Бунёд Бек Би-би-сининг интернет журналистика бўйича махсус мукофоти совриндори

	Гўшт нархи Ўзбекистонда ҳамиша долзарб муаммо бўлиб келган

Бугун эрталаб гўшт олиш учун бозорга тушдим. Бир шоир ёзган экан “нокас тушур кечки бозорга, дўстларим”, дея. Лекин барибир бемаврид тушибман. Гўшт бозори учун ажратилган бинонинг ичи тўполон.

Оппоқ кўйлак, қоп-қора шим кийган ва қорин қўйган савлатли бир неча киши бўм-бўш гўшт расталари оралаб ғазабнок
қадам ташлайди.

Бу басавлат одамларнинг норғул шотирлари гўштини аравага ортиб, бурчак-бурчакларда қочиб юрган қассобларга ўшқиради. Ўртада ростмана даҳанаки жанг. Қассоб халқи ҳам жиззаки бўлар экан, ёқалашувга ҳам сал қолди.

Ўттиздан ортиқ растадан атиги беш-олтитасида гўшт бор холос. Лекин зимдан разм солинса, ўша гўшт сотаётганлар ҳам харидорларни турли баҳоналар билан қайтариб юбормоқда.

Август бошидаги нархлар ошиши гўшт бозорида жиддий саросимага сабаб бўлган кўринади. Узунқулоқ гапларга қараганда, эълон қилинмаган ҳукумат фармонига биноан гўштнинг нархини республика бўйлаб 3 минг 500 сўмдан оширмаслик ҳақида буйруқ берилган. Бу эса қассоблар ва бошқа гўшт сотувчиларнинг жиддий норозилигига сабаб бўлган.

Пештахта ортида турган гўшт сотувчи қиздан бу тўполон боисини сўрадим.

У ёнимизда турган басавлат назоратчи нарироқ кетганидан сўнг сабабини айтади.

“Президентнинг гўшт нархини назорат қилиш бўйича фармони бор эмиш. Булар шу фармонни бажаргани келган. Бир кило гўштнинг бизга етиб келиши 4 минг 800 сўмга тушади. Биз қандай қилиб уни 3,5 минг сўмга сотамиз. Ким ўзининг зарарига ишлайди?” дейди пештахта ортидаги сотувчи қиз.

Шунга қарамай ойнаванд музлатгич ичидаги мол гўштининг нархи 3,5 минг сўм деб ёзиб қўйилган. Бу нархни кўриб шошиб қолган каминага ўхшаш харидорлардан бири 2 кило гўшт сўради.

“Агар сизга гўштни шу ёзиб қўйилган нархда берадиган бўлсам бир кило қуруқ суяк қўшиб беришим керак. Яхшиси кейинроқ келинг”, дея у харидорни қайтариб юборди.

Харидор елкасини қисди: “Нима бало урган буларнинг барини. Чорсудаги гўшт бозорида бундан баттар тўполон.”

Бу ердаги кескин вазият ва бақир-чақирдан чўчиган харидорлар “Оч қорним – тинч қулоғим” қабилида жуфтак ростламоқда. Бу каби манзара эса бугун бутун Ўзбекистон бозорларига хос бўлса ажаб эмас.

3 август куни Фарғона ва Марғилонда ҳам нарх ошишидан норозилик аломатлари сезилган. Фарғонадаги бир кузатувчининг айтишича, вилоят ҳокими барча қассобларга гўштни уч ярим минг сўмдан сотишга буйруқ берган. Бу буйруқдан ғазабланган қассоблар ўзаро тил бириктириб, бир-икки кун гўшт дўконларига қулф урган.

“Қассоблар жуда уюшқоқ халқ бўлади. Буйруқ чиққан куни эрталабданоқ улар дўконларини ёпган. Шаҳарда гўшт йўқ, одамлар гўштнинг ўрнига колбаса ва сосиска сотиб олишга мажбур бўлди”, дейди бу кузатувчи.

Унинг айтишича, нархларнинг ошиши, айниқса, гўшт нархи ва қассобхоналарнинг ёпилиши Фарғонадаги барча тўйу-маросимлар ва чойхоналарда тилга олинган жиддий масалага айланган.

Гўшт нархи Ўзбекистонда ҳамиша долзарб муаммо бўлиб келган. Кейинги бир неча йиллар давомида маҳаллий ҳокимиятлар гўшт нархини назорат қилишга жиддий уриниб келмоқда. Гўштга икки хил, текширувчилар келганда қўйиладиган арзон нарх кўрсатилган ёрлиқ ва бошқа пайтлари харидорлар учун амалда бўладиган ёрлиқ қўйиш пойтахт бозорларида анчадан буён амал қилиб келади.

Оддий одамлар қозонига қанча гўшт тушиши халқнинг фаровонлик даражасини белгилагани боис бу жиддий муаммога айланган. Қолаверса, вилоятлар ва туманларда оқсоқоллар ҳафтада бир марта жума намози учун шаҳарга келар экан, масжиддан сўнг бир кило ёки ярим кило гўшт олишни одат қилган. Шу боис гўшт нархининг баландлиги минглаб одамлар йиғиладиган жума намозидан кейин ҳам жиддий муҳокама қилинган.

Исмини айтишни хоҳламаган бир кузатувчининг айтишича, у яшайдиган туманда ёз бошларидаёқ катта-катта йиғинларда оқсоқоллар гўшт нархидан норозилигини жиддий ва баралла айта бошлашган. Шундай баҳслардан бирида баъзи кексалар, “агар маҳаллий ҳокимият гўшт нархини назорат қила олмаса, бу ишни биз ўз қўлимизга олишимиз керак”, деб айтган.

Бугунги Ўзбекистон шароитида эса ҳар қандай ташаббуснинг халқ қўлига ўтиши юқоридагилар учун энг исталмаган вазиятдир, айниқса, унинг оқибатлари.

Хуллас, бугун буйруқ билан сотиладиган килоси 3,5 минг сўмлик гўштдан ололмай, бозордан анча узоқдаги чекка бир қассобхонадан бир кило мол гўштини 6 минг 400 сўмга олдим. Ҳарқалай, тенг ярми суяк эмас.