เยือนรีสอร์ตชายหาดอัน "ไร้ที่ติ" ของเกาหลีเหนือ ที่นักท่องเที่ยวรัสเซียเท่านั้นที่ไปได้

วอนซัน คัลมา (Wonsan Kalma) สถานตากอากาศชายหาดแห่งใหม่ของเกาหลีเหนือยังคงเปิดรับเฉพาะชาวรัสเซียเท่านั้นในตอนนี้ บีบีซีได้พูดคุยกับหนึ่งในนักท่องเที่ยวต่างชาติกลุ่มแรก ๆ ที่มาเยือนเมืองที่เกาหลีเหนือหวังให้เป็นจุดหมายปลายทางใหม่ที่ดึงดูนักท่องเที่ยวต่างชาติ

เขตท่องเที่ยวชายฝั่งวอนซัน คัลมา เปิดให้บริการเมื่อวันที่ 1 ก.ค. และได้รับการยกย่องว่าเป็นส่วนสำคัญในความมุ่งมั่นของคิม จอง-อึน ผู้นำเกาหลีเหนือ เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยว

ในช่วงก่อนการเปิดให้บริการ รีสอร์ตแห่งนี้ได้รับการประชาสัมพันธ์ให้เป็นสถานที่ท่องเที่ยวสำหรับทั้งคนท้องถิ่นและชาวต่างชาติ แต่หลังจากนั้นไม่นาน เกาหลีเหนือก็ประกาศไม่อนุญาตให้ชาวต่างชาติเข้าเยี่ยมชม "เป็นการชั่วคราว" ยกเว้นนักท่องเที่ยวจากรัสเซีย

จนถึงขณะนี้ มีกลุ่มทัวร์ชาวรัสเซียสองกลุ่มได้มาเยือนสถานตากอากาศแห่งนี้แล้ว และนักท่องเที่ยวกลุ่มที่สามมีกำหนดเดินทางไปยังเกาหลีเหนือระหว่างวันที่ 18-25 ส.ค.

บีบีซีแผนกภาษารัสเซีย ได้พูดคุยกับนักท่องเที่ยวชาวรัสเซียคนหนึ่งที่เดินทางมายังวอนซัน คัลมา โดยเธอบอกว่าเธอ "เพลิดเพลินกับวันหยุดพักผ่อนโดยไม่มีผู้คนรอบข้าง" และหาดทรายขาวก็ "ถูกปรับระดับพื้นอย่างสมบูรณ์แบบในทุกวัน"

"ทุกอย่างช่างไร้ที่ติ"

อนาสตาเซีย แซมโซโนวา ผู้จัดการฝ่ายทรัพยากรบุคคล วัย 33 ปี เป็นหนึ่งในกลุ่มนักท่องเที่ยวชาวรัสเซียกลุ่มแรกที่ได้เดินทางมายังวอนซัน คัลมา เมื่อเดือน ก.ค.

"ชายหาดได้รับการทำความสะอาดและปรับระดับอย่างสมบูรณ์แบบทุกวัน ทุกอย่างช่างไร้ที่ติ" เธอกล่าว

"เก้าอี้อาบแดดใหม่เอี่ยม สะอาดหมดจด ทางเข้าทะเลค่อนข้างสงบ ดังนั้นใช่แล้ว ชายหาดแห่งนี้เยี่ยมยอดมากจริง ๆ"

เธอกล่าวว่าในตอนแรก "ยังไม่แน่ชัดว่าชาวรัสเซียจะสามารถเดินทางไปยังเขตท่องเที่ยวชายฝั่งได้หรือไม่" เนื่องจาก "มีข้อผิดพลาดบางประการเกี่ยวกับทัวร์"

