มีกลุ่มติดอาวุธกี่กลุ่มในกาซา และพวกเขาเป็นใคร

มุสซา อาบู มาร์ซุก ผู้นำอาวุโสกลุ่มฮามาส บอกกับบีบีซีในการให้สัมภาษณ์ครั้งล่าสุดว่า กลุ่มฮามาสไม่ได้ควบคุมตัวตัวประกันทั้งหมดในฉนวนกาซาเอาไว้

เขาบอกว่า ตัวประกันบางคนถูกจับโดยกลุ่มติดอาวุธอื่น ๆ ที่เข้าร่วมการโจมตีอิสราเอลเมื่อวันที่ 7 ต.ค. ที่ผ่านมา

บีบีซีเวริฟายสามารถระบุได้ว่า มี 5 กลุ่มติดอาวุธที่เข้าร่วมการต่อสู้กับกลุ่มฮามาส ทั้งนี้ แม้ทุกกลุ่มจะเห็นพ้องต้องกันในการใช้ความรุนแรงต่ออิสราเอล แต่ก็ยังมีความแตกต่างกันเรื่องแนวคิดการบริหารและปกครองรัฐปาเลสไตน์หากตั้งขึ้นมาได้ รวมถึงบทบาทของศาสนาในรัฐปาเลสไตน์ในอนาคต

การระบุจำนวนกลุ่มติดอาวุธทั้งหมดในฉนวนกาซาไม่ใช่เรื่องง่าย แต่เรารู้อะไรเกี่ยวกับพวกเขาบ้าง

ฮามาส / กองพันทหารอัล-คัสซัม

กองพันอิซ อัลดิน อัล-คัสซัม (Izz al-Din al-Qassam) เป็นปีกทางทหารของกลุ่มฮามาสซึ่งควบคุมพื้นที่ฉนวนกาซามาตั้งแต่ปี 2007 ชื่อของกองพันนี้ถูกตั้งชื่อตามนักบวชที่ถูกยกย่องให้เป็นสัญลักษณ์การต่อต้านของชาวปาเลสไตน์

กลุ่มนี้สู้รบกับอิสราเอลมาแล้วในหลายสงคราม และได้ใช้การโจมตีด้วยเครื่องบินทิ้งระเบิด ระเบิดพลีชีพ และจรวดหลายพันลูก

กลุ่มฮามาสเติบโตมาจากขบวนการภราดรภาพชาวมุสลิมในประเทศอียิปต์ ซึ่งเริ่มต้นขึ้นช่วงทศวรรษ 1920 เดิมทีฮามาสมีจุดประสงค์เพื่อเผยแพร่ศีลธรรมและความดีงามแบบอิสลาม แต่ต่อมากลายเป็นผู้เล่นทางการเมือง

หนึ่งในเป้าหมายของกลุ่มภราดรภาพมุสลิม คือการสร้างรัฐที่ปกครองโดยกฎหมายอิสลามหรือชารีอะห์

ในปี 2017 กลุ่มฮามาสประกาศตัดขาดกับกลุ่มภราดรภาพมุสลิม แต่เฟราส คิลานี จากบีบีซีภาคภาษาอารบิก ระบุว่า หลายฝ่ายในภูมิภาคเชื่อว่านี่เป็นแค่ฉากหน้า ขณะที่ความสัมพันธ์เบื้องหลังยังคงเดิม

ปีกทหารของฮามาสซึ่งนำการโจมตีอิสราเอลเมื่อวันที่ 7 ต.ค. ได้ถูกจัดให้เป็นองค์กรก่อการร้ายโดยอิสราเอล สหราชอาณาจักร สหรัฐอเมริกา สหภาพยุโรป และประเทศอื่น ๆ อีกหลายประเทศ

มีการประมาณการณ์กันว่าฮามาสมีนักรบจำนวน 20,000-30,000 คนในฉนวนกาซา ทั้งนี้ ไม่มีกลุ่มติดอาวุธอื่นที่ทรงอำนาจและฝังตัวทำงานอยู่ในกาซาอย่างเข้มข้นเท่ากับกลุ่มฮามาส

อิหร่านสนับสนุนฮามาสผ่านการให้เงินทุน อาวุธ และฝึกซ้อมการต่อสู้ ผู้นำฮาสมาสกล่าวขอบคุณอิหร่านหลายต่อหลายครั้งต่อหน้าสาธารณชน

ปาเลสไตน์ อิสลามิก ญิฮาด / กองพันอัลกุดส์

กองพันอัล-กุดส์ (Al-Quds) ถือว่าเป็นกองกำลังทหารที่มีขนาดใหญ่เป็นอันดับสองในฉนวนกาซา กลุ่มนี้ก่อตั้งขึ้นในทศวรรษ 1980 ในฐานะปีกทางทหารของขบวนการอิสลามิกญิฮาด ซึ่งถูกรัฐบาลชาติตะวันตกระบุว่าเป็นองค์กรก่อการร้ายเช่นเดียวกับอีกหลาย ๆ กลุ่ม

ชื่อนี้มีความหมายว่าเยรูซาเล็มในภาษาอาหรับ ทางกลุ่มได้รับความนิยมหลังเข้าร่วมการสู้รบกับกองกำลังของอิสราเอลในค่ายผู้ลี้ภัยเจนิน เขตเวสต์แบงก์ เมื่อปี 2002

ทางกลุ่มบอกว่ามีนักรบประมาณ 2,000 คน ผู้สื่อข่าวของบีบีซีให้ข้อมูลเพิ่มเติมว่า กลุ่มอัล-กุดส์มีความสัมพันธ์กับอิหร่านแนบแน่นกว่าที่มีกับกลุ่มฮามาส

แม้ทั้งกลุ่มฮามาสและกลุ่มอิสลามิกญิฮาดล้วนต้องการปลดแอกรัฐปาเลสไตน์ ให้เป็นรัฐที่ปกครองโดยศาสนาอิสลาม แต่กลุ่มอิสลามิกญิฮาดต้องการปกครองในลักษณะรัฐศาสนาที่เข้มงวดกว่ามาก

หนึ่งในผู้นำของกลุ่มยอมรับระหว่างให้สัมภาษณ์กับสำนักข่าวอัลจาซีราภาคภาษาอารบิกเมื่อเร็ว ๆ นี้ว่า พวกเขาจับตัวประกันไป 30 คนในเหตุโจมตีอิสราเอลเมื่อวันที่ 7 ต.ค. แต่อ้างว่าปล่อยตัวประกันผู้หญิงและเด็กแล้ว

ขณะที่ผู้นำกลุ่มปาเลสไตน์ อิสลามิก ญิฮาด ปฏิเสธที่จะยืนยันว่ายังมีตัวประกันเหลืออยู่อีกกี่รายที่พวกเขายังคงควบคุมตัวไว้

แนวร่วมประชาชนเพื่อการปลดปล่อยปาเลสไตน์ / กองพันอาบู อาลี มุสตาฟา

กองพันอาบู อาลี มุสตาฟา (Abu Ali Mustafa) เป็นปีกทหารของกลุ่มแนวร่วมประชาชนเพื่อการปลดปล่อยปาเลสไตน์ ซึ่งเป็นกลุ่มคอมมิวนิสต์แบบมาร์กซิสต์-เลนินนิสต์ ทั้งนี้ ครั้งหนึ่งกองกำลังนี้เคยเป็นที่รู้จักในชื่อว่ากองกำลังฝ่ายต่อต้านเพื่อประชาชน

กลุ่มนี้เป็นรู้จักจากเหตุการณ์ปล้นเครื่องบินและการโจมตีระดับโลกหลายครั้ง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงทศวรรษ 1960 และ 1970

ก่อนกลุ่มฮามาสจะผงาดขึ้นมา กลุ่มนี้เคยเป็นกลุ่มปาเลสไตน์ที่มีขนาดใหญ่เป็นอันดับสอง บางรายงานระบุว่าทางกลุ่มจับตัวประกันไว้ด้วย แต่บีบีซียังไม่สามารถตรวจสอบข้อมูลนี้ได้อย่างอิสระ

