Ozarbayjon Prezidenti Ukrainaga "Hech qachon ishg‘olga rozi bo‘lmang" deya maslahat berar ekan, Rossiyani xalqaro sudga berishga tayyorlanmoqda

Ozarbayjon Prezidenti Ilhom Aliev so‘nggi chiqishlarida bir tomondan Ukrainaga muhim siyosiy maslahat bermoqda, boshqa tomondan esa Rossiya bilan o‘z munosabatlarida keskin choralar ko‘rishga tayyorligini bildirmoqda.

Ukrainaga maslahat: hech qachon taslim bo‘lmang

Shusha Media Forumida Aliev Ukrainaga "Hech qachon bosqinchilikka rozi bo‘lmang" deb maslahat berdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, bu Ozarbayjonning qariyb o‘ttiz yildan so‘ng hududiy yaxlitligini tiklashdagi asosiy tamoyili bo‘lgan. Ozarbayjon prezidenti Birinchi Qorabog‘ urushi davri mamlakat uchun qanchalik qiyin bo‘lganini, u yerda bir million kishi o‘z vatanini tark etishga majbur bo‘lib, mamlakat deyarli hech qanday tashqi yordamsiz qolganini eslatdi. U jamiyatning birlashishi va adolatga bo‘lgan ishonchining qariyb yo‘qolishiga qaramay, taslim bo‘lmaslik muhimligini ta’kidladi. Alievning ta’kidlashicha, ular 2020 yilda "yangi voqeliklarni yaratishga" qaror qilishgan va bu oxir-oqibat Armanistonni o‘z shartlariga rozi bo‘lishga majbur qilganini aytdi.

Rossiyaga qarshi sud ishi va so‘nggi keskinliklar

Ayni paytda Ozarbayjon o‘tgan yilning 25 dekabrida Kaspiy dengizida, Aqtau yaqinida sodir bo‘lgan AZAL 8243-reysining aviahalokati yuzasidan Rossiyaga qarshi xalqaro sudlarga murojaat qilishga tayyorlanmoqda.

Halokatdan yetti oy o‘tgan bo‘lishiga qaramay, Alievning so‘zlariga ko‘ra, Boku Moskvadan "aniq javob" olmagan. Kreml voqea yuzasidan tekshiruv davom etayotganini ta’kidlab, Ozarbayjonning xalqaro sudga murojaat qilish huquqini tan olgan, ammo buning Rossiya uchun rasmiy oqibatlari bo‘lishini kutishini bildirgan.

Ozarbayjon Rossiyadan uchta asosiy talabni ilgari surmoqda:

Aybni tan olish.

Aybdorlarni javobgarlikka tortish.

Halok bo‘lganlarning oilalariga kompensatsiya to‘lash va AZALga yetkazilgan zararni qoplash.

Aliev Ozarbayjonning sabr-toqati cheklanmaganligini va adolat qaror topishi uchun "o‘n yil kutishga tayyor" ekanligini ta’kidladi. Uning so‘zlariga ko‘ra, bu vaziyat Rossiya va Ozarbayjon o‘rtasidagi ikki tomonlama munosabatlarga salbiy ta’sir ko‘rsatmoqda.

Kreml ham ikki davlat munosabatlarida "qiyin davr" boshlanganini tan olgan, ammo hamkorlikning o‘zaro foydali ekanligini ta’kidlab, vaziyatning o‘tishini umid qilishini bildirgan.

Samolyot halokatidan tashqari, Rossiya va Ozarbayjon o‘rtasidagi munosabatlar 2024 yil oxiri va 2025 yil boshidan buyon bir qator boshqa voqealar tufayli ham keskinlashdi.

Xususan, 2025-yil iyunь oyida Rossiyaning Yekaterinburg shahrida Rossiya huquq-tartibot idoralari tomonidan ikki Ozarbayjon fuqarosining o‘ldirilishi va ularning qiynoqqa solinganligi haqidagi da’volar diplomatik janjalga sabab bo‘ldi.

Bunga javoban Ozarbayjon Rossiya homiyligidagi barcha madaniy tadbirlarni bekor qildi va Rossiya Bosh vaziri o‘rinbosari Aleksey Overchukning rejalashtirilgan tashrifini qoldirdi.

Shuningdek, Ozarbayjon rasmiylari bir nechta Rossiya fuqarosini, jumladan, "Sputnik" davlat ommaviy axborot vositalarining ikki jurnalistini hibsga oldi.

Rossiya tomoni Yekaterinburgdagi voqeani odatdagi politsiya operatsiyasi deb ta’riflab, bir kishining yurak kasalligidan vafot etganini da’vo qildi va etnik sabablarga ko‘ra ta’qib qilish yoki noto‘g‘ri xatti-harakatlarni inkor etdi.

Biroq, bu hodisalar va samolyot halokati yuzasidan mas’uliyatni to‘liq tan olishdan bosh tortish Moskva va Boku o‘rtasidagi munosabatlarda sezilarli sovishga olib keldi.

Shuningdek yaqin kunlarda, Rossiya Tashqi ishlar vazirligi (TIV) xorijda, xususan, Ozarbayjon va O‘zbekistonda rus tilini targ‘ib qilish bo‘yicha sotsiologik tadqiqot o‘tkazib, bu davlatlarda ham rus tilining mavjud mavqeini saqlab qolish uchun dasturlar ishlab chiqarish qarori haqidagi xabar ham chiqqan edi.