ตามกำหนดการเดิม นักท่องเที่ยวจะใช้เวลาวันแรกในกรุงเปียงยางเพื่อเยี่ยมชมสถานที่ท่องเที่ยวต่าง ๆ เช่น ประตูชัย และจตุรัสคิม อิล-ซุง จากนั้นจึงเดินทางไปยังเมืองรีสอร์ตวันรุ่งขึ้น แต่ด้วยเหตุผลที่ไม่ชัดเจน พวกเขาจึงถูกให้พักอยู่ที่เปียงยางต่ออีกหนึ่งวัน และสุดท้ายเดินทางไปวอนซันโดยรถไฟแทนเครื่องบินตามแผนที่วางไว้

นักท่องเที่ยวพยายามโน้มน้าวมัคคุเทศก์นำเที่ยวเพื่อให้นักท่องเที่ยวได้พักที่รีสอร์ตริมทะเลต่อ เป็นเวลาหนึ่งวันแทนที่จะใช้เวลาอยู่ที่กรุงเปียงยาง แล้วพวกเขาก็ทำสำเร็จและได้ใช้เวลาอยู่ที่เขตท่องเที่ยวชายฝั่งวอนซัน คัลมา รวมทั้งหมด 4 วันเต็ม

ทัวร์เหล่านี้จัดขึ้นโดยบริษัททัวร์รัสเซียที่ชื่อว่า วอสต็อก อินตูร์ (Vostok Intur) ซึ่งเสนอแพ็กเกจทัวร์เกาหลีเหนือแบบรวมทุกอย่าง โดยแพ็กเกจ 8 วัน นั้นมีมัคคุเทศก์นำเที่ยวที่พูดภาษารัสเซียได้และที่พักในโรงแรมระดับ 4 ดาว

บริษัททัวร์ที่มาจากเมืองวลาดิวอสต็อกของรัสเซียรายนี้บอกกับบีบีซีว่า นักท่องเที่ยวทุกคนไม่ว่าจะอายุเท่าใด หรือมีความสนใจอะไร จะต้องเข้าร่วมทัวร์และกิจกรรมต่าง ๆ ที่ระบุไว้ในโปรแกรมทัวร์

"เมื่อเทียบกับ [ประเทศ] อื่น ๆ ข้อดีของที่นี่คือไม่มีนักท่องเที่ยวเลย เช่น ถ้าคุณไปเมืองไทยก็จะเจอคนจากมอสโกเต็มไปหมด บอกเลยว่านี่คือสิ่งที่น่าทึ่งที่สุดเกี่ยวกับทริปนี้" แซมโซโนวากล่าว

สื่อรัสเซียบางสำนักโฆษณาว่ารีสอร์ตแห่งนี้เป็นสถานที่พักผ่อนที่ไม่เหมือนใคร มีวิวทิวทัศน์ของฐานทดสอบขีปนาวุธ แต่แซมโซโนวากลับบอกว่า เธอไม่เห็นสิ่งเหล่านั้นเลย

"เราไม่เห็นอะไรเลย พวกเขาไม่ได้ยิงจรวดตอนที่เราไปที่นั่น"

อย่างไรก็ตาม เธอเห็นจรวดของเล่นวางขายในราคาลูกละ 40 ดอลลาร์ ซึ่งสร้างความตื่นเต้นอย่างมากให้กับกลุ่มนักท่องเที่ยว โดยหมายเลขรุ่นบนของเล่นระบุว่าเป็นแบบจำลองขีปนาวุธข้ามทวีปฮวาซอง-17

ดาเรีย นักเดินทางอีกคนเขียนบนบัญชีอินสตาแกรมว่า "ถ้าคุณมีทางเลือกเดียวสำหรับการพักผ่อนริมทะเล แนะนำให้เลือกรีสอร์ตที่เป็นที่รู้จัก เพราะทุกอย่างที่นี่ยังคง 'สดใหม่' มาก และไม่ใช่วันหยุดพักผ่อนแบบที่นักท่องเที่ยวชาวรัสเซียคุ้นเคย แต่ถ้าคุณเบื่อแถบเอเชีย ตุรกี หรือที่อื่น ๆ แล้ว และต้องการอะไรที่แปลกใหม่ ที่นี่คือคำตอบ"

