Jinsi wahamiaji wanavyolazimishwa kupigana vita vya Urusi

Kundi la mamluki la Wagner la Urusi limeripotiwa kuajiri maelfu ya wafungwa kupigana nchini Ukraine. Lakini kuongezeka kwa idadi ya waathiŕika na kunyongwa bila kuhukumiwa hufanya iwe vigumu zaidi kupata watu wa kujitolea, hata katika magereza.

Wafungwa wengi sasa wana wasiwasi kwamba wanaweza kulazimishwa tu kwenda vitani na wafanyakazi wahamiaji kutoka nchi za Asia ya Kati wanajikuta katika hatari zaidi.

Anuar alikuja Urusi kutafuta kazi mwaka wa 2018. Baadaye alifungwa gerezani kwa ulanguzi wa dawa za kulevya na kupelekwa kutumikia kifungo chake cha Penal Colony Number Six katika mkoa wa Vladimir. BBC haijafichua jina lake halisi na uraia wake kwa sababu za kiusalama.

Mwishoni mwa Januari, alimwambia baba yake kwamba kundi la Waasia wa Kati lilikuwa limetumwa kupigana nchini Ukraine bila ridhaa yao. "Kuna Wauzbeki wengi, Tajiks, Kyrgyz katika gereza hilo. Sasa wanapanga kutuma kikundi kingine na mwanangu ana wasiwasi kwamba watamlazimisha kwenda pia," babake Anuar aliambia BBC.

BBC imeona nyaraka za mahakama na barua za Anuar ambazo zinathibitisha kuwa kweli anatumikia kifungo chake katika gereza hilo. Na hadithi yake kuhusu kundi ambalo lililazimishwa kwenda Ukraine mnamo Januari pia inathibitishwa na Olga Romanova, mkurugenzi wa shirika la haki za kiraia la Russia Behind Bars. Wazazi wa wafungwa hao walimwendea ili kupata msaada.

"Hawakuwa na uchaguzi. Waliambiwa watie saini mkataba na wakapelekwa mstari wa mbele kama mfuko wa viazi," Bi Romanova alisema.

Hapo awali, wazazi walikuwa tayari kwenda mahakamani ili watoto wao wasiishie Ukraine, anasema. Lakini walikataa, kwa kuhofia adhabu ambayo watoto wao wangekabili ikiwa wangebaki gerezani.

Penal Colony Number Six inajulikana vibaya kwa kuwatendea vibaya na kuwapiga wafungwa mara kwa mara. Olga Romanova aliielezea kama "gereza ya mateso". Ni pale Alexei Navalny, kiongozi mashuhuri wa upinzani wa Urusi, anashikiliwa.

Haijajibu ombi la BBC kujibu madai kwamba waliwalazimisha wafungwa kutia saini mikataba ya kijeshi.

Kuajiri katika magereza kunaonekana kuwa na mafanikio makubwa, lakini mambo yanabadilika huku kundi la Wagner likipata hasara kubwa kwenye uwanja wa vita.

BBC Uzbekistan imezungumza na Farukh (si jina lake halisi), raia wa Uzbekistan ambaye yuko gerezani katika eneo la Rostov nchini Urusi.

Wafungwa wenzake kadhaa walijiunga na Wagner. Kwanza ilikuwa ya hiari, Farukh alisema, lakini sasa ana wasiwasi kwamba wafungwa wanaweza kulazimishwa kwenda vitani.

"Mwanzoni, pia nilifikiria kwenda kwa sababu kila mtu alifikiria kwamba Urusi ilikuwa na nguvu zaidi, kwamba Urusi ingeshinda labda katika mwezi mmoja, miezi mitatu au mwaka mmoja.

Lakini sasa tunaona ni watu wangapi wanakufa huko na ikiwa ni wafupi. ya askari sio nzuri. Ikiwa wataniambia niende na nikakataa, basi wanaweza kutangaza kuwa ninapingana na Urusi."

Raia wa Asia ya Kati wanaajiriwa kupigania Urusi kwa njia zingine pia, sio tu kwenye magereza. Kwa ujumla, kuna wahamiaji wapatao milioni 10.5 kutoka Uzbekistan, Tajikistan na Kyrgyzstan wanaofanya kazi nchini Urusi, kulingana na takwimu za hivi punde kutoka Wizara ya Mambo ya Ndani ya Urusi. Na hiyo ni rasilimali kubwa kwa wawindaji wakuu wa kijeshi kugusa.

Mamlaka ya Urusi yanasajili watu waziwazi kujiunga na jeshi katika kituo cha uhamiaji huko Moscow. Kuna matangazo hata katika lugha za Kiuzbeki, Kirigizi na Tajiki zinazowapa raia wa nchi hizi njia ya haraka ya kupata pasipoti ya Kirusi ikiwa watajiunga na jeshi.

Lakini wanaharakati wanasema kwamba si mara zote hiari.

Mtetezi wa haki za wahamiaji Valentina Chupik aliambia BBC kwamba maafisa wa polisi wakati mwingine huwazuia wahamiaji wa Asia ya Kati barabarani na kuwatisha ili watie saini mkataba wa kijeshi. Waliambiwa kwamba la sivyo wangefukuzwa, Bi Chupik alisema.

Wahamiaji wengi wa vibarua wanakosa vibali vya kufanya kazi vinavyofaa, wanaishi mahali pengine mbali na mahali walipoandikishwa, au wanakiuka sheria nyingine za uhamiaji. Na ndiyo sababu wanaweza kuwa shabaha rahisi kwa waajiri.

Aziz, sio jina lake halisi, ambaye ana uraia wa nchi mbili za Urusi na Tajiki, aliiambia BBC kuwa alizuiliwa wakati wa msako wa polisi katika eneo la ujenzi analofanyia kazi.

Aliambiwa angepelekwa katika kituo cha polisi ili kuangalia kitambulisho chake lakini badala yake, aliishia kwenye ofisi ya kuandikisha jeshi. Alipoanza kuwafokