Jinsi Hamas walivyounda jeshi la kushambulia Israel tarehe 7 Oktoba

Na Abdelali Ragad, Richard Irvine-Brown, Benedict Garman na Sean Seddon

BBC Arabic na BBC Verify

Makundi matano ya Wapalestina wenye silaha yalijiunga na Hamas katika shambulio baya la Oktoba 7 mwaka wa 2023 dhidi ya Israeli baada ya mafunzo ya pamoja katika mazoezi ya kijeshi kuanzia 2020 na kuendelea, uchambuzi wa BBC unaonyesha.

Makundi hayo yalifanya mazoezi ya pamoja huko Gaza ambayo yalifanana kwa karibu na mbinu zilizotumika wakati wa shambulio hilo baya - ikiwa ni pamoja na katika eneo lililo chini ya kilomita 1 (maili 0.6) kutoka kwenye kizuizi na Israel - na kuzichapisha kwenye mitandao ya kijamii.

Walifanya mazoezi ya kuchukua mateka, kuvamia maeneo na kuvunja ulinzi wa Israeli wakati wa mazoezi haya, ambayo ya mwisho yalifanyika siku 25 tu kabla ya shambulio hilo.

BBC Arabic na BBC Verify wamekusanya ushahidi unaoonyesha jinsi Hamas ilivyokusanya makundi ya Gaza ili kuboresha mbinu zao za mapigano - na hatimaye kutekeleza uvamizi ndani ya Israeli ambao umeingiza eneo hilo katika vita.

"Ishara ya umoja"

Mnamo tarehe 29 Disemba 2020, kiongozi mkuu wa Hamas Ismail Haniyeh alitangaza mazoezi ya kwanza kati ya manne yaliyopewa jina la 'Nguzo Imara'kuwa "ujumbe mzito na ishara ya umoja" kati ya vikundi mbalimbali vyenye silaha vya Gaza.

Kama kundi lenye nguvu zaidi kati ya makundi yenye silaha ya Gaza, Hamas ndilo lililokuwa nguvu kubwa katika muungano ulioleta pamoja makundi mengine 10 ya Wapalestina katika mazoezi ya kivita yaliyosimamiwa na "chumba cha pamoja cha operesheni".

Muundo huo ulianzishwa mwaka 2018 ili kuratibu makundi yenye silaha ya Gaza chini ya uongozi wa pamoja .

Kabla ya 2018, Hamas ilikuwa imeshirikiana rasmi na Palestina Islamic Jihad (PIJ), kundi la pili kwa ukubwa lenye silaha Gaza na - kama Hamas - shirika la kigaidi lililopigwa marufuku nchini Uingereza na nchi nyingine.

Hamas pia walikuwa wamepigana pamoja na makundi mengine katika migogoro ya awali, lakini mazoezi ya 2020 yalitafsiriwa kama propaganda na ushahidi wa safu pana ya makundi yaliyoonyesha umoja .Kiongozi wa Hamas alisema mazoezi ya kwanza yalionyesha "utayari wa kudumu" wa makundi yenye silaha.

Zoezi la 2020 lilikuwa la kwanza kati ya mazoezi manne ya pamoja yaliyofanywa kwa miaka mitatu, ambayo kila moja ilirekodiwa katika video zilizoboreshwa zilizochapishwa kwenye chaneli za mitandao ya kijamii.

BBC imetambua vikundi 10, ikiwa ni pamoja na PIJ, kwa vitambaa vyao vya kipekee vya kujifunga na nembo wakijifunza pamoja na Hamas wakati wa mazoezi ya Nguzo Imara katika picha zilizochapishwa kwenye programu ya kutuma ujumbe ya Telegram.

Kufuatia shambulio la Oktoba 7, vikundi vitano vilichapisha video vikidai kuwaonyesha wakishiriki katika shambulio hilo. Mengine matatu yalitoa taarifa zilizoandikwa kwenye Telegram yakidai kuwa walishiriki.

Jukumu la makundi haya limezingatiwa sana huku shinikizo likiongezeka kwa Hamas kutafuta makumi ya wanawake na watoto wanaoaminika kuchukuliwa mateka kutoka Israel hadi Gaza na makundi mengine tarehe 7 Oktoba.

Makundi matatu - PIJ, Mujahidina Brigedi na Al-Nasser Salah al-Deen Brigedi - wanadai kuwakamata mateka wa Israeli siku hiyo.

