АҚШ янги президенти Жо Байден ким ёки Барак Обама "акаси" - АҚШ сайлови ва дунё, O'zbekiston, Mirziyoyev, AQSH, Rossiya, dunyo, yangiliklar

АҚШ янги президенти Жо Байден ким ёки Барак Обама "акаси" - Жо Байден президентлик учун уч бор курашди. Фақат сўнггисида бунга муваффақ бўлди. У январда бўладиган инаугурациясида 78 ёшда бўлади - мамлакат тарихидаги энг кекса президентга айланади:

Би-би-си унинг президент бўлиш учун талаб қилинадиган 270 сайловчилар коллегияси овозини олганини прогноз қилди. Бу унинг келаётган январь ойидан АҚШ президенти бўлиши ва бу орада исталган юридик муаммоларга тайёр бўлиши кераклигини англатади.

Байденнинг сайлов компанияси Президент Дональд Трампникичалик катта митингларга бой бўлмагани, оддийроқ ўтгани билан фарқланди. У Демократик партиядан номзод сифатида пандемия шароитидаги тартиб қоидаларга жиддий қарашини намойиш қилди.

Гарчи собиқ президент Барак Обама уни "Америка тарихидаги энг яхши вице-президент" деб атаган бўлса ҳам, Байденнинг 40 йиллик каръераси жиддий танқид остига олинди.

Хўш, илк марта 1987 йилда президентликка номзодини қўйганида кўзлаган мақсадига энди эришган Жо Байден ким?

Обаманинг "акаси"

Байден 2008 йилда ҳам Демократик партиядан президентликка номзод бўлиш учун курашган, аммо сафдан чиқиб, Обамага қўшилган эди.

Унинг саккиз йил Обама билан ишлагани - у мудом президент ёнида кўп кўринарди - уни Обама амалга оширган кўплаб ишларга, жумладан, "Арзон тиббий хизмат қонуни", молиявий инқирозга қарши чоралар дастурларига дахлдор қилиб қўйди.

Байденнинг Обама билан яқин бўлгани - собиқ президент уни "ака" деб атарди - афро-америкалик сайловчилар уни қўллаб қувватлашига сабаб бўлгандир эҳтимол.

2020 йилги экзит сўровлар натижалари кўрсатишича, қора танли сайловчилар Байденни тўлиқ қўллагани кураш қизғин кечган Жоржиa, Мичиган ва Пенсильвания каби штатларда унга мадад берган.

Узоқ вақт Вашингтонда фаолият кўрсатган Байден халқаро муносабатларда катта тажрибага эга. У, шунингдек, бошқарувда етарлича тажрибаси бўлмаган Обамага ҳам ёрдам берган эди.

"Ўрта синф Жо" лақабли Байден, Обамага сайловда овозини олиши қийин бўлган қатлам - "кўк ёқали" оқ танлиларнинг ишончини қозониши учун ҳам ёрдам берган.

Бу ўша вақтда иш берган, 2020 йилда - Жо Байденнинг 2016 йилда Дональд Трамп демократлардан тортиб олган ва АҚШ саноати юраги бўлмиш "мовий девор" штатларда ғалаба қилишига ҳам ёрдам берди.

Узоқ сиёсий каръера

2012 йили Жо Байден бир жинслилар никоҳини мутлақо қўллашини айтганида матбуотнинг олд саҳифаларидан ўрин олган, унинг бу гаплари ўша пайтда бундай сиёсатни ҳали маъқулламаган Президент Обама мавқеига зарар бериши мумкиндек кўринган эди.

Бир неча кун ўтиб, Обама охир-оқибат буни маъқуллаганди.

Жо Байден икки муддат Американинг биринчи қора танли президентига кўмакчи бўлишигача ҳам у узоқ сиёсий йўлни босиб ўтганди.

У 1972 йилдан буён олти муддат Делавэрдан сенатор бўлган эди.

У 1988 йили президентлик учун курашган, аммо ўз нутқини Британия Лейбористлар партияси етакчиси Нейл Киннокникидан ўғирлаганлигини тан олгач, беллашувдан чиқиб кетган эди.

Унинг миллат пойтахтидаги узоқ фаолияти танқидчилар учун мўл асос яратиб берди.

Байден фаолиятининг илк чоғларида, жамоат мактабларида ирқий турфахилликни таъминлаш учун турли ҳудудлардан болаларни автобусларда ташиш бўйича суд қарорига қарши чиққан жанубдаги ирқий айирмачилар томонда турган эди.

1991 йилда Сенатнинг суд-ҳуқуқ масалалари бўйича қўмитаси раиси бўлган вақтида Жо Байден Олий Суд судьялигига номзод Кларенс Томас масаласини кўриб чиқади.

Номзоднинг Анита Ҳилл исмли аёлга жинсий тегажоқлик қилгани ҳақидаги даъволарни етарлича эътиборга олмагани учун ҳам Байденни қаттиқ танқид қилдилар.

Байден жиноятчиликка қарши қаттиқ чораларни назарда тутувчи 1994 йилги қонунни дастаклаган. Сўлчилар бу қонунни узоқ муддатли озодликдан маҳрум қилишлар ва оммавий қамашларга сабаб бўлган, деб ҳисоблайди.

Бу ўтмиш уни замонавий Демократик партия учун ноқулай шахс қилиб қўяди.

Яқинларидан ажраш

Байденнинг шахсий ҳаёти мусибатларга бой.

У 1972 йилда - Сенатга сайланганидан бироз ўтиб, автоҳалокатда биринчи хотини Нейлия ва ҳали чақалоқ қизи Наомидан ажралади.

Сенаторлик фаолиятининг биринчи муддати учун қасамёдини у автоҳалокатдан омон қолган болалари Бо ва Ҳантер ётган касалхонада туриб қилгани машҳур.

Бо 2015 йили 46 ёшида мия ўсимтасидан вафот этди. Ёш Байден АҚШ сиёсатининг кўтарилаётган юлдузи сифатида кўрилаётган, 2016 йили Делавэр штати губернаторлиги учун кампанияни бошлаш тараддудида юрган эди.

Катта Байден ўғли Бо уни яна бир марта президентлик учун курашга ундаганини айтди. Сайлов кампанияси вақтида ҳам у бошига тушган икки мусибатни эслади ва нима учун соғлиқни сақлаш масаласи унинг учун муҳимлигини шу билан изоҳлади.

Бонинг ўлими Байденнинг обрўсини оширди, уни меҳрибон, оилапарвар инсон сифатидаги имижини мустаҳкамлади.

Унинг меҳрибонлигининг салбий оқибатлари ҳам бўлди.

2020 йилги сайлов кампаниясига киришгач, аёл сайловчилар билан номақбул жисмоний контакт қилганликда айбланди. Бу айбловларга ноқулай видеолавҳалар ҳам илова қилинди.

Аммо кекса сиёсатчи бундай танқидларга стандартлар ўзгарганини тан олса-да, барибир ўзининг меҳри дарё инсонлигини айтиб жавоб берди.

Бу ҳолат баъзиларга Байден ҳеч нарсани тушунмаган бўлиб кўринди.

Шундай бўлса ҳам, Байденнинг босиқ, пухта ўйланган кампанияси ниҳоят унга ғалаба келтирди, узоқ давом этган сиёсий каръераси ўзининг авж палласига чиқди.

Байден юридик муаммолар қаршисида турган АҚШнинг 46-президенти бўлади.

У январда бўладиган инаугурациясида 78 ёшда бўлади - мамлакат тарихидаги энг кекса президент.

BBCUZBEK.COM билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг.

Telegram каналимиз: https://t.me/bbcuzbeke