Ushindi wa rais Erdogan umeliwacha taifa likiwa limegawanyika

Wafuasi wa Recep Tayyip Erdogan walisherehekea hadi usiku baada ya rais wa muda mrefu wa Uturuki kupata miaka mingine mitano madarakani.

"Taifa zima la watu milioni 85 lilishinda," aliwaambia umati wa watu waliokuwa wakishangilia nje ya jumba lake kubwa la kifahari kwenye ukingo wa Ankara.

Lakini wito wake wa umoja ulisikika kuwa wa hovyo huku akimdhihaki mpinzani wake Kemal Kilicdaroglu - na kulenga kiongozi wa Kikurdi aliyefungwa jela na sera zinazounga mkono LGBT.

Kiongozi wa upinzani hakukubali ushindi.

Akilalamikia "uchaguzi usio wa haki zaidi katika miaka ya hivi majuzi", Bw Kilicdaroglu alisema chama cha siasa cha rais kilikuwa kimekusanya njia zote za serikali dhidi yake.

Rais Erdogan alimaliza kwa zaidi ya 52% ya kura kulingana na karibu matokeo yasiyo rasmi ambayo yalikuwa karibu kukamilika - karibu nusu ya wapiga kura katika nchi hii yenye mgawanyiko mkubwa hawakuunga mkono maono yake ya kimabavu kuhusu Uturuki.

Hatimaye Bw Kilicdaroglu hakufaulu katika kampeni ya Erdogan iliyofanywa vyema, hata kama alimpeleka rais katika duru ya pili ya duru ya pili kwa mara ya kwanza tangu wadhifa huo kuchaguliwa moja kwa moja mwaka wa 2014.

Lakini hakupoteza ushindi wa mpinzani wake katika raundi ya kwanza, na akiangukia nyuma zaidi ya kura milioni mbili.

Rais alitumia vyema ushindi wake, na hotuba ya kwanza kwa wafuasi wake juu ya basi katika mji mkubwa wa Uturuki Istanbul, ikifuatiwa baada ya giza na hotuba kutoka kwa ikulu yake hadi umati wa watu waliokuwa wakiabudu ambao alihesabu kuwa 320,000.

"Sio sisi pekee tulioshinda, Uturuki ilishinda," alitangaza, akiutaja kuwa moja ya uchaguzi muhimu zaidi katika historia ya Uturuki.

Alikejeli kushindwa kwa mpinzani wake kwa maneno "Bye, bye, bye, Kemal" - wimbo ambao pia ulikubaliwa na wafuasi wake huko Ankara.

Bw Erdogan alishutumu ongezeko la wabunge wa chama kikuu cha upinzani katika kura za wabunge wiki mbili kabla. Idadi ya kweli ilikuwa imeshuka hadi 129, alisema, kwa sababu chama hicho kilikuwa kimekabidhi viti kadhaa kwa washirika wake.

Pia alilaani sera za muungano wa upinzani zinazounga mkono LGBT - ambazo alisema zilikuwa tofauti na mtazamo wake kwa familia.

Ingawa matokeo ya mwisho hayajathibitishwa, Baraza Kuu la Uchaguzi lilisema hakuna shaka ni nani aliyeshinda.

Si jambo la kawaida kwa jumba kubwa kufunguliwa kwa umma - lakini pia kwasababu ya matokeo haya, ambayo yamemfanya kuongeza muda wake madarakani hadi robo ya karne.

Wafuasi walikuja kutoka pande zote za Ankara kufurahia ushindi. Kulikuwa na nyimbo za Kiislamu na baadhi waliweka bendera za Kituruki kwenye nyasi ili kusali.

Kwa usiku mmoja mgogoro wa kiuchumi wa Uturuki ulisahaulika na mfuasi mmoja, Seyhan, alisema yote hayo ni uwongo: "Hakuna aliye na njaa. Tunafurahi sana na sera zake za uchumi. Atafanya vyema zaidi katika miaka mitano ijayo."

Lakini rais alikiri kuwa kukabiliana na mfumuko wa bei ndilo suala la dharura zaidi la Uturuki.

Swali ni ikiwa yuko tayari kuchukua hatua zinazohitajika kufanya hivyo. Kwa kiwango cha kila mwaka cha karibu 44%, mfumuko wa bei unaingia katika maisha ya kila mtu.

Gharama ya chakula, kodi ya nyumba na bidhaa nyingine za kila siku zimepanda, ikichochewa zaidi na kukataa kwa Bw Erdogan kufuata sera halisi ya uchumi na kuongeza viwango vya riba.

Lira ya Uturuki imeshuka thamani dhidi ya dola na benki kuu imetatizika kukidhi mahitaji yanayoongezeka ya fedha za kigeni.

"Kama wataendelea na viwango vya chini vya riba, kama Erdogan alivyoashiria, chaguo jingine pekee ni udhibiti mkali wa mtaji," anaonya Selva Demiralp, profesa wa uchumi katika chuo kikuu cha Koc huko Istanbul.

Uchumi ulikuwa mbali na mawazo ya wafuasi wa Erdogan, ambao walizungumza juu ya fahari yao kwa nafasi yake yenye nguvu duniani na mstari wake mkali juu ya kupambana na "magaidi", ambao walimaanisha wanamgambo wa Kikurdi.

Rais Erdogan ameshutumu mpizani wake kwa kuwaunga mkono magaidi, na kumkosoa kwa kuahidi kumwachilia kiongozi mwenza wa zamani wa chama cha pili kwa ukubwa cha upinzani nchini Uturuki, kinachounga mkono Wakurdi HDP.

Selahattin Demirtas amekuwa akiteseka gerezani tangu 2016, licha ya Mahakama ya Ulaya ya Haki za Kibinadamu kuamuru aachiliwe.

Bw Erdogan alisema akiwa mamlakani Bw Demirtas angesalia gerezani.

Pia aliahidi kuweka kipaumbele katika ujenzi katika maeneo ambayo yamekumbwa na tetemeko la ardhi la mwezi Februari na kuwarejesha kwa "hiari" yao wakimbizi wa Syria milioni moja.

Umati wa watu ulifurika kwenye Uwanja wa Taksim wa Istanbul, na wengi walitoka Mashariki ya Kati na Ghuba.

Wapalestina kutoka Jordan walifunga bendera za Uturuki mabegani mwao na mgeni mmoja wa Tunisia, Alaa Nassar, alisema Bw Erdogan hakufanya tu maboresho kwa nchi yake, "pia anawaunga mkono Waarabu na ulimwengu wa Kiislamu".

Kwa sherehe zote, wazo la umoja katika nchi hii yenye mgawanyiko linaonekana kuwa mbali zaidi kuliko hapo awali.

Tangu mapinduzi yaliyoshindwa mwaka wa 2016, Bw Erdogan amefuta wadhifa wa waziri mkuu na kujikusanyia mamlaka makubwa, ambayo mpinzani wake alikuwa ameahidi kuirejesha.

Mpiga kura mmoja nje ya kituo cha kupigia kura cha Ankara siku ya Jumapili alisema anataka kuona mwisho wa uchukuaji wa watu wenye taaluma tofauti nchini humo harakati zilizoanza baada ya mapinduzi. Kuna hatari kwamba sasa inaweza kuongezeka.

Upinzani wa Uturuki sasa utalazimika kujipanga upya kabla ya uchaguzi wa serikali za mitaa mwaka 2024.

Chama cha Bw Kilicdaroglu kina mameya wawili maarufu wanaosimamia miji ya Ankara na Istanbul - na mmoja wao anaweza kuwa na nafasi nzuri ya kushinda kinyang'anyiro cha urais.