Украина уруши ва дунё: Бугун Путин ва Россияга бас келиб бўладими? Таҳлил Ukrainа Rossiya Putin Yangiliklar

"Уларга мушакларимизни кўрсатинг!"

Борис Жонсон дунёнинг еттита энг бой давлати - G7 ва Европа Иттифоқи етакчиларини Россияга мушакларни кўрсатиб қўйишга чақирган ҳазили уларнинг ҳашаматли немис меҳмонхонасида бўлиб ўтган учрашувининг диққатга сазовор қисми бўлди.

Буюк Британия Бош вазири камералар қаршисида эгарсиз от минишни ёқтирадиган россиялик ҳамкасби Владимир Путинни очиқ-ойдин масхара қилган.

Аммо ҳазил вақтими ҳозир?

Таҳлил:

Украина ўзини Россия тажовузидан қандай ҳимоя қила олади?

Алоқадор мавзулар:

Канада Бош вазири ва Еврокомиссия раҳбари кулгуга қўшилди.

Айни пайтда Кремль Украинага қарши ҳалокатли ҳужумни кучайтирмоқда. Жаҳон озиқ-овқат инқирози Россиянинг Африка ва Яқин Шарқ жуда муҳтож бўлган Украина ғалласини қамал қилгани сабабли кенгайиб бормоқда. Европа бўйлаб озиқ-овқат ва ёқилғи нархи ошиб бормоқда.

Европа иқтисодиёти ва оилалари тобора кўпроқ азоб чекмоқда.

Аммо жаноб Жонсон ҳам ҳақ. Энди Ғарб етакчилари ва уларнинг иттифоқчилари Россия тажовузкорлигига ва унинг иттифоқдоши Хитойга жиддий қарши туриш нияти бўлса, таъсир чораларини кўриш вақти келди.

Ушбу G7 мамлакатлари ва уларнинг иттифоқчиларидаги тобора хавотирга тушаётган сайловчилар, агар аниқ натижа берса, бу раҳбарларнинг ҳазиллари ва ноодатий фотосуратларини қабул қилишлари мумкин.

Юқори даражадаги бир ҳафталик учрашувнинг ярми ўтди.

Европа Иттифоқи етакчилари ҳафта охирига бориб, Брюсселда йиғилишди ва G7 саммити Бавария тоғларида давом этмоқда, бошқа дунё етакчилари эса НАТО мудофаа иттифоқининг "энг муҳим" йиғилиши учун Мадридга келишмоқда.

Асосий эътибор Россия, Украина, Хитойга қаратилади ва "кейин чи?"

Илгари, бу йиллик йиғилишлар жуда кам натижа берадиган, мавҳум ваъдаларга бой бўлгани сабабли кўп ҳам эътибор берилмасди . Мисол учун, ўтган йилги G7да эълон қилинган "Яхшироқ дунёни тиклаш" ташаббусини олайлик.

Ҳозир Баварияда G7 раҳбарлари Хитойнинг ўсиб бораётган глобал таъсирига қарши туриш учун ривожланаётган мамлакатларга 600 миллиард долларлик инфратузилма режасини эълон қилди.

Раҳбарлар, шунингдек, ҳарбий саноати учун технология импорт қилиш имкониятини чеклаш учун Москвага қарши янги санкциялар қўллашга ваъда беришди. Бу, Россия нефтининг экспорти бўйича мумкин бўлган нарх чегарасига қўшимча равишда, Кремлнинг ҳарбий қанотига қаттиқ зарба бериш учун мўлжалланган. Аммо бу ташаббус унга етарли миқдордаги давлатлар, биринчи навбатда, дунёнинг энг йирик иқтисодиётлари қўшилсагина иш бериши мумкин.

Украина президенти Зеленский, албатта, етакчиларга одатдагидек мурожаат қилди: "агар сиз шунчаки кузатувчи эмас, балки ҳақиқий шерик бўлсангиз" бизга кучлироқ қуролларни тезроқ етказиб беринг.

НАТОнинг йиғилишида эса, Ғарб давлатлари ва иттифоқчилари (Япония, Жанубий Корея, Австралия ва Янги Зеландия кузатувчи сифатида таклиф этилади) Россия бўйича умумий позицияни ишлаб чиқиши керак.

