Wafahamu wanawake wanaotetea haki za wanaume duniani

Tuhin Bhattacharya, mkazi wa Dumdum jirani na Kolkata, alinipeleka miaka michache iliyopita hadi kwenye njia ya reli karibu na nyumbani kwake ambako alijirusha chini ya gari moshi.

Bw. Bhattacharya alikuwa amejaribu kukatisha uhai wake mara mbili hapo awali.

“Nilikuwa na wanawake wawili kando yangu wakati huo nikiwa kwenye msukosuko wa maisha ya ndoa. Mmoja ni mama yangu, mwingine ni shangazi yangu. Na baadaye nilipata Nandini Di,” alisema Bw. Bhattacharya.

'Nandini-di' ni Nandini Bhattacharya, mkuu wa Jukwaa la Wanaume Wote wa Bengal. Licha ya kuwa mwanamke, amekuwa akipigania haki za wanaume kwa miaka mingi.

'Nandini-di' huyu ni Nandini Bhattacharya, mkuu wa Jukwaa la Wanaume Wote wa Bengal. Hata kama mwanamke, amekuwa akipigania haki za wanaume kwa miaka mingi.

Ninawafahamu wanawake 14 kutoka nchi mbalimbali wanaofanya kama vile Nandini kuwa 'mabalozi' wa Siku ya Wanaume Duniani," Jerome Tilaksingh, profesa wa historia katika Chuo Kikuu cha Trinidad na Tobago, aliiambia BBC Bengal.

Kupitia mkakati wa Profesa Tilaksingh, tangu 1999, Novemba 19 imeadhimishwa kama 'Siku ya Wanaume Duniani'. Anatazamwa kama mlezi wa harakati za kudai haki za wanaume duniani kote.

Alikuwa akisema, "Kwa miaka 25 iliyopita, Siku ya Wanaume Duniani imekuwa ikifanya jitihada ili wanaume waweze kushinda vikwazo mbalimbali na kukabiliana na msongo wa mawazo.

Tunajaribu kuwatetea wanaume wanaohisi upweke au kutengwa.

“Ni jambo la kusikitisha kwamba Siku ya Kimataifa ya Wanaume haijatambuliwa kwa namna yoyote na Umoja wa Mataifa. Tulijaribu mara nyingi. Ingawa Siku ya Kimataifa ya Wanawake ilitambuliwa, hatukupata kutambulika,” alisema Profesa Tilaksingh.

Wanawake wanaotetea haki za wanaume

Moja ya sura za vuguvugu la kutetea haki za wanaume nchini Kenya ni Rosemary Muthoni Kinuthia.

Yeye ndiye mkurugenzi mwanzilishi wa Mtandao wa Mtoto wa kiume wa Kiafrika, shirika la kujitolea.

Miz BBC Bangla kutoka Nairobi Kinuthia alisema, “Niliishi utoto wangu nikiwa na baba yangu na kaka zangu wawili. Mama aliishi kwingine. Eneo nililokulia lilijulikana kwa vitendo vya uhalifu wa kila aina.

“Baba yetu alifariki mwaka wa 2016. Nilijionea mwenyewe misukosuko ya kiakili aliyopitia baada ya kustaafu kazi.

Wanaume barani Afrika hawazungumzi kamwe kuhusu maumivu yao ya kihisia.

Kwa hiyo mwaka aliofariki baba yangu niliamua kwamba ni lazima nifanye kitu kwa ajili ya wanaume. Niliacha kazi,” alisema Miz Kinuthia.

Deepika Narayan Bharadwaj anayeishi Delhi ni mwandishi wa habari na mtengenezaji wa filamu.

