Давлати Омрико 'таътил шуд'
Зарбулаҷали таъйиншуда барои тавофуқи кунгреи Омрико бо лоиҳаи буҷети давлатӣ ба сар омада ва раванди таътили ниҳодҳои давлати федерол оғоз шудааст.
Бомдоди сешанбеи 1 октябр, Борок Убомо, раиси ҷумҳурии Омрико, дар суханоне, ки аз шабакаҳои родию ва телевизиюни он кишвар пахш шуд, эълом кард, ки ба далели тасвиб нашудани лоиҳаи буҷети давлати федерол дар кунгреи ин кишвар ниҳодҳои давлатӣ имкони идомаи фаъъолият ва ироаи хадамотро надоранд ва кунгреро муттаҳам кард, ки ба вазифаи худ дар тасвиби лоиҳаи буҷет амал накардааст.
Пештар дафтари раёсати ҷумҳурии Омрико ба ниҳодҳои давлати федерол эълом карда буд, ки манобеъи молии лозим барои идомаи фаъъолияти онҳо дар ихтиёри давлат қарор нагирифта ва бояд худро "таътил маҳсуб кунанд."
Оқои Убомо дар айни ҳол гуфт ниҳодҳои ироадиҳандаи хадамоти ҳаётӣ ба кори худ идома хоҳанд дод ва бахусус аз воҳидҳои артиш хост, ки ҳамчунон омодагии худ барои дифоъ аз кишварро ҳифз кунанд. Артиш, созмонҳои амниятӣ, ироадиҳандагони хадамоти трофики ҳавоӣ ва ҳамлу нақли умумӣ аз ҷумлаи ниҳодҳое ҳастанд, ки таҳти таъсири таътили созмонҳои давлатӣ қарор намегиранд.
Раиси ҷумҳури Омрико афзуд, ки таваққуфи фаъъолияти ниҳодҳои давлатӣ дар амалиёти низомии хориҷӣ монанди мушорикат дар ҳифзи амнияти Афғонистон, таъсире надорад ва ёдовар шуд, ки кунгре пештар буҷети амалиёти артиш дар хориҷро тасвиб карда ва ин мусавваба ба имзои ӯ расидааст.
Раиси ҷумҳури Омрико гуфт, ки таътил шудани хадамоти давлатӣ таъсире номатлуб бар шароити иқтисодии ин кишвар хоҳад дошт ва монеъеро дар роҳи иҷрои барномаҳои ислоҳии давлати ӯ эҷод хоҳад кард.
Ихтилофи аслии давлат ва кунгре ба барномаи ҷадиди Убомо барои густариши ироаи хадамоти дармонӣ иртибот дорад.
Ин нахустин бор тайи ҳафтаҳ соли гузашта аст, ки адами тавофуқи давлат ва кунгре бар сари лоиҳаи буҷет боъиси таътили хадамоти давлатӣ мешавад ва интизор меравад ин бор ҳам бурузи ин буҳрони сиёсӣ бар шароити иқтисодӣ, аз ҷумла баҳои саҳом дар бозорҳои молии Омрико таъсири манфӣ дошта бошад.
Муъомилагарон дар бозорҳои арз аз коҳиши нисбии нархи баробарии дулор дар баробари арзҳои дигар, бахусус яни Жопун хабар дода ва бархе коршиносон аз осори манфии таътилии давлати федероли Омрико бар шароити иқтисодии соири кишварҳо ҳам сухан гуфтанд.
Бунбасти сиёсӣ
Соъоте пеш аз фаро расидани зарбулаҷали таъйиншуда тарҳи пешниҳодии сенотурҳои ҷумҳурихоҳ барои тасвиби як буҷети муваққат ба манзури тазмини идомаи фаъъолияти ниҳодҳои давлатӣ ба тасвиб нарасид, зеро тасвиби ин тарҳ ба маънии таъвиқи баррасии лоиҳаи ҷадиди хадамоти дармонӣ ва ҳамчунин лағви молиёт бар бархе таҷҳизоти пизишкӣ буд, ки авоиди он барои таъмини монеъи молии хадамоти ҷадиди дармонӣ пешбинӣ шудааст.
Далели аслии буҳрони сиёсӣ дар Омрико, мухолифати Маҷлиси намояндагони ин кишвар бо буҷети пешниҳодии раиси ҷумҳурӣ барои ироаи хадамоти дармонӣ аст. Ҳизби ҷумҳурихоҳ - ҳизби мухолифи давлат - дар Маҷлиси намояндагон аксарият дорад ва ин маҷлис бо радди лоиҳаи ҷадиди ироаи хадамоти дармонӣ як матни ислоҳшуди буҷетро тасвиб кард.
Мусаввабаи Маҷлиси намояндагони кунгреи Омрико барои баррасӣ ва тасвиб дар Маҷлиси сенои Омрико, ки ҳизби демукрот аксарияти курсиҳои онро дар ихтиёр дорад, матраҳ шуд ва аъзои Маҷлиси сено ин мусаввабаро қобили қабул надонистанд.
Тасвиб нашудани буҷети давлати федерол ба маънии он аст, ки бо оғози рӯзи сешанбе давлат қодир ба пардохти ҳуқуқ ва дастмузди ҳазорон тан аз коркунони созмонҳои давлатӣ, монанди музейҳо, поркҳо, марокизи боздиди ҷаҳонгардон ва назоири онҳо нахоҳад буд ва коркуноне, ки бар сари кори худ ҳозир шаванд, дастмузде дарёфт нахоҳанд кард.
Бархе нозирон эҳтимол додаанд, ки саранҷом ин намояндагони ҳизби ҷумҳурихоҳ дар кунгре ҳастанд, ки аз мухолифат бо пешниҳоди раиси ҷумҳурӣ даст хоҳанд кашид ва шароити тасвиби лоиҳаи дармонии давлатро фароҳам хоҳанд овард. Ба гуфтаи онон, ба назар мерасад, ки афкори умумии омрикоиён дар маҷмӯъ ҳизби ҷумҳурихоҳро масъули буҳрони феълӣ медонад.