ท่องเที่ยวภายใต้การควบคุม

ภาพถ่ายดาวเทียมและรายงานจากโทรทัศน์ของรัฐบาลกลางรัสเซีย ชี้ให้เห็นว่าย่านตากอากาศแห่งนี้มีสิ่งอำนวยความสะดวกต่าง ๆ เช่น สวนน้ำและโรงภาพยนตร์ อย่างไรก็ตาม นักท่องเที่ยวกลุ่มแรกไม่ได้รับอนุญาตให้เข้าใช้สิ่งอำนวยความสะดวกเหล่านั้น โดยพวกเขาได้ใช้เวลาส่วนใหญ่ในโรงแรมและบนชายหาด

"เราจะตื่นนอนและไปรับประทานอาหารเช้า แต่ถ้าใครไม่อยากกิน ก็สามารถข้ามไปได้ จากนั้น 15 นาทีหลังอาหารเช้า เราจะรวมตัวกันและนั่งรถไฟฟ้าไปยังชายหาด เรามีเวลาว่างบนชายหาดจนถึงมื้อกลางวัน มื้อกลางวันจะมีรถมารับเราอีกครั้งและพาไปที่โรงแรมเพื่อเปลี่ยนเสื้อผ้า จากนั้นจะไปร้านอาหารหรือรับประทานอาหารที่โรงแรม หลังจากนั้นคุณสามารถกลับไปที่ชายหาดได้ แม้ว่าบางคนจะไม่อยากออกไปตากแดดและเลือกที่จะพักที่โรงแรม" แซมโซโนวากล่าว

เธอกล่าวเสริมว่าชายหาดแทบจะว่างเปล่า โดยนักท่องเที่ยวชาวเกาหลีเหนือจะมาเยือนเฉพาะช่วงสุดสัปดาห์ การมาเยือนของกลุ่มทัวร์ของพวกเธอตรงกับช่วงที่เซอร์เกย์ ลาฟรอฟ รัฐมนตรีต่างประเทศรัสเซีย เดินทางมาเยือนสถานตากอากาศแห่งนี้พอดี

"วันสุดท้าย เด็ก ๆ มาถึง ดูเหมือนจะมาจากค่ายกีฬาหรือค่ายสุขภาพ อายุประมาณ 10-14 ปี พวกเขาว่ายน้ำในทะเลกับครูหรือโค้ชเพื่อเรียนว่ายน้ำ เราอดใจไม่ไหวและเข้าร่วมกับพวกเขา จริง ๆ แล้วไม่มีใครหยุดเราเลย เราทักทายพวกเขา และมีเด็กผู้หญิงคนหนึ่งคุยกับฉันเป็นภาษาอังกฤษและถามว่าฉันสบายดีไหม"

แซมโซโนวาเล่าว่า นอกจากมัคคุเทศก์แล้ว กรุ๊ปทัวร์ชาวรัสเซียยังมีเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยด้วย

"เราถามไกด์ว่าทำไมถึงต้องทำแบบนั้น พวกเขาอธิบายว่าคนท้องถิ่นไม่คุ้นเคยกับนักท่องเที่ยวเลย เมื่อเราเดินไปตามถนน พวกเขามองมาที่เราด้วยความประหลาดใจอย่างมาก เพราะประเทศนี้ปิดมานานมากแล้ว พวกเขา [ไกด์] บอกว่านี่เป็นการป้องกันไม่ให้เกิดเหตุการณ์ที่เราต้องปฏิสัมพันธ์กับคนท้องถิ่นและทำให้พวกเขาตกใจ"

