"ถ้ารู้สึกว่าถูกคุกคามก็ยิงเลย ยิงให้ตาย แล้วค่อยถามทีหลัง" เรื่องเล่าจากผู้รับจ้างแจกของบรรเทาทุกข์แก่ผู้หิวโหยในกาซา

อดีตผู้รับจ้างด้านความมั่นคงรายหนึ่งของศูนย์แจกจ่ายสิ่งของบรรเทาทุกข์แห่งใหม่ในฉนวนกาซา ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากอิสราเอลและสหรัฐฯ ได้ให้สัมภาษณ์กับบีบีซีว่า เขาเคยเห็นเพื่อนร่วมงานเปิดฉากยิงใส่ชาวปาเลสไตน์ผู้หิวโหยซ้ำหลาย ๆ ครั้ง โดยใช้อาวุธปืนกล ทั้งที่พวกเขาเหล่านั้นไม่ได้เป็นภัยคุกคามแต่อย่างใด

อดีตผู้รับจ้างรายนี้เล่าว่า มีครั้งหนึ่ง เจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยเปิดฉากยิงจากหอเฝ้าระวังด้วยปืนกล เพียงเพราะกลุ่มผู้หญิง เด็ก และผู้สูงอายุ เคลื่อนตัวออกจากจุดแจกจ่ายช้าเกินไป

มูลนิธิความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมกาซา (Gaza Humanitarian Foundation - GHF) ตอบกลับบีบีซีว่า ข้อกล่าวอ้างต่าง ๆ ดังกล่าวนี้เป็นเท็จโดยสิ้นเชิง

ทางมูลนิธิดังกล่าวชี้แจงในแถลงการณ์ว่า ไม่เคยมีพลเรือนตกเป็นเป้าการยิง ที่จุดแจกจ่ายของ GHF แต่อย่างใด

มูลนิธิความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมกาซาเริ่มดำเนินงานในฉนวนกาซาในช่วงปลายเดือน พ.ค. โดยแจกจ่ายความช่วยเหลือที่มีอย่างจำกัด ในหลายจุดภายในพื้นที่ทางตอนใต้และตอนกลางของกาซา การเข้ามาของมูลนิธินี้เกิดขึ้นหลังจากที่อิสราเอลปิดล้อมกาซาอย่างสิ้นเชิงเป็นเวลา 11 สัปดาห์ โดยไม่มีอาหารใด ๆ ถูกนำเข้าไปในพื้นที่เลย

ระบบการแจกจ่ายความช่วยเหลือนี้ถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักว่า บังคับให้ประชาชนจำนวนมหาศาลต้องเดินผ่านเขตสู้รบเพื่อไปยังจุดแจกจ่ายไม่กี่แห่ง

นับตั้งแต่มูลนิธิแห่งนี้เริ่มดำเนินการ กองกำลังอิสราเอลได้สังหารชาวปาเลสไตน์กว่า 400 คน ที่พยายามเข้าไปรับความช่วยเหลือด้านอาหารจากจุดแจกจ่ายต่าง ๆ ตามรายงานของสหประชาชาติและแพทย์ท้องถิ่น

ด้านอิสราเอลระบุว่า ระบบแจกจ่ายใหม่นี้ช่วยหยุดยั้งไม่ให้อาหารตกไปอยู่ในมือกลุ่มฮามาส

เมื่ออดีตผู้รับจ้างเล่าต่อถึงเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในจุดแจกจ่ายจุดหนึ่งของ GHF ที่เขากล่าวว่าเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยได้ยิงใส่กลุ่มชาวปาเลสไตน์ เขาบอกว่า "ระหว่างที่เกิดเหตุ มีผู้รับจ้างรายอื่นที่อยู่ในพื้นที่ ยืนอยู่บนคันดินมองลงไปยังทางออก แล้วเปิดฉากยิงเข้าใส่ฝูงชนราว 15 ถึง 20 นัด ด้วยปืนประเภทที่ยิงต่อเนื่องได้"

"ชายชาวปาเลสไตน์คนหนึ่งล้มลงกับพื้น ไม่ไหวติง จากนั้นผู้รับจ้างอีกคนที่อยู่ตรงนั้นก็บอกว่า "แย่ละ ฉันว่านายยิงโดนเข้าแล้ว" แล้วพวกเขาก็หัวเราะกัน"

ผู้รับจ้างรายนี้ซึ่งให้สัมภาษณ์กับบีบีซีโดยไม่เปิดเผยชื่อ กล่าวว่า ผู้จัดการของ GHF ปัดตกคำรายงานของเขาทิ้ง ว่าเป็นแค่เรื่องบังเอิญ และบอกว่าชายชาวปาเลสไตน์อาจแค่ "สะดุดล้ม" หรือ "เหนื่อยจนหมดสติ"

ด้าน GHF ระบุว่า ชายที่ออกมากล่าวหานี้เป็น "อดีตผู้รับจ้างที่ไม่พอใจ" ซึ่งถูกไล่ออกเพราะประพฤติมิชอบ ซึ่งชายคนที่ให้สัมภาษณ์กับบีบีซีนั้นออกมาปฏิเสธข้อกล่าวหา พร้อมแสดงสลิปเงินเดือนให้บีบีซีดูว่า เขายังคงได้รับค่าจ้างต่ออีกสองสัปดาห์หลังจากลาออกจากตำแหน่งแล้ว

ชายคนที่ให้สัมภาษณ์กับเรา ซึ่งระบุว่าเคยทำงานในจุดแจกจ่ายของ GHF ทั้ง 4 แห่ง บรรยายถึงสภาพการทำงานเต็มไปด้วยวัฒนธรรมการลอยนวลพ้นผิด (culture of impunity) และแทบไม่มีระเบียบหรือการควบคุมใด ๆ