Juhudi za kuongeza muda wa kusistisha mapigano huko Gaza zilisemekana kutegemea Hamas kuwapata mateka hao.

Ingawa vikundi hivi vimetolewa kutoka kwa wigo mpana wa kiitikadi kuanzia Waislam wenye msimamo mkali hadi wasio na dini, wote walishiriki nia ya kutumia vurugu dhidi ya Israeli.

Taarifa za Hamas zimesisitiza mara kwa mara kaulimbiu ya umoja kati ya makundi tofauti yenye silaha ya Gaza. Kundi hilo lilipendekeza walikuwa washirika sawa katika mazoezi ya pamoja, huku likiendelea kuchukua jukumu kubwa katika mipango ya kushambulia Israel.

Picha kutoka mazoezi ya kwanza zinaonyesha makamanda waliojifunika nyuso zao kwenye chumba cha kulala wakionekana kuendesha zoezi hilo, na huanza na mlio wa roketi.

Inaonyesha wapiganaji waliojihami kwa silaha nzito wanaopita kwenye kifaru kilichoigwa chenye bendera ya Israel, wakizuilia mfanyakazi mmoja na kumburuta kama mfungwa, pamoja na kuvamia majengo.

Tunajua kutokana na video na taarifa za mashahidi kwamba mbinu zote mbili zilitumika kuwakamata wanajeshi na kuwalenga raia tarehe 7 Oktoba, wakati karibu watu 1,200 waliuawa na mateka takriban 240 kuchukuliwa.

Kuiarifu dunia

Zoezi la pili la Nguzo Yenye Nguvu lilifanyika karibu mwaka mmoja baadaye.

Ayman Nofal, kamanda katika Brigedi ya Izzedine al-Qassam - jina rasmi la mrengo wenye silaha wa Hamas - alisema lengo la zoezi hilo la tarehe 26 Disemba 2021 lilikuwa "kuthibitisha umoja wa vikundi vya upinzani".

Alisema mazoezi hayo "yatamwambia adui kwamba kuta na hatua za uhandisi kwenye mipaka ya Gaza hazitawalinda".

Taarifa nyingine ya Hamas ilisema "ujanja wa pamoja wa kijeshi" uliundwa "kuiga ukombozi wa makazi karibu na Gaza" - ambayo ni jinsi kundi hilo linavyoita jamii za Israeli.

Zoezi hilo lilirudiwa tarehe 28 Disemba 2022, na picha za propaganda za wapiganaji wakifanya mazoezi ya kusafisha majengo na vifaru vya kukimbia katika kile kinachoonekana kuwa mfano wa kambi ya kijeshi zilichapishwa kuashiria tukio hilo.

Mazoezi hayo yaliripotiwa nchini Israel, kwa hivyo ni jambo lisilowezekana kuwa hayakuwa yakifuatiliwa kwa karibu na mashirika makubwa ya kijasusi ya nchi hiyo.

Jeshi la Israel la Ulinzi (IDF) hapo awali limefanya mashambulizi ya anga ili kutatiza shughuli za mafunzo za Hamas. Mnamo Aprili 2023, walilipua kwa bomu eneo liliotumiwa kufanya mazoezi ya kwanza ya Nguzo Imara.

Wiki kadhaa kabla ya mashambulizi hayo, askari wa ufuatiliaji wa kike karibu na mpaka wa Gaza waliripotiwa kuonya juu ya shughuli za ndege zisizo na rubani zisizokuwa za kawaida na kwamba Hamas ilikuwa ikifanya mazoezi ya kuchukua vituo vya uchunguzi na nakala za nyadhifa zao.

Lakini, kulingana na ripoti katika vyombo vya habari vya Israeli , wanasema walipuuzwa.

Brigedia Jenerali Amir Avivi, naibu kamanda wa zamani wa IDF huko Gaza, aliiambia BBC: "Kulikuwa nataarifa nyingi za kijasusi kwamba walikuwa wakifanya mafunzo haya - isitoshe video zilikuwa machoni pa umma na hii ilikuwa ikitokea mamia ya mita kutoka kwa uzio wa (pamoja na Israeli).

Lakini alisema ingawa wanajeshi walijua kuhusu mazoezi hayo, "hawakuona kile walichokuwa wakifanya mazoezi".

IDF ilisema "ilimua" Nofal mnamo tarehe 17 Oktoba 2023, kiongozi mkuu wa kwanza wa kijeshi wa Hamas kuuawa wakati wa vita.

