HRW: Ўзбекистон оммага қарши граната қўллаш сиёсатини қайта кўриб чиқсин! O'zbekiston Dunyo Yangiliklar

Nukus

Халқаро Human Rights Watch инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ташкилоти Ўзбекистон кучишлатар тизимларининг оммавий норозилик намойишлари иштирокчиларига нисбатан қурол қўллаш сиёсати танқид қилинган ҳисобот эълон этди.

Human Rights Watchнинг 7 ноябрь куни эълон қилинган ҳисоботи шу йил июнь ойидаги Қорақалпоғистондаги қонли ҳодисалар таҳлили асосида тайёрланган.

Ҳисоботда халқаро ташкилот Ўзбекистон хавфсизлик кучларини Қорақалпоғистондаги норозилик намойишларини бостиришда "ҳаддан ташқари ва ҳалокатли" куч ишлатганликда айблади.

Human Rights Watch Қорақалпоғистон воқеалари юзасидан мустақил тергов ўтказиш, жумладан, Ўзбекистон хавфсизлик кучларининг протестларни бостиришга қаратилган амалларини текширишга чақирди.

Алоқадор мазвулар:

Халқаро инсон ҳақлари ташкилоти хулоса қилишича, Ўзбекистон хавфсизлик кучлари Қорақалпоғистонда 1 ва 2 июль кунлари асосан тинч ўтган намойишларни тарқатишда "асоссиз равишда ўлимга олиб келадиган куч ишлатган ва бошқа ҳаддан зиёд чораларни кўрган".

Human Rights Watch Қорақалпоғистондаги норозилик намойишлари пайтидаги 55 видео ва кейин тасвирга олинган 31 видео ва 30 та фотосуратни ўрганиб таҳлил этганини маълум қилди.

Таҳлиллари асосида Human Rights Watch Ўзбекистон кучишлатар тизимлари ходимлари шовқин гранаталари ва бошқа ўқотар қуролларни ножўя қўллаган деган хулосага келган.

Халқаро ташкилот шовқин гранаталарининг қайси мамлакатда ишлаб чиқарилгани ҳақида маълумот берган ва агар яқин масофадан отилса, улар ҳалокатли оқибатларга олиб келиши мумкинлигини ёзган.

Ҳалок бўлган инсонлардаги жароҳатлар шундан далолат беради, деб ёзган халқаро ташкилот.

"Видеолардаги жароҳатлар портловчи моддаларни қўллаш орқали етказилган шикастга мос келади. Бу гранаталар ёруғлик/шовқин, контузия, овозли бомбалар ёки карахт қиладиган гранаталар деб ҳар хил номланади ва қўлда ёки гранатомёт ёрдамида отилади. Гранаталар оломонга яқин жойларда портлаган. Айрим ҳолларда гранаталар намойишчиларга бориб урилганидан кейин портлаган", дейилади HRW ҳисоботида.

Хью Уильямсон

Сурат манбаси, HRW.org

Сурат тагсўзи, Қонун бузганларни жавобгарлик тортиш Ўзбекистоннинг жабрланганлар олдидаги қарзи, деди Хью Уильямсон.

"Қорақалпоғистонда июль ойида кўп одам ҳалок бўлди ва юзлаб одам яраланди - баъзилари ўта даҳшатли жароҳат олди. Воқеалар қандай содир бўлганини тўлақонли текшириш ва жиддий қонун бузилишлари учун масъул бўлганларнинг жавобгарликка тортилишини таъминлаш Ўзбекистоннинг жабрланганлар олдидаги қарзидир", деди Human Rights Watchнинг Европа ва Марказий Осиё бўйича директори Хью Уильямсон.

1-2 июль кунлари Қорақалпоғистон аҳолисининг бир қисми Ўзбекистон Конституциясидаги республика мақомига оид бандларга киритилаётган ўзгартиришлардан норози бўлиб норозилик намойишлари уюштирдилар.

Расмийларга кўра, қонли ҳодисалар оқибатида камида 21 инсон ҳаётдан кўз юмган, уларнинг тўрт нафари ҳуқуқ-тартибот идоралари ходимлари бўлган.

270 дан ортиқ инсон жароҳатланган.

2 ноябрь куни Ўзбекистон Олий Мажлисининг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили Қорақалпоғистондаги норозилик намойишларида қатнашишда айбланган 35 инсон озодликка чиқарилгани ҳақида хабар тарқатди.

Омбудсман Ахборот хизматига кўра, Қорақалпоғистонда рўй берган ҳолатлар ва воқеаларни ўрганиш бўйича комиссия ташаббуси билан яқинлари бағрига қайтарилган айбланувчиларнинг жами сони 107 нафарга етган.

BBCUZBEK.COM билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг.

Telegram каналимиз: https://t.me/bbcuzbek