Олена Зеленская: “Ёнимда тарихий шахс эмас эримни кўришни истайман” Украина, Уруш, Россия Yangiliklar

Украина Президенти Володимир Зеленскийнинг турмуш ўртоғи Олена Зеленская Би-би-сига интервю берди. У одамлар Володимир Зеленскийни Уинстон Черчилга тенглаштиришаётганига муносабат билдирди.

Олена Зеленская: Бир ярим йилдан бери эртамизни тўлиқ тасаввур қилолмаймиз. Бир-икки ойдан сўнг келажагимиз қандай бўлишига ишонч йўқ.

Ғалабага катта умид қиляпмиз, аммо у қачон келишини билмаймиз. Бу узоқ кутиш ва мунтазам стресс демактир. Унинг оқибатлар кўринмоқда. Шунинг учун ҳамма уни бартараф қилишда ўз йўли ва стимулини топишга уриняпти.

Мен учун стимул бу ишимдир, суҳбатимиз ҳам шунинг ичида. Чунки сени уйғотиб ишга боришга ундайдиган нарса бўлса, нега бу кўргиликлар бизга келди, деб ўйлаб, тўхтаб қолишга имкон қодирмайди.

Яна украиналикларнинг ҳар кунги илҳомлантирувчи ҳикояларини дастаклайман. Чунки ҳар бир фожиада қутқариш, ёрдам бериш, қаҳрамонлик ҳам бор. Бу мени руҳлантиради. Шулар сабаб оёқдаман. Ўйлайманки, кўплаб ҳамкасбларим ва дўстларим ҳам шундай.

Би-би-си: Оилангизга бўлаётган бошқа тамғаларга қандай қарайсиз? Масалан, эрингизни Уинстон Черчилга солиштиришади. Бунга нима дейсиз?"

Олена Зеленская: Бу Уинстон Черчилга қайси томонга қарашингизга боғлиқ. Албатта. У тарихий шахс. Балки бу худбинликдир, аммо менга ёнимда юрадиган тарихий шахс эмас, эрим керак.

Эрим тарихий шахс бўлиши хаёлимга ҳам келмаган.

Бироқ гап мамлакатини уруш қийинчиликларидан олиб чиққан лидер ҳақида кетаётган бўлса - бошқа масала. Бу каби ўхшатишларга хурсанд бўламан.

Унда урушни босиб ўтиш учун кучли энергия, ирода, илҳом ва ўжарлик бор.

Ниҳоят, бир кун узоқ кутилаётган ғалабага эришармиз. Мен унга ишонаман ва қўллаб қувватлайман. Унда етарли куч борлигига аминман. .

Бошқа танишларим учун ушбу вазиятдан чиқиш ўта қийин бўлган бўларди.

У ҳақиқатда ўта кучли ва чидамли инсон. Ушбу чидамлилик ҳозир ҳаммамизга керак бўлган сифатдир.

Путин тарғиботчилари уруш пропагандасидан даромад топаяптилар

Би-би-сининг аниқлашича, Россиянинг урушсевар инфлюэнсерлари Украинадаги уруш ҳақида ижтимоий тармоқлардаги чиқишлари орқасидан рекламадан катта фойда оляптилар.

Дрон ҳужумлари тасвирланган видеолар ва Украина Президенти Володимир Зеленский ҳақидаги ёлғон даъволар билан бир қаторда улар криптовалюталардан тортиб, сўнгги модалар ҳақидаги рекламаларгача бериб борадилар.

Алоқадор мавзулар:

Одатда Z билан ифодаланадиган урушни қўллаб-қувватлаганликлари учун Россияда улар "Z-блогерлар" сифатида танилган. Улар Россия армияси билан мунтзам алоқадалар ва ўз видеоларида рус ёшларини урушга боришга даъват этадилар.

2022 йил февралида кенг миқёсли уруш бошлангандан буён урушсевар блогерлар Telegram'да катта аудитория қозондилар. Президент Путин Instagram, Facebook ва Twitter'ни тақиқлаганидан кейин Telegram'дан фойдаланувчилар сони кескин ортган.

Фойдаланувчиларнинг бундай кескин кўпайгани Telegram реклама бозорини ҳам роса қизитмоқда.

Урушсевар инфлюэнсерлар эса фурсатни ғанимат билиб отни қамчиламоқда. Улар турли ширкатларга ёш аудиторияга ўзини реклама қилиши учун платформа очиб беришади.

Реклама учун улар қанча маблағ олишини аниқлаш учун Би-би-сининг Глобал Дезинформацияга қарши жамоаси ўзларини меҳмонхона вакили сифатида таништириб, каналлар эгаларидан реклама бериш шартлари ва нархларини суриштиришди.

Биз анча таниқли урушсеварлар билан боғландик.

Улардан бири ҳукуматпараст газетанинг собиқ мухбири ва ҳозир урушсевар инфлюэнсерга айланган Александр Коцдир. Унинг Telegram каналида 600 000 обуначиси бор.

Яна бири WarGonzo номи билан танилган Семён Пеговдир. Дарвоқе, у энг машҳур урушсевар Z-блогер бўлиб, 1.3 миллион одам уни кузатади.

Александр Коц ҳар бир реклама пости нархи Telegram лентаси бошида қанча вақт туришига қараб 48,000-70,000 рубл ($500-$726) бўлишини айтди. WarGonzo эса ҳар бир пост $1,765 бўлади деди.

Катта уруш блогерлари ҳар куни камида битта реклама беради. Уларнинг эҳтимолий даромадлари ўртача россияликникидан ($675) чандон кўп.

"Вагнер" ёлланма жангарилар ширкатига алоқаси бор каналлар билан ишловчи реклама агентига кўра, ширкат билан эксклюзив алоқадор ва 600 000 обуначиси бор Grey Zone канали ҳар бир пост учун $311 олади.