Kujificha peupe

Hamas walifanya juhudi kubwa kuhakikisha kuwa mazoezi hayo ni ya uhalisia .

Mnamo mwaka wa 2022, wapiganaji walifanya mazoezi ya kuvamia kambi ya kijeshi ya Israeli iliyojengwa kilomita 2.6 tu kutoka kivuko cha Erez, njia kati ya Gaza na Israeli inayodhibitiwa na IDF.

BBC Verify imebainisha eneo lililo kaskazini kabisa mwa Gaza, umbali wa mita 800 tu (maili 0.5) kutoka kwenye kizuizi, kwa kulinganisha vipengele vya kijiografia vinavyoonekana kwenye picha za mafunzo na picha za anga za eneo hilo. Kufikia Novemba 2023, eneo hilo bado illikuwa likionekana kwenye Ramani za Bing.

Kambi ya mafunzo ilikuwa ndani ya 1.6km (maili 1) ya mnara wa uchunguzi wa Israeli na sanduku la uchunguzi la juu, vipengele katika kizuizi cha usalama Israeli vimetumia mamia ya mamilioni ya dola kujenga.

Ngome hiyo mwigo iko kwenye ardhi iliyochimbwa mita kadhaa chini ya ardhi, kwa hivyo inaweza kuwa haikuonekana mara moja kwa doria zozote za karibu za Israeli - lakini moshi uliotoka kutokana na milipuko bila shaka ungeonekana na IDF inajulikana kutumia uchunguzi wa angani.

Hamas walitumia eneo hili kufanya mazoezi ya kuvamia majengo, kuchukua mateka kwa mtutu wa bunduki na kuharibu vizuizi vya usalama.

BBC Verify imetumia taarifa zinazopatikana kwa umma - ikiwa ni pamoja na picha za satelaiti - kutafuta maeneo 14 ya mafunzo katika maeneo tisa tofauti kote Gaza.

Hata walifanya mafunzo mara mbili kwenyeeneo lililo chini ya kilomita 1.6 (maili 1) kutoka kituo cha usambazaji cha shirika la misaada la Umoja wa Mataifa, na ambayo ilionekana nyuma ya video rasmi iliyochapishwa na shirika hilo mnamo Desemba 2022.

Ardhini, baharini na angani

Mnamo tarehe 10 Septemba 2023, kile kinachoitwa chumba cha kamati ya pamoja kilichapisha picha kwenye chaneli yake maalum ya Telegram ya wanaume waliovalia sare za kijeshi wakifanya uchunguzi wa mitambo ya kijeshi kando ya kizuizi cha Gaza.

Siku mbili baadaye, mazoezi ya nne ya Nguzo Imara ya kijeshi yalifanyika, na kufikia tarehe 7 Oktoba, mbinu zote ambazo zingetumika katika shambulio hilo ambazo hazijawahi kutokea zilikuwa zimekaririwa.

Wapiganaji walirekodiwa wakiwa katika aina moja ya lori nyeupe za Toyota ambazo zilionekana kuzurura kusini mwa Israel mwezi uliofuata.

Video hiyo ya propaganda inawaonyesha watu wenye silaha wakivamia majengo ya kuigwa na kuwafyatulia risasi watu wasio na hatia ndani, pamoja na mafunzo ya kuvamia ufuo kwa kutumia mashua na wapiga mbizi chini ya maji. Israel imesema ilizuia jaribio la kutua kwa boti ya Hamas kwenye ufuo wake tarehe 7 Oktoba.

Hata hivyo, Hamas haikutangaza mafunzo yake kwa pikipiki na vifaa vya kuruka kama sehemu ya propaganda ya operesheni ya Nguzo Imara.

Video ya mafunzo iliyotumwa na Hamas siku tatu baada ya Oktoba 7 inaonyesha ua na vizuizi vikibomolewa ili kuruhusu pikipiki kupita, mbinu waliyotumia kufikia jamii za kusini mwa Israeli. Hatujatambua video za awali kama hizi.

Picha za wapiganaji wanaotumia vifaa vya kuruka vya miavuli pia hazikuchapishwa hadi shambulio la Oktoba 7 lilipoanza.

Katika video ya mafunzo iliyotolewa siku ya shambulio hilo, watu wenye silaha wanaonekana wakitua kwenye kibbutz katika uwanja wa ndege ambao umepatikana kaskazini mwa Rafah kusini mwa Gaza.