เธอเล่าถึงเหตุการณ์หนึ่งที่คนท้องถิ่นตกใจมาก เช่น แม่บ้านมาเคาะประตูที่พักนักท่องเที่ยว โดยไม่คาดคิดว่าจะมีใครอยู่ข้างใน พอประตูเปิดออก เธอก็ตกใจและวิ่งหนีไป

การคว่ำบาตรและความน่าสงสัย

ศ.อังเดร แลนคอฟ ผู้เชี่ยวชาญด้านความสัมพันธ์เกาหลีเหนือ-รัสเซีย และศาสตราจารย์ประจำมหาวิทยาลัยกุ๊กมิน (Kookmin University) ในกรุงโซล บอกว่าแม้แต่ชาวจีน ซึ่งเป็นพันธมิตรหลักและหุ้นส่วนทางเศรษฐกิจของเกาหลีเหนือ ก็ยังประสบปัญหาในการเข้าถึงแหล่งตากอากาศแห่งนี้

"จนถึงราวปี 2017-2018 แม้ว่าผู้นำเกาหลีเหนือจะมีความลังเลอยู่บ้าง แต่เขาก็กำลังเตรียมการเปิดประเทศสู่โลกภายนอก พวกเขาวางแผนที่จะพัฒนาความสัมพันธ์กับต่างประเทศ ดึงดูดการลงทุนจากต่างประเทศ และริเริ่มโครงการร่วมกัน"

"มีความหวังอยู่บ้างในห้วงเวลานั้น แต่ก็ล้มเหลวเมื่อเผชิญกับการคว่ำบาตร ก่อนหน้านี้เคยมีการคว่ำบาตรอย่างเป็นทางการ แต่การบังคับใช้จริงกลับเกิดขึ้นจริงในปี 2017-2019 และเมื่อเป็นเช่นนั้น ก็เห็นได้ชัดว่าการค้าขายกับโลกภายนอกแทบจะเป็นไปไม่ได้เลยด้วยเหตุผลที่เกาหลีเหนือเกินกว่าจะควบคุมได้" แลนคอฟกล่าว

เขาเชื่อว่า สิ่งนี้กระตุ้นให้เกิดคำถามที่กว้างขึ้นภายในประเทศว่า ทำไมต้องติดต่อกับชาวต่างชาติในมุมมองของเขา ทางการเกาหลีเหนือจงใจจำกัดจำนวนนักท่องเที่ยวและควบคุมการเดินทางของพวกเขาอย่างเข้มงวด

"พวกเขา [ชาวต่างชาติ] เข้ามา พวกเจาจะตัดสิน เริ่มบทสนทนาอันตราย และอวดชีวิตที่ดูดีด้วยอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ทุกชนิด คนทั่วไปอาจเริ่มสงสัยว่า 'ทำไมพวกเขาถึงดูเหมือนจะมีชีวิตที่ดีเช่นนี้ แม้ไม่มีผู้นำที่ยิ่งใหญ่ของเรา หรือลูกชายหรือลูกสาวของเขา' ดังนั้น ในท้ายที่สุด ข้อสรุปคือดีกว่าที่จะไม่มีผู้นำเหล่านี้"

แพ็กเกจทัวร์รวมอะไรบ้าง

บริษัทนำเที่ยววอสต็อก อินตูร์ ให้สัมภาษณ์กับบีบีซีว่ากลุ่มนักท่องเที่ยวกลุ่มที่สองที่เดินทางมาเยี่ยมชมเมืองตากอากาศของเกาหลีเหนือมีจำนวน 20 คน และกลุ่มที่สาม จำนวน 19 คน โดยจะเดินทางระหว่างวันที่ 18-25 ส.ค.

