kiến thức, kỹ năng đối với cán bộ thuộc diện quy hoạch ủy viên Trung ương Đảng khóa 14 vào hồi tháng 7/2024.

Quá trình chuẩn bị, đề án nhân sự Đảng vốn được quy định là bí mật nhà nước, khiến những tin đồn như trên bùng nổ trên mạng xã hội trước thềm Đại hội 14.

Ở tuổi đời tương đối trẻ, ông Nghị (49 tuổi) và ông Triết (37 tuổi) được đánh giá là có tương lai chính trị rộng mở.

Cũng tái cử là Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn Bùi Quang Huy – thủ trưởng của ông Triết. Nếu ông Huy tiếp tục thăng tiến, ghế bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn có thể sẽ thuộc về ông Triết.

Một cặp anh-em khác trong chính trường Việt Nam là Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà và Phó Chủ tịch Thường trực Viện Hàn lâm KH-CN Việt Nam Trần Hồng Thái.

Tuy nhiên, khác với cặp Nghị-Triết, dù ông Thái thành công gia nhập Trung ương Đảng lần đầu, người anh Trần Hồng Hà đã không thể tái cử chức ủy viên Trung ương. Ông Hà là một trong bảy phó thủ tướng thuộc nội các của Thủ tướng Phạm Minh Chính không có tên trong danh sách Trung ương mới.

Ông Thái, sinh năm 1974, quê quán ở xã Trường Lưu, tỉnh Hà Tĩnh. Ông từng giữ nhiều chức vụ khác nhau trong các cơ quan của Đảng và Chính phủ. Trong đó, vào tháng 3/2019, ông từng giữ chức Tổng cục trưởng Tổng cục Khí tượng Thủy văn – cơ quan trực thuộc Bộ Tài nguyên và Môi trường.

Thời điểm đó, bộ trưởng bộ này là ông Trần Hồng Hà.

Hồi đầu năm 2019, việc người em Trần Hồng Thái được giữ vị trí quan trọng trong một cơ quan do người anh Trần Hồng Hà lãnh đạo đã dấy lên câu hỏi trên báo chí Việt Nam về tính "cả nể" người nhà.

Ông Trần Quốc Tỏ

Nguồn hình ảnh, VGP

Chụp lại hình ảnh, Ông Trần Quốc Tỏ

Một người khác cũng không tái cử là Thượng tướng Trần Quốc Tỏ, Thứ trưởng Thường trực Bộ Công an. Ông Tỏ hiện đã 64 tuổi – nhiều hơn so với mốc tuổi tái cử tối đa là 60.

Ông giữ chức thứ trưởng này tới nay đã gần sáu năm và là thứ trưởng đương nhiệm duy nhất của Bộ Công an không tái cử ủy viên Trung ương Đảng khóa 14.

Ông Tỏ là em trai của cố Chủ tịch nước Trần Đại Quang – người từng giữ chức thứ trưởng, rồi bộ trưởng Công an trước khi nhậm chức chủ tịch nước vào năm 2016.

Tuy ông Tỏ không tái cử, Giám đốc Kho bạc Nhà nước Trần Quân – con trai của ông Quang – lại thành công gia nhập Ban Chấp hành Trung ương Đảng trong vai trò ủy viên dự khuyết.

Đây là lần đầu tiên ông Quân (43 tuổi) tham gia vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng. Thời điểm ông Quang qua đời, ông Quân đang là chánh văn phòng Bộ Tài chính.

Trước đó, ông đã kinh qua nhiều chức vụ trong bộ này như trưởng phòng - thư ký bộ trưởng; phó chánh văn phòng; quyền chánh văn phòng.

Tới tháng 8/2021, ông nhậm chức giám đốc Kho bạc Nhà nước và giữ chức này cho tới nay.

Một người khác tái cử ủy viên Trung ương Đảng là Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Lê Minh Hưng – cũng là con trai của một cố bộ trưởng Công an là ông Lê Minh Hương.

Trước khi Đại hội 14 diễn ra, giới quan sát đã đánh giá ông Hưng, 55 tuổi, là một ủy viên tiềm năng để kế nhiệm chức vụ thủ tướng từ ông Phạm Minh Chính.

Bên cạnh đó, với tuổi đời còn khá trẻ và giữ chức trưởng ban Đảng, việc ông Hưng tái cử Trung Đảng không gây ra quá nhiều bất ngờ.