“Tulijihusisha na harakati za kutetea haki za wanaume kupitia uzoefu wa kibinafsi. Ndoa ya binamu yangu ilivunjika ndani ya miezi mitatu tu. Mkewe wa zamani aliwasilisha malalamiko ya uongo kuhusu kunyanyaswa kwa bibi-arusi dhidi ya familia yetu. Hata kama nilizoea kumpiga mara kwa mara, madai kama hayo ya uongo yaliwasilishwa," Miz Bharadwaj alieleza BBC Bangla

“Tulisuluhisha suala hilo nje ya mahakama kwa pesa nyingi. Ninaposafiri sehemu mbalimbali kuhusu kesi hiyo, natambua kwamba wanaume wanapoteswa, hakuna ulinzi huo wa kisheria kwao! Hapo ndipo kazi yangu ilipoanzia. Nilitengeneza filamu iitwayo 'Martyrs of Marriage'. Hapo, nilileta hadithi ya jinsi maisha ya wanaume wengi yamepotea kwa sababu ya madai ya uongo ya kuhusu kubakwa kwa bibi arusi‘’ Deepika Narayan Bharadwaj alisema.

"Hata hivyo, sikujiunga na vuguvugu hili kwa sababu ya tukio lolote la kibinafsi," alisema Nandini Bhattacharya, mkuu wa Jukwaa la Wanaume Wote wa Bengal.

Kwa maneno yake, “Yaliyonizunguka kila mara niliona yakinifanya nifikiri kwamba hali ya wanaume ilikuwa mbaya sana. Mwanzoni wanakuwa katika hali ya kusitasita sana chini ya shinikizo la mama na mke. Kisha ikiwa ana mtoto wa kiume, mwanamume huyo anapokuwa baba-mkwe baada ya ndoa yake, shinikizo la mke wake mwenyewe na la mkwe wake linamkabili kama kichwa cha familia.

“Mara nyingi wanaume wanadaiwa kutokuwa na hatia, kwa mfano mwanamke akipanda kwenye basi lililojaa watu inafikiriwa kwamba mwanaume hujaribu kumgusa mwili wake, nimeona mwanamke akishtaki kitu ofisini..mwanamume huyo anakuwa mwathirika wa hasira ya umma isiyo ya kawaida nilijihusisha na harakati za kutetea haki za wanaume baada ya kuona haya katika jamii,” alisema Nandini Bhattacharya.

Sababu za wanawake hawa kupigania haki za wanaume

Deepika Narayan Bharadwaj, mtayarishaji wa filamu na mmoja kati ya wanaharakati wa haki za wanaume nchini India, alisema, “Nilianza kufanyia kazi haki za wanaume kwa mara ya kwanza mwaka wa 2012, na watu wengi waliniuliza kwa nini mimi kama mwanamke nilikuwa napigania wanaume. Sasa hali imebadilika sana.

Lakini unaweza kushuhudia idadi kubwa tu ya wanawake ambao bado wanazungumza kuhusu haki za wanaume kama mimi.”

Lakini pia anakumbusha kwamba wanaume wengi wamekuwa wakizungumzia kuhusu haki za wanawake kwa miongo kadhaa, walianzisha harakati hizo, alisema Miz Bharadwaj

Kwa maneno yake, "Kama vile wanaume wengi walivyojitokeza wakati mwanamke anateswa, ni wajibu wetu kama wanawake kujitokeza na kupinga wakati mwanamume anateswa."

Wanawake wengine ambao wamejitokeza katika harakati za kutetea haki za wanaume wamekabiliwa na mambo kama hayo.

Rosemary Kinuthia wa Kenya alisema, “Ninahutubia katika chuo kikuu mnamo Novemba 19 kuadhimisha Siku ya Kimataifa ya Wanaume mwaka huu. Mara tu nilipochaisha tangazo hilo kwenye mitandao ya kijamii, watetezi wa haki za wanawake walianza kunikosoa. Walihoji iweje mimi kama mwanamke niseme haki za wanaume! Sijui chochote kuhusu wanaume! Lakini hawakuwa wanawake wa chuo kikuu hicho, bali ni wanaume walioniita nitoe hotuba.

Profesa Jerome Tilaksingh, mlezi mkuu wa Vuguvugu la kutetea Wanaume Duniani, alisema, "Wanawake hawana mgogoro na sisi! Mwanaume na mwanamke ni familia. Mwanamume mwenye saratani anachukuliwa na mke au dada yake kwa kipimo cha chemotherapy! Tena, mwanamke -kama familia,awe ni mke au rafiki wa kike, humsindikiza mwanamume mwenye maumivu kamali kihisia!”