เอเยนต์ทัวร์รายนี้บอกว่ามีผู้สนใจเดินทางในช่วงเดือน ก.ย. ปีนี้เป็นจำนวนมาก แต่ทางเกาหลีเหนือยังไม่ได้ตกลงต่อการจัดทัวร์เพิ่ม โดยเดิมทีมีประกาศทัวร์ไว้กลางเดือน ก.ย. แต่ต่อมาโปรแกรมทัวร์ก็ถูกลบออกจากเว็บไซต์

เว็บไซต์ของวอสต็อก อินตูร์ ระบุว่า แพ็กเกจทัวร์แบบรวมทุกอย่าง 8 วัน ครอบคลุมมัคคุเทศก์นำเที่ยวที่พูดภาษารัสเซียได้ และอาหารสามมื้อต่อวัน แผนการเดินทางประกอบด้วย "การชมวิวทิวทัศน์อันงดงาม" จากสกีรีสอร์ตมาสิครยอง

นอกจากนี้ยังมโปรแกรม "เดินเล่นไปตามถนนสายหนึ่งของเปียงยาง" เพื่อ "ดื่มด่ำกับบรรยากาศชีวิตประจำวันของชาวเกาหลี" และการเยี่ยมชมอนุสาวรีย์ปลดปล่อย ซึ่งอุทิศให้กับทหารโซเวียตที่เสียชีวิตในสงครามระหว่างการปลดปล่อยคาบสมุทรเกาหลีจากกองกำลังญี่ปุ่นที่ยึดครอง ทัวร์นี้ยังรวมถึงการเยี่ยมชมร้านขายของที่ระลึกอีกด้วย ราคาทัวร์สำหรับ 2 คน อยู่ที่เกือบ 148,000 รูเบิลต่อคน (ราว 62,000 บาท) ขณะที่ราคาทัวร์สำหรับคนเดียวอยู่ที่ 176,000 รูเบิล (ราว 71,600 บาท)

นอกจากนี้ นักท่องเที่ยวต้องจัดการเรื่องการเดินทางไปยังเมืองวลาดิวอสต็อกด้วยตัวเองเพื่อขึ้นเครื่องบินไปกรุงเปียงยาง ทำให้ค่าใช้จ่ายรวมอยู่ที่ประมาณ 200,000 รูเบิล (ราว 81,400 บาท) ต่อคน

ค่าใช้จ่ายในการทัวร์บางส่วนชำระเป็นเงินรูเบิล และบางส่วนเป็นเงินดอลลาร์สหรัฐ โดยชำระส่วนที่เหลือเป็นเงินดอลลาร์สหรัฐที่สำนักงานบริษัททัวร์ วอสต็อก อินตูร์ ไม่กี่วันก่อนเริ่มทัวร์

สำหรับวันหยุดพักผ่อนริมชายหาดใช้เวลาเพียง 4 วันเท่านั้น

นอกจากของที่ระลึกแล้ว แซมโซโนวากล่าวว่า แทบจะไม่มีค่าใช้จ่ายอื่นใด เธอกล่าวว่า นอกจากโมเดลจรวดจำลองแล้ว ชุดยูนิฟอร์มโอลิมปิกของเกาหลีเหนือก็เป็นที่นิยมในหมู่นักท่องเที่ยวเช่นกัน

วันหยุดพักผ่อนที่มีข้อจำกัดมากมาย

แซมโซโนวา เล่าด้วยว่าการท่องเที่ยวพักผ่อนครั้งนี้มาพร้อมกับข้อจำกัดต่าง ๆ มากมาย รวมถึงอินเทอร์เน็ตที่มีราคาแพงมาก การควบคุมการเดินทาง และข้อจำกัดด้านกิจกรรมต่าง ๆ ยกตัวอย่างเช่น เธอบอกกับบีบีซีว่ามัคคุเทศก์นำเที่ยวห้ามนักท่องเที่ยวถ่ายภาพสถานที่ก่อสร้าง และโปรแกรมทั้งหมดในกำหนดการเดินทางถูกกำหนดไว้แล้ว โดยไม่มีจุดแวะพักอื่น เว้นแต่ทางการเกาหลีเหนือจะตัดสินใจเปลี่ยนแปลง