Ва бу қийин осон эмас.

Вашингтон Ғарб бирликни сақлаб қола олишидан хавотирда. Баварияга келган президент Байден G7 ва НАТО Россия босқинига қарши "бирликни сақлаши кераклигини" таъкидлади.

У биладики, Владимир Путин заиф нуқталарни излайди ва ундан фойдаланишга интилади.

Ғарб бирлигига эҳтиёж

Москва бу раҳбарлар ўз уйларида қандай ички курашга дуч келаётганини кузатиши мумкин.

Жо Байден ва Борис Жонсонни ўз партияси аъзолари очиқчасига сўроқ қилмоқда; Франциялик Эммануэль Макрон яқиндагина қаттиқ парламент сайловларига дуч келди; Италиялик Марио Драгининг коалиция шериги 5 Star бўлиниб кетди; ва Олаф Шолц бошчилигидаги Германия Социал-демократик партияси Россияни қанчалик узоқ ушлаб туриш борасида иккига бўлинган.

Кремль, шунингдек, Венгрия ЕИнинг Россияга қарши санкцияларини секинлаштириши, Туркия эса Финляндия ва Швециянинг НАТОга аъзолик аризаларини кечиктиришидан хурсанд бўлади.

Ғарбнинг Россия билан қандай муносабат борасидаги бўлиниши асосий ҳисобланади.

Барча етакчилар Украинани қўллаб-қувватлашини айтади. Пайшанба куни ЕИ Украинага Европа Иттифоқига аъзо бўлиш учун номзодликни таклиф қилди, гарчи блокка қўшилиш бир неча йил талаб қилиши мумкин бўлса ҳам.

Кучли бирдамлик баёнотлари ва Украинани молиялаштириш ва ҳарбий ёрдам бериш ваъдалари шу ҳафтадаги барча учрашувларда янграмоқда.

Аммо Ғарб етакчилари Россияни қанчалик бурчакка сиқиш борасида келиша олмайди.

"Бурчакка сиқиш ва ундан нарига" - ана шу Британия ва Польша, Болтиқбўйи давлатлари, Марказий Европанинг кўп қисми илгари сураётган стратегия.

Аммо Германия, Италия ва Франция кўпроқ шубҳа билан қарайди. Улар Россия ҳали ҳам кейинги мулоқотларга шай бўлиши мумкин деган умиддан бутунлай воз кечгани йўқ. Ишбилармонлик нуқтаи назаридан ёки кенгроқ хавфсизлик дипломатияси нуқтаи назаридан, Европа Россиянинг босқинчилиги ва ядровий зарбалар таҳдиди туфайли вайрон бўлган хавфсизлик тартибинини қайта тиклаш учун курашмоқда.

Бу Германия, Италия ёки Франция Украинани ҳар қандай ҳолатда ҳам ўт очишни тўхтатишга ундаяпти, дегани эмас. Аммо бунга шубҳа бор.

"Катта еттилик" етакчиларининг Украина бўйича баёнотида "Украина ташқи босим ёки таъсирдан холи ҳолда тинчлик келишуви бўйича қарор қабул қилиши керак" деган муҳим сатр мавжуд.

Яқинда канцлер Шолц, жаноб Макрон ва жаноб Драги вазиятни аниқлаштириш учун Киевга узоқ кутилган сафарни амалга оширишди.

Германия Украинага биринчи оғир қуролларни етказиб берди ва канцлер Шолц мамлакатни қайта тиклаш учун замонавий Маршалл режаси - Иккинчи жаҳон урушидан кейинги АҚШ ёрдам дастурини қайта бошлашга чақирди.

Албатта, биз унинг немис қуролли кучларини Европа хавфсизлигида ҳам самаралироқ роль ўйнаши учун кенг миқёсда модернизация қилиш ҳақидаги тарихий ваъдасини унута олмаймиз.

Аслида, Россия Украинага бостириб кирганидан бери хавфсизлик нуқтаи назаридан бир нарса кескин ўзгармади: Европа ҳамон ўзи мустақил эмас ва АҚШга қарам бўлиб қолмоқда.

BBCUZBEK.COM билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг.

Telegram каналимиз: https://t.me/bbcuzbek