Nilianza ripoti hii kwa maneno ya Tuhin Bhattacharya, mama yake na dada yake walikuwa wamesimama karibu naye!

"Duniani kote, mtazamo, mfumo ambao umetengenezwa dhidi ya wanaume, uwe wa kiutawala au wa kisheria - tunataka kuubadilisha. Kwa msingi wa usawa wa kijinsia wa wanaume na wanawake, tunataka kujenga jamii, kujenga familia yenye afya,” alisema Jerome Tilaksingh.

Hali ya unyanyasaji kwa waume ikoje duniani?

“Huwezi kuhesabu ni wanaume wangapi wanauawa na wake zao au wapenzi wao, au wanawake wanakula njama na wapenzi wao ‘wa siri’’ kuwaua waume zao au wapenzi wao,vipigo kwa wake kisiri majumbani mwao, kuteswa kiakili, huwezi ni mambo ambayo huwezi kuhesabu India.

Hapa utapata idadi ya uhalifu unaofanywa dhidi ya wanawake, ambao umehifadhiwa kwenye uhalifu wa kijinsia.

Idadi ya wanawake waathiriwa wa ubakaji na unyanyasaji mwingine nchini India ni kubwa. Hata hivyo, madai ya uongo ya ubakaji na unyanyasaji wa bibi harusi pia yanawasilishwa dhidi ya idadi kubwa ya wanaume.

Takwimu zake halisi hazipatikani rasmi, lakini mara kwa mara madai haya ya uongo yalijitokeza kwenye vyombo vya habari.

Wanaharakati wa haki za wanaume kama Bharadwaj au Nandini Bhattacharya wameleta kesi kadhaa kama hizo.

Tena, kiongozi wa vuguvugu la kutetea haki za wanaume nchini Kenya, Rosemary Kinuthia, alisema, "Tatizo kubwa la wanaume wa Kiafrika ni kwamba wamekuwa wakijiona wana nguvu. Ni jukumu lao kuwalinda wanawake - kila mtu anafahamu hili. Lakini ni mtu anayepigwa ndani ya nyumba na mke au mpenzi wake, hawawezi kusema kutokana na aibu.

“Hali ni kwamba wanaume wengi hawataki kuoa tena. Kwa hivyo, idadi ya akina mama wasio na waume nchini Kenya ni kubwa. Tena magereza yamefurika, wanaume wengi wanajihusisha na vitendo vya uhalifu kutokana na msongo wa mawazo – wanafungwa jela,” alisema Bw. Kinuthia.

Kujivunia uanaume

Wanaharakati wote wanawake katika vuguvugu la kutetea haki za wanaume ambao BBC Bangla ilizungumza nao kwa ripoti hii walikuja na mada sawa kwamba wanaume ndio waathiriwa wa unyanyasaji.

Nandini Bhattacharya, kiongozi wa Jukwaa la Wanaume wa Bengal, alisema, "Kama vile kuna vurugu kuhusu mfanyakazi wa kiume kwa kutuma ujumbe wa kumtaka mwanamke, ikiwa mwenzake wa kike atatuma ujumbe kama huo kwa mwenzake wa kiume, je! Unafiki mwanaume atakwenda mahali fulani kulalamika? Kamwe haiwezekani

“Wenzake wengine wa kiume wanaweza kukasirika iwapo jambo hilo litajulikana. Lakini hawezi kufurahia jambo hilo! Kwa hivyo jambo hilo linapuuzwa na mwanaume. Heshima ya Uanaume wake inaweza kukosekana mahali fulani. Hata hivyo, hakuna anayefikiri kwamba heshima waliyo nayo wanaume inaweza pia kupotea anaeleza Bhattacharya.

Deepika Narayan Bharadwaj alikuwa akitoa dodoso la Utafiti wa Afya ya Familia nchini India.

Utafiti uliwauliza wanafamilia wa kike ikiwa mume wako anakupiga au la. Pia iliuliza ikiwa mke anampiga mume au la. Lakini kwa wanaume, swali sio ikiwa unampiga mke wako au la!

Miz. Bharadwaj alikuwa akisema kwamba hakuna mwanamume anayetaka kutoa habari kwamba anapigwa na mkewe, lakini wanawake wengi hujibu swali hilo kwa kusema kuwa wanawapiga waume zao.