การท่องเที่ยวจากรัสเซียไปเกาหลีเหนือกำลังเพิ่มขึ้น แต่ยังคงอยู่ในระดับปานกลางเมื่อเทียบกับจุดหมายปลายทางอื่น ๆ

ตัวเลขจากหน่วยรักษาชายแดนของสหพันธรัฐรัสเซีย แสดงให้เห็นว่า มีชาวรัสเซียประมาณ 1,500 คนเดินทางไปเกาหลีเหนือเพื่อการท่องเที่ยวในปี 2567 ในทางตรงกันข้าม มีชาวรัสเซียมากกว่า 6.7 ล้านคนเดินทางไปตุรกี และเกือบ 1.9 ล้านคนเดินทางไปจีน

อย่างไรก็ตาม ตัวเลขดังกล่าวกำลังเพิ่มขึ้น ในไตรมาสที่สองของปี 2568 มีชาวรัสเซียเกือบ 3,000 คนเดินทางเข้าเกาหลีเหนือ โดยในจำนวนนี้มี 1,673 คนเป็นนักท่องเที่ยว ซึ่งเป็นตัวเลขสูงสุดที่เคยเกิดขึ้นในปี 2554 ก่อนที่จะมีการประกาศมาตรการจำกัดด้านการท่องเที่ยว

เกาหลีเหนือเป็นประเทศปิดสำหรับนักท่องเที่ยวต่างชาติ โดยมีเพียงทัวร์ที่มีการควบคุมอย่างเข้มงวดไม่กี่รายการเท่านั้นที่ได้รับอนุญาตให้เข้าประเทศ ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา

วอนซัน คัลมา ไม่เพียงแต่มีบทบาทสำคัญในการแก้ไขสถานการณ์ทางเศรษฐกิจที่ย่ำแย่ของประเทศที่ถูกคว่ำบาตรเท่านั้น แต่ยังเป็นหนทางในการเสริมสร้างความสัมพันธ์กับรัสเซีย ซึ่งใกล้ชิดกันมากขึ้นหลังจากที่กรุงเปียงยางให้การสนับสนุนทางทหารต่อสงครามของรัสเซียในยูเครน

วอนซันซึ่งเป็นเมืองริมชายฝั่งตะวันออกของเกาหลีเหนือ เป็นที่ตั้งของฐานยิงขีปนาวุธและศูนย์ปฏิบัติการทางทะเลขนาดใหญ่ของประเทศ นอกจากนี้ยังเป็นสถานที่ที่คิม จอง-อึน ใช้เวลาส่วนใหญ่ในวัยเยาว์ อยู่ในบ้านพักตากอากาศของชนชั้นสูงของประเทศ

รีสอร์ตริมทะเลแห่งใหม่เรียงรายตามแนวชายหาดยาว 4 กิโลเมตร และเต็มไปด้วยโรงแรม ร้านอาหาร ห้างสรรพสินค้า และสวนน้ำ

สื่อของรัฐรายงานว่า สถานตากอากาศสามารถรองรับผู้คนได้ประมาณ 20,000 คน

อย่างไรก็ตาม นับตั้งแต่เริ่มก่อสร้างในปี 2561 กลุ่มสิทธิมนุษยชนได้ออกมาประท้วงข้อกล่าวหาเรื่องการปฏิบัติต่อคนงานอย่างไม่เป็นธรรม โดยชี้ให้เห็นถึงรายงานที่ระบุว่าประชาชนถูกบังคับให้ทำงานเป็นเวลานานเพื่อให้โครงการขนาดใหญ่นี้สำเร็จลุล่วง ภายใต้สภาพการทำงานที่เลวร้ายและค่าตอบแทนที่ไม่เพียงพอ

รายงานเพิ่มเติมโดย ซูมิน ฮวาง และทีมข่าว Global Journalism