Ở thời điểm hiện tại, ông Hưng được đánh giá có khả năng tái cử càng cao khi mà ông Chính không tái cử Trung ương Đảng.

Trong 16 thành viên Bộ Chính trị khóa 13, dường như chỉ có ông Lê Minh Hưng là người có chuyên môn về kinh tế, hiểu biết về tài chính một cách cặn kẽ do xuất thân từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Thủ trưởng và cấp dưới trực tiếp

Bộ trưởng Khoa học và Công Nghệ Nguyễn Mạnh Hùng (phải) không tái cử Trung ương Đảng

Nguồn hình ảnh, EPA/Shutterstock

Chụp lại hình ảnh, Bộ trưởng Khoa học và Công Nghệ Nguyễn Mạnh Hùng (phải) không tái cử Trung ương Đảng

Bên cạnh mối quan hệ gia đình, một số cá nhân trong Trung ương Đảng khóa 13 có mối quan hệ cấp trên-cấp dưới.

Trong số 200 ủy viên, có hai người là trợ lý của hai ủy viên khác.

Người đầu tiên là ông Trần Đăng Quỳnh – trợ lý của Tổng Bí thư Tô Lâm. Ông Quỳnh mang hàm thiếu tướng, là sĩ quan biệt phái của lực lượng công an và lần đầu đắc cử ủy viên Trung ương Đảng.

Ông Quỳnh, sinh năm 1979, quê ở Thanh Hóa, là trợ lý thân cận của ông Tô Lâm từ thời ông Tô Lâm giữ chức bộ trưởng Công an, sau đó là chủ tịch nước và hiện nay là tổng bí thư.

Theo Quy định 30 của Bộ Chính trị, trợ lý tổng bí thư mang hàm tương đương thứ trưởng.

Một ủy viên dự khuyết lần đầu khác là ông Bùi Anh Tuấn – trợ lý Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú.

Hiện nay, Quy định 368 QĐ/TW đã xếp thường trực Ban Bí thư vào cấp lãnh đạo chủ chốt. Trong khi đó, chức trợ lý thường trực Ban Bí thư mang hàm tương đương tổng cục trưởng, cũng theo Quy định 30.

Ngoài những trường hợp nói trên, có một số trường hợp bộ trưởng không lọt vào danh sách nhưng thứ trưởng thì có.

Cụ thể, có tới năm bộ trưởng và cấp ngang bộ trưởng không tái cử, báo hiệu họ sẽ rời khỏi chính trường Việt Nam sau vài tháng nữa.

Năm người này là Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Trần Văn Sơn, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng, Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Đào Ngọc Dung, Tổng Thanh tra Chính phủ Đoàn Hồng Phong.

Trong số bốn phó chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ hiện tại, chỉ có một người tái cử là ông Nguyễn Sỹ Hiệp. Thanh tra Chính phủ có hai lãnh đạo tái cử là Phó Tổng Thanh tra Thường trực và Phó Tổng Thanh tra Dương Quốc Huy.

Trong khi hai ông Nguyễn Văn Hùng và Nguyễn Mạnh Hùng không tái cử, ba cấp dưới trực tiếp của họ đều được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa 14.

Người đầu tiên là Thứ trưởng Thường trực Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh – vừa nhậm chức vụ này vào ngày 31/12/2025, tức chưa đầy một tháng.

Bên cạnh đó, Bộ Khoa học và Công nghệ có hai người là Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương và Thứ trưởng Thường trực Vũ Hải Quân.

Điều tương tự cũng diễn ra khi Trưởng Ban Nội chính Trung ương Phan Đình Trạc không tái đắc cử – người duy nhất trong số những trưởng ban Đảng hiện tại không tái đắc cử.

Có tới bốn cấp dưới trực tiếp của ông đắc cử, nổi bật nhất có lẽ Phó Trưởng Ban Thường trực Lê Minh Trí. Ông Trí cũng mới nhậm chức này từ tháng 11/2025.

Bộ trưởng Công an Lương Tam Quang và Bộ trưởng Quốc phòng Phan Văn Giang đều tái cử. Số thứ trưởng tái cử của cả hai bộ này đều là sáu. Bộ Công an có một người không tái cử là ông Tỏ, còn Bộ Quốc phòng có năm thứ trưởng không tái cử.