Miz wa Kenya. Kinuthia pia alikuwa akisema kuwa katika bara la Afrika ile dhana ya kijadi kuwa wanaume ndio walinzi wa wanawake bado ina nguvu, inakuwaje mwanaume akubali kuwa ananyanyaswa na mke au mpenzi wake!

Harakati za haki za wanaume na wanawake zinakinzana?

Rosemary Kinuthia wa Vuguvugu la Haki za Wanaume Afrika alisema 'anachukiwa' na wanaharakati wa masuala ya wanawake.

Profesa Jeremy Tilaksingh, mwanzilishi wa Siku ya Kimataifa ya Wanaume, pia alisema kwamba watetezi wa haki za wanawake wanapaswa kukabiliana na ukosoaji mkubwa wa harakati zao.

Kwa maneno yake, "Wafeministi wanahisi kuwa mawazo yao yanakinzana na matakwa yetu. Lakini sivyo ilivyo. Hatupingi wanawake. Tunataka jamii ijengwe katika msingi wa usawa wa kijinsia, familia yenye afya bora ijengwe.”

Hata hivyo, Nandini Bhattacharya alidai kuwa uhusiano kati ya wanaharakati wa haki za wanawake na vuguvugu la haki za wanaume haukinzani sana.

“Angalau hapa, nina uhusiano mzuri sana na wale wanaohusishwa na vuguvugu la wanawake. Tunazungumza katika hafla nyingi,. Bado kuna mengi ya kufanywa kwa wanawake sio India tu, bali ulimwenguni kote. Lakini bado sana kwa upande wa wauame, lazima waanze kutoka chini. Kwa hivyo hatuna mvutano wowote na wanaharakati wa haki za wanawake. Harakati zao ni zao, mapambano yetu ni yetu,” alisema Nandini Bhattacharya.

Pia alikuwa akisema kwamba wanaharakati wa vuguvugu la wanawake sasa polepole wanaanza kusema kwamba mfumo wa sheria unahitaji kujengwa kwa msingi wa usawa wa kijinsia.

Lakini vipi kwa wanaharakati wa haki za wanawake? Je, wanathamini harakati za haki za wanaume?

Kwa maneno ya Shaswati Ghosh, mmoja wa viongozi wa vuguvugu la wanawake huko Bengal Magharibi, “Naunga mkono harakati zozote za haki, awe mwanamke au mwanaume. Kundi lolote likinyimwa au kudhulumiwa basi harakati zao zinaungwa mkono. Lakini nina uhakika fulani kuhusu hoja wanayotoa kwamba sheria zote ni kinyume na wanawake.

"Wale wanaotekeleza sheria hizo, lakini hawafikirii kuwa wanawake wanapaswa kupewa haki zote. Watu kama VR Krishna Iyer, maarufu kama hakimu anayezingatia haki za binadamu, pia walitoa maoni kwamba usawa wa kisheria hauwezi kuwa na tija ndani ya familia,. nyumbani wakati watu kama yeye wakitoa maoni kama haya, basi wanaume wengine kawaida watafikiri kuwa wanawake hawapaswi kuwa na haki," alisema Shaswati Ghosh.

Hata hivyo, hafikirii kuwa vuguvugu la haki za wanaume na haki za wanawake zinakinzana.

Kwa maneno yake, “Sidhani kama kuna mvutano wowote hapa. Itasababisha upotezaji wa nguvu usio wa lazima. Inahitaji kuangaziwa ili sote tupate haki sawa. Tena na haki huja na wajibu. Ninapodai haki, lazima pia niwajibike. Ikiwa tunaweza kugawana haki na wajibu kwa usawa, basi sidhani kama kuna uwezekano wa vuguvugu la haki za wanawake na wanaume kukinzaa.Vyote viwili vinakamilishana.”

Katika mkesha wa Siku ya Kimataifa ya Wanaume, Jerome Tilaksingh pia alisema kuwa jamii inapaswa kujengwa kwenye msingi wa usawa wa kijinsia katika siku zijazo, wanaume na wanawake.

Imetafsiriwa na Martha Saranga na kuhaririwa na Seif Abdalla