ยานนาซาขนหินดาวเคราะห์น้อยมากเกินพิกัด สุดท้ายหลุดกระจายเกลื่อนห้วงอวกาศ
ที่มาของภาพ, NASA
ทีมนักวิทยาศาสตร์ผู้ควบคุมยานสำรวจโอไซริส-เร็กซ์ (OSIRIS-REx) ขององค์การนาซา สามารถแก้ไขปัญหาความผิดพลาด ซึ่งทำให้ตัวอย่างหินและฝุ่นที่เก็บมาจากดาวเคราะห์น้อยเบนนู (Bennu) รั่วไหลออกสู่ห้วงอวกาศได้แล้ว
เมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมา (23 ต.ค.) องค์การนาซาได้ประกาศความสำเร็จของยานสำรวจโอไซริส-เร็กซ์ ในการลงเก็บตัวอย่างหินและฝุ่นบนดาวเคราะห์น้อยที่อยู่ห่างจากโลกหลายร้อยล้านกิโลเมตร แต่หลังจากนั้นไม่นาน ภารกิจดังกล่าวกลับพบปัญหาใหญ่ เพราะของสำคัญที่เก็บมาได้กำลังกระจัดกระจายออกจากตัวยานสู่ห้วงอวกาศ
ทีมนักวิทยาศาสตร์ที่ดูแลภารกิจดังกล่าวได้เร่งทำงานแข่งกับเวลา เพื่อเก็บรักษาตัวอย่างหินและฝุ่นที่เหลือเอาไว้ให้ได้มากที่สุด โดยพยายามบังคับแขนกลที่จับยึดแคปซูลเก็บตัวอย่างเอาไว้ ให้ค่อย ๆ เคลื่อนเข้ามาที่ศูนย์กลางของยาน ก่อนจะหย่อนแคปซูลที่รั่วไหลลงในนั้นและปิดฝาครอบให้สนิทได้ในที่สุด โดยกระบวนการแก้ไขนี้กินเวลานานถึง 2 วัน
ยานโอไซริส-เร็กซ์ ออกเดินทางจากโลกตั้งแต่ 4 ปีก่อน และมีกำหนดจะเดินทางกลับถึงโลกในเดือนกันยายน ปี 2023 โดยองค์การนาซาหวังว่าภารกิจนี้จะนำตัวอย่างหินจากห้วงอวกาศกลับมายังโลกได้มากที่สุด นับแต่ยุคของโครงการอะพอลโลเป็นต้นมา ซึ่งข้อมูลที่ได้จะช่วยไขปริศนาเกี่ยวกับกำเนิดของระบบสุริยะที่เราอาศัยอยู่
ที่มาของภาพ, NASA
คาดว่าในครั้งนี้ยานโอไซริส-เร็กซ์ได้เก็บตัวอย่างหินและฝุ่นผงมามากถึง 400 กรัม ซึ่งเกินจากปริมาณขั้นต่ำที่ต้องการที่ 60 กรัมไปอย่างมาก ทำให้ฝาครอบแคปซูลส่วนเก็บตัวอย่างซึ่งอยู่ที่หัวเจาะตรงด้านท้ายของยาน ถูกหินก้อนใหญ่ที่เก็บมาดันให้แง้มเปิดออก จนตัวอย่างที่เหลือหลุดกระจายสู่ห้วงอวกาศ
ภาพที่บันทึกจากกล้องตรงส่วนแขนของหุ่นยนต์เก็บตัวอย่าง ทำให้ประมาณการได้ว่ามีหินและฝุ่นตัวอย่างจากดาวเคราะห์น้อยเบนนูหลุดออกไปแล้วราว 5-10 กรัม ซึ่งสภาพไร้แรงโน้มถ่วงในห้วงอวกาศทำให้ของแข็งมีพฤติกรรมคล้ายของไหลและรั่วหลุดออกไปนอกยานได้
แม้การนำตัวอย่างดาวเคราะห์น้อยมาเก็บไว้ตรงส่วนกลางของยาน จะส่งผลให้ไม่สามารถตรวจวัดมวลของหินและฝุ่นที่เก็บมาได้ในทันที แต่ทางองค์การนาซามั่นใจว่า วิธีนี้จะช่วยให้เก็บรักษาตัวอย่างได้ในปริมาณที่มากพอสำหรับการศึกษาวิเคราะห์ เมื่อยานเดินทางกลับถึงโลก
ทีมผู้ดูแลยานยังได้ยกเลิกภารกิจต่าง ๆ ที่ยานจะต้องทำตามกำหนดเดิม เพื่อไม่ให้เสี่ยงต่อการสูญเสียตัวอย่างอันมีค่าไปมากกว่านี้ด้วย