BBC Verify iligundua kuwa ilirekodiwa muda fulani kabla ya tarehe 25 Agosti 2022, na ilihifadhiwa katika faili ya kompyuta yenye jina la Eagle Squadron, jina linalotumiwa na Hamas kwa kitengo chake cha angani - ikipendekeza mpango wa miavuli ulikuwa ukipangwa na kufanyiwa kazi kwa zaidi ya mwaka mmoja.

'Mbinu ya kushtusha'

Kabla ya tarehe 7 Oktoba, Hamas ilifikiriwa kuwa na wapiganaji wapatao 30,000 katika Ukanda wa Gaza, kulingana na ripoti zilizowanukuu makamanda wa IDF. Pia ilifikiriwa kuwa Hamas inaweza kuteka maelfu kadhaa ya wapiganaji kutoka vikundi vidogo.

Hamas ndiyo yenye nguvu zaidi kati ya makundi yenye silaha ya Palestina, hata bila ya kuungwa mkono na makundi mengine - ikipendekeza nia yake ya kuyachochea makundi hayo ilichochewa na jaribio la kupata uungwaji mkono mpana ndani ya Gaza angalau kama vile kuimarisha idadi yake yenyewe.

IDF imekadiria hapo awali wapiganaji 1,500 walijiunga na uvamizi wa Oktoba 7. Gazeti la Times of Israel liliripoti mapema mwezi huu IDF sasa inaamini kuwa idadi hiyo ilikuwa karibu na 3,000.

Haijalishi ni idadi gani ya kweli, ina maana ni sehemu ndogo tu ya jumla ya wapiganaji wenye silaha huko Gaza walishiriki. Haiwezekani kuthibitisha idadi sahihi kwa wapiganaji wangapi kutoka kwa vikundi vidogo walishiriki katika shambulio hilo au mazoezi ya Nguzo Imara.

Wakati Hamas ikijenga uungwaji mkono wa makundi mbalimbali katika kuendeleza mashambulizi, Hisham Jaber, Brigedia Jenerali wa zamani katika jeshi la Lebanon ambaye sasa ni mchambuzi wa masuala ya usalama katika Kituo cha Mafunzo na Utafiti cha Mashariki ya Kati, alisema anaamini kuwa ni Hamas pekee. kufahamu mpango wa mwisho, na ilikuwa "inawezekana [waliuliza] vikundi vingine kujiunga siku hiyo".

Andreas Krieg, mhadhiri mkuu wa masomo ya usalama katika Chuo cha Kings London, aliiambia BBC: "Ingawa kulikuwa na mipango ya kamandi kuu utekelezaji uligatuliwa na kila kikosi kikiendesha mpango kama walivyoona inafaa."

Alisema alizungumza na watu ndani ya Hamas ambao walishangazwa na udhaifu wa ulinzi wa Israel, na kutathmini kuwa wanamgambo wanaweza kukwepa teknolojia ya uchunguzi ya Israel kwa kuwasiliana nje ya mtandao.

Hugh Lovatt, mchambuzi wa Mashariki ya Kati katika Baraza la Umoja wa Ulaya kuhusu Mahusiano ya Kigeni, alisema Israel ingekuwa inafahamu kuhusu mazoezi ya pamoja ya mafunzo lakini "ilifikia hitimisho lisilo sahihi", akitathmini kuwa ni sawa na shughuli "ya kawaida" ya vikundi vya kijeshi katika maeneo ya Palestina. , badala ya kuwa "kiashiria cha shambulio kubwa linalokuja".

Walipoulizwa kuhusu masuala yaliyotolewa katika makala haya, Vikosi vya Ulinzi vya Israel vilisema "kwa sasa vinalenga katika kuondoa tishio kutoka kwa shirika la kigaidi la Hamas" na maswali kuhusu kushindwa "yataangaliwa katika hatua ya baadaye".

Inaweza kuchukua miaka kadhaa hadi Israeli itafakari rasmi ikiwa ilikosa fursa za kuzuia mauaji ya Oktoba 7.

Athari kwa jeshi lake, huduma za kijasusi na serikali zinaweza kuwa za kushangaza

Ripoti ya ziada ya Paul Brown, Kumar Malhotra na Abdirahim Saeed

Imetafsiriwa na kuhaririwa na Yusuf Jumah