เขากล่าวว่า ผู้รับจ้างไม่ได้รับการบอกกล่าวถึงกฎเกณฑ์การปฏิบัติงานที่ชัดเจนหรือขั้นตอนการปฏิบัติงานมาตรฐาน และหัวหน้าทีมคนหนึ่งบอกกับพวกเขาว่า "ถ้าคุณรู้สึกถูกคุกคาม ให้ยิงเลย ยิงเพื่อฆ่า แล้วค่อยมาถามคำถามทีหลัง"

เขาอธิบายว่า บรรยากาศภายในบริษัทนั้นเหมือนกับว่า "พวกเราจะเข้าไปในกาซา ดังนั้นจะไม่มีกฎเกณฑ์อะไรทั้งนั้น อยากทำอะไรก็ทำ"

"หากว่าชาวปาเลสไตน์เดินออกจากจุดแจกจ่าย และไม่แสดงท่าทีคุกคามใด ๆ แต่เรายิงปืนเตือนใส่พวกเขาอยู่ดี แบบนี้เราผิด เราประมาทเลินเล่อในเชิงอาญา" เขากล่าวกับเรา

เขายังบอกอีกว่า แต่ละจุดแจกจ่ายมีกล้องวงจรปิดคอยบันทึกภาพเหตุการณ์ตลอดเวลา และคำยืนยันของ GHF ที่ระบุว่า "ไม่เคยมีใครได้รับบาดเจ็บหรือถูกยิง" นั้นเป็น "คำโกหกหน้าด้าน ๆ โดยสิ้นเชิง"

ด้าน GHF อ้างว่าเสียงปืนที่ได้ยินในวิดีโอที่บีบีซีได้รับมานั้นมาจากกองกำลังอิสราเอล ไม่ใช่จากเจ้าหน้าที่ของ GHF

ชายคนเดิมยังระบุว่า หัวหน้าทีมของ GHF เรียกชาวกาซาว่า "ฝูงซอมบี้" ซึ่งเป็นถ้อยคำที่สื่อว่า

"คนพวกนี้ไม่มีคุณค่าใด ๆ"

ชายคนนี้ยังบอกด้วยว่า ชาวปาเลสไตน์ได้รับบาดเจ็บจากเหตุการณ์อื่น ๆ ที่เกิดขึ้นในจุดแจกจ่าย เช่น ถูกสะเก็ดระเบิดแสง ถูกฉีดสเปรย์พริกไทย หรือถูกฝูงชนเบียดชนเข้ากับลวดหนาม

เขาบอกว่าเคยเห็นเหตุการณ์ที่ชาวปาเลสไตน์ได้รับบาดเจ็บสาหัสหลายครั้ง และนั่นรวมถึงชายคนหนึ่งที่ถูกฉีดสเปรย์พริกไทยใส่หน้าเต็มกระป๋อง และหญิงคนหนึ่งซึ่งเขาระบุว่าถูกชิ้นโลหะของระเบิดแสงพุ่งใส่ศีรษะ เพราะเจ้าหน้าที่ยิงระเบิดนั้นเข้าใส่ฝูงชนอย่างไม่เหมาะสม

"ชิ้นโลหะพุ่งใส่หัวเธอโดยตรง แล้วเธอก็ล้มลงกับพื้นไม่ไหวติง" เขากล่าว

"ผมไม่รู้ว่าเธอตายไหม แต่ผมมั่นใจว่าเธอสลบ และร่างกายไร้เรี่ยวแรงโดยสิ้นเชิงแน่ ๆ"

เมื่อช่วงต้นสัปดาห์ที่ผ่านมา องค์กรการกุศลและองค์กรไม่แสวงหาผลกำไรอื่น ๆ กว่า 170 แห่ง รวมถึงอ็อกซ์แฟม (Oxfam) และเซฟ เดอะ ชิลเดรน (Save the Children) เรียกร้องให้มีการปิด GHF ลง โดยระบุว่า กองกำลังอิสราเอลและกลุ่มติดอาวุธมักจะเปิดฉากยิงใส่ชาวปาเลสไตน์ที่มารับความช่วยเหลือกันเป็นประจำ

ทางอิสราเอลปฏิเสธว่า ไม่ได้จงใจยิงใส่ผู้รับความช่วยเหลือ และระบุว่า ระบบของ GHF เป็นการช่วยเหลือโดยตรงแก่ประชาชนที่ต้องการ โดยไม่ผ่านการแทรกแซงของฮามาส

GHF ระบุว่า ศูนย์ฯ สามารถแจกจ่ายอาหารได้มากกว่า 52 ล้านมื้อในเวลาเพียง 5 สัปดาห์ และกล่าวหาว่า องค์กรอื่น "ทำได้แค่ยืนมองโดยไร้ทางช่วย เมื่อความช่วยเหลือของพวกเขาถูกปล้นไป"

ทั้งนี้ กองทัพอิสราเอลเปิดปฏิบัติการในฉนวนกาซาเพื่อตอบโต้เหตุโจมตีโดยกลุ่มฮามาสเมื่อวันที่ 7 ต.ค. 2023 ซึ่งส่งผลให้ชาวอิสราเอล ราว 1,200 คนเสียชีวิต และอีก 251 คนถูกจับเป็นตัวประกัน

ขณะที่ กระทรวงสาธารณสุขของกาซา ซึ่งอยู่ภายใต้การควบคุมของฮามาส ระบุว่ามีผู้เสียชีวิตในกาซาแล้วอย่างน้อย 57,130 คน นับตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา

รายงานเพิ่มเติมโดย กิดิ ไคลน์มัน และซาแมนธา แกรนวิลล์