Ўзбекистонда келгуси президентлик сайловлари тўғрисида эълон қилингани йўқ

Ўзбекистонда кўзга кўринган сиёсатшунос Рафиқ Сайфуллин Президент Ислом Каримовнинг учинчи муддатга президентлик учун ўз номзодини илгари суриш эҳтимолини истисно қилмаслигини айтган.

Би-би-си билан суҳбатда жаноб Сайфуллин 23 декабр Ўзбекистонда расман президентлик сайловлари куни эканини айтган ва бу ҳақда шу йилнинг ёзида эълон қилиниши кутилаётганини билдирган.

Ўтмишда Ўзбекистон президенти ҳузуридаги стратегик тадқиқотлар институти директори лавозимида ишлаган Рафиқ Сайфуллиннинг сўзлари ҳозирга қадар Ўзбекистон ҳукуматига яқин шахслардан бирининг сайловлар борасида қилган энг очиқ баёнотидир.

Жаноб Сайфуллин, шунингдек, президентнинг қизи Гулнора Каримованинг ҳозирча катта сиёсатдан четда туриш ниятида эканини айтган. Шу кунларда Москвага сафар қилган Рафиқ Сайфуллиндан Би-би-си аввалига, нима учун Ўзбекистон ҳукумати президент сайловлари ҳақида сукут сақламокда, деб сўради.

Рафиқ Сайфуллин: Декабр ойининг учинчи ўн кунлиги Ўзбекистонда расман президентлик сайловлари ўтадиган муддат ҳисобланади. Шунинг учун буни яна бир марта расман эълон қилиб ўтиришнинг ҳожати йўқ.

Би-би-си: Қанақасига ҳожати бўлмасин? Ахир, президентлик сайловлари ҳақида халқ олдиндан билиши керак-ку?

Рафиқ Сайфуллин: Халқ ўз Конституцияси, қонунларини ўқиб бориши керак. Конституцияда ҳамма нарса ёзиб қўйилган. Бу ерда гап бошқа нарсада. Тўғри, президентлик муддати расман январ ойида ниҳоясига етган. Янги президентлик сайловлари эса декабрга белгиланган. Бу менимча, унчалик аҳамиятли бир нарса эмас. Ҳозирча президентлик сайловлари борасида мамлакатда катта тарғибот ишлари бошлангани йўқ. Ҳақиқий сайловолди кампанияси ёз ойлари, яъни сайловларга уч-тўрт ой қолганда бошланади.

Би-би-си: Жаноб Каримов учинчи муддатга ўз номзодини қўядими?

Рафиқ Сайфуллин: Ислом Каримов ўз номзодини олдинга суриш-сурмаслигини унинг ўзидан сўраш керак. Ҳозирга қадар президент ушбу масалада бирор бир фикр билдирганича йўқ. Менимча, қандай бўлмасин, Президент Каримов ҳокимият бошқарувини ўз қўлида сақлаб қолади. Чунки Каримов ўзи бошлаган йирик ишларни охирига етказиши лозим. Бу мамлакат иқтисодини тиклаш, сармоялар дастури, қишлок хўжалиги, кичик ва ўрта бизнеснинг ривожланишига катта йўл очиш каби ишлардир. Булар кимгадир хомхаёл ёки амалга ошмайдиган ишдек туюлиши мумкин. Аслида эса, аниқ дастур. Ушбу режаларни амалга ошириш маълум вақтни талаб қилади. Бунинг қанчалик қонунийлигига келсак, бу, энди тарих масаласи. Мана, яқин қўшниларимиз - Нурсултон Назарбоев, Имомали Раҳмонов ва Туркманбошилар ҳам худди шундай қилишди-ку! Ҳеч ким ҳеч нарса дегани йўқ. Муҳими бизнинг нима қилмоқчи эканимиз, Ўзбекистоннинг нима қилмоқчи экани тушунарли.

Би-би-си: Аммо иккинчи томондан, Президент Каримовнинг ёши ҳам бир жойга бориб қолаяпти, унинг соғлиги масаласи ҳам бор. Мана, Туркманистонда кўрдик-ку. Ҳамма нарса бир кунда, бирданига содир бўлиши мумкин.

Рафиқ Сайфуллин: Яхши, мумкинми, мен саволингизга савол билан жавоб берсам. Черчилл Иккинчи жаҳон уруши тугаган пайт неча ёшда эди, унинг соғлиги қандай эди? Сиз айтаётган нарса ҳамма билан бўлиши мумкин. Айтадилар-ку, бандаси тахмин қилади, Яратган тадбир қилади, деб. Оллоҳ кимнинг жонини қачон олишини ёлғиз Ўзи билади.

Би-би-си: Президентликка Каримовдан ташқари номзодлар ҳам борми?

Рафиқ Сайфуллин: Президентлик сайловлари эълон қилинмаган экан, ҳеч ким ўз номзодини илгари сурмайди. Бу Ўзбекистонда президентликка муносиб номзодлар йўқ, дегани эмас. Бундай номзодлар бор. Лекин мен бирон бир номзодни тилга олмаган бўлардим.

Би-би-си: Сизнинг-ча, Гулнора Каримованинг президентликка меросхўр бўлиш эҳтимоли қанчалик?

Рафиқ Сайфуллин: Мен Гулнора Каримовани яхши танийман. Билишимча, у асосан, илмий тадқиқот ва ишбилармонлик билан банд. Хабарингиз бор, у турли мамлакатлар иштирокида бизнес форумларини ўтказди. Бундан ташқари, Гулнора ижодкор бир шахс ва дизайн билан ҳам шуғулланади. Ҳозирча у катта сиёсатга аралашиш нияти борлигини ҳеч бир шаклда намойиш қилаётгани йўқ.

Би-би-си: Сиз яқинда расмий матбуотда эълон қилинган бир мақолангизда Ўзбекистон Қўшма Штатлар ва Ғарб билан алоқаларни қайта тиклашга тайёрлигини айтгансиз. Президент Каримов бу йўлда аниқ ҳаракатларни қилаяптими?

Рафиқ Сайфуллин: Албатта қилаяпти. Бу сўнгги пайтларда Ўзбекистоннинг Оврўпо ва АҚШ расмийлари билан кечаётган учрашувларида намоён бўлмоқда. Тошкент ва Ғарб орасида ҳозир жонли мулоқот бошланган. Асосий мақсад - ҳар икки томон учун умумий бўлган қарашни мустаҳкамлаш ва ривожлантиришдир.