กลุ่มอัล-นาซีร์ ซาลาห์ อัล-ดีน

ก่อตั้งขึ้นครั้งแรกในปี 2000 มีรายงานว่ากลุ่มอัล-นาซีร์ ซาลาห์ อัล-ดีน (Al-Nasir Salah al-Deen) เข้าร่วมการโจมตีกับฮามาส รวมถึงลักพาตัว กิลาด ชาลิต นายทหารชาวอิสราเอลเมื่อปี 2006 ด้วย

กลุ่มนี้มีขนาดใหญ่เป็นอันดับสามในฉนวนกาซา เป็นพันธมิตรกับกลุ่มฮามาสและปาเลสไตน์ อิสลามิกฮิญาด และมีส่วนช่วยกองกำลังตำรวจประจำฉนวนกาซาทำหน้าที่ด้วย

ทางกลุ่มมีแสนยานุภาพมากพอที่จะยิงจรวดเข้าไปในอิสราเอล และอ้างว่าพวกเขาจับกุมทหารอิสราเอลได้หลายนายในวันที่ 7 ต.ค. แต่ไม่ได้แสดงหลักฐานใด ๆ ยืนยันคำกล่าวอ้างดังกล่าว

กองพันผู้พลีชีพอัล-อักซอ (Al-Aqsa Martyrs' Brigade)

กองพันนี้ถือเป็นกลุ่มสู้รบทางทหารที่เกี่ยวข้องกับขบวนการฟาตาห์ แม้ว่าไม่ได้รับการสนับสนุนโดยตรงก็ตาม ทั้งนี้ ขบวนการตาฟาห์เป็นกลุ่มการเมืองที่มีแนวคิดแยกศาสนาและรัฐออกจากกัน ซึ่งมีอิทธิพลอยู่ในพื้นที่ปกครองปาเลสไตน์ในเขตยึดครองเวสต์แบงก์

แต่หลังจากทางกลุ่มสูญเสียการควบคุมพื้นที่ฉนวนกาซาให้กับฮามาสในการเลือกตั้งในปี 2008 กองกำลังอัล-อักซอก็ถูกขับไล่ออกจากกาซาโดยกลุ่มฮามาสในปีถัดมา

ทั้งนี้ กองพันผู้พลีชีพอัล-อักซอแบ่งออกเป็นได้อีกหลายปีก ซึ่งสังกัดผู้นำฟาตาห์ที่แตกต่างกัน แต่สำหรับในพื้นที่ฉนวนกาซา พวกเขาไม่ได้มีความเข้มแข็งมากนัก

จากข้อมูลการสืบสวนโดยบีบีซีเวริฟาย พบว่าสมาชิกหลายคนของกลุ่มเข้าร่วมการโจมตีเมื่อวันที่ 7 ต.ค. ด้วย โดยมีคลิปวิดีโอซึ่งเป็นหลักฐานที่ชัดเจนว่าพวกเขามีส่วนในเหตุโจมตีเมื่อวันที่ 7 ต.ค. และวันฝึกซ้อมรบกับกลุ่มติดอาวุธอื่น ๆ ก่อนหน้านั้น

เฟราส คิลานี ผู้สื่อข่าวของบีบีซี เห็นว่า เป็นเรื่องยากที่จะรู้ว่าการตัดสินใจเข้าร่วมเหตุโจมตี เป็นการตัดสินโดยกลุ่มหรือตัวสมาชิกแต่ละคนเอง

กองพันมูจาฮิดีน

มูจาฮิดีน (Mujahideen) เป็นกลุ่มที่มีรากฐานมาจากกลุ่มฟาตาห์ และมีความเชื่อมโยงกับกลุ่มอิสลามิกญิฮาดและอุดมการณ์ทางศาสนาที่สุดโต่ง นี่ถือเป็นอีกกลุ่มที่อ้างว่าจับตัวประกันไปในเหตุโจมตีเมื่อวันที่ 7 ต.ค.

รายงานเพิ่มเติมโดย อับดิราฮิม ซาอีด