Евгений Пригожин томонидан ташкил этилган Ria Fan веб-сайти мухбири Александр Симоновнинг каналида реклама бериш, реклама агентининг айтишича, $218 бўлади.

Ria Fan'нинг яна бир мухбири Александр Яремчукнинг обуначилари камроқ, шунинг учун унинг реклама нархи ҳар бир пост учун $103 экан.

Айрим Z-блогерлар уруш зоналаридан репортаж тайёрлашда тажрибаси бўлган, давлат ОАВида ишлаган мухбирлар бўлса, Маряна Наумова кабиларда бундай тажриба йўқ.

Собиқ пауэрлифтер - тош кўтарувчи бўлган Маряна "Вагнер" ёлланмалари базасида хабар бериш бўйича ўқиган ва ҳозирда ТВда ўз дастурини олиб боради.

Би-би-си машҳур урушсевар блогерлардан интервью олишга уринди, улардан фақат Александр Коц розилик берди.

Украинанинг Бахмут шаҳридан гапирган Александр ўзини ахборий урушдаги мухбир деб атайди. У Россия пропагандаси ўзи каби одамларга қисман боғлиқ эканини тушунади.

"Мудофаа вазирлиги бизни тинглайди ва бизнинг бевосита каналимиз бор, бу орқали уларга маълумотлар узатилади. Буларнинг барчаси парда ортида бўлади ва мен буни қиляпман", дейди у.

Z-блогернинг ўсиб бораётган бозори эксклюзив видеоларнинг доимий оқими билан таъминланади. Бу кадрларни ҳар турли одамлар кузатиб боради: мамлакатдаги уруш тарафдори аудиториядан тортиб Россия хандақларида нималар бўлаётганини билишга уринаётган Ғарб ва украиналик таҳлилчиларгача.

Бироқ, урушсевар блогерлар жойлаштирадиган видеоларнинг баъзилари сохта.

Ўтган йилнинг мартида таниқли инфлюэнсерлар, жумладан, Александр Коц автомобиль видеорегистраторига тушган видеони эълон қилди, унда икки украиналик аскар бир аёл ва болани олиб кетаётган машинани тўхтатаётгани тасвирланган.

Видеода аскарлар аёлни рус тилида гапиргани учун "чўчқа" деб атайди ва таҳдид қилади. Z-блогерларнинг айтишича, видео Украинанинг тинч аҳолига қандай муносабатда бўлаётгани намунасидир.

Лекин биз бу видеонинг геолокацияси Донецк яқинидаги Макиивка шаҳри эканини аниқладик. Украинанинг бу ҳудуди 2014 йилдан бери россияпараст қўғирчоқ кучлар томонидан назорат қилинади. Бу ҳудудда ҳарбий кийимдаги украиналик аскарнинг ҳаракат қилиши мумкин эмас.

Бундан ташқари, Украинада видеорегистраторлардан фойдаланиш ноқонуний ҳисобланади. Тақиқ қўшинлар ҳаракатини сир сақлаш учун Россия босқинидан кейин киритилган.

Машинадаги хоч Украина қуролли кучларида ишлатилганидан фарқ қилади. Бу элементларнинг барчаси видеонинг саҳналаштирилганидан далолат беради.

Бу Z-блогерлар томонидан россиялик ёшларни урушни қўллаб-қувватлашга ундаш учун тарқатилган кўплаб сохта нарсалардан бири ва бу беҳуда кетмаётганини кўрсатувчи далиллар мавжуд.

Видеолардан бирида сафарбар қилинган россиялик йигит блогерлардан бири Владлен Татарскийнинг бир нечта видеоларини кўргандан сўнг, урушга ёзилиш бўлимига борганини айтади. Татарский 2023 йил апрель ойида мухлислари билан учрашувда ўлдирилган.

Украинада жанг қилиш учун кўнгилли бўлган яна бир россиялик блогерга WarGonzo репортажларини томоша қилганидан кейин шундай қарорга келганини айтди. "Мен барча ҳарбий янгиликлар ва таҳлилларни Telegram'да кузатиб бораман", деди у Z-блогерларга ишора қилиб.

Платформада пайдо бўлган путинпараст урушсевар блогерлар ҳақида сўралганда, Telegram "бу россияликлар Медуза каби мустақил оммавий ахборот воситалари, Би-би-си каби цензурадан ўтмаган халқаро янгиликлар ёки [Президент] Зеленскийнинг нутқларини ўқиши мумкин бўлган сўнгги платформа" эканлигини айтди.

Матбуот котибининг таъкидлашича, барча томонларга "тенг муносабатда бўлган" бўлсада, Telegram халқаро санкцияларни ҳурмат қилган ва "қонун билан тақиқланган жойларда" Россия давлат оммавий ахборот воситаларини блоклаган.

Уруш давом этар экан, Президент Путин Z-блоггерларининг саъй-ҳаракатлари учун ўз миннатдорлигини билдирди.

У Александр Коцни президент ҳузуридаги Инсон ҳуқуқлари бўйича кенгаш аъзоси этиб тайинлади, Семён Пегов ва бошқа бир қанча блогерларни сафарбарлик бўйича ишчи гуруҳига киритди.

Июнь ойида у урушсеварлар ва давлат ОАВ мухбирларини Кремлга икки соатлик суҳбатга таклиф қилди.

"Ахборот маконидаги кураш жанг майдонидир. Ҳал қилувчи жанг майдони, - деди у уларга. - Ва мен сизнинг ёрдамингизга ишонаман."

https://t.me/bbcuzbek

BBC.COM/UZBEK

Telegramda bog'lanish raqami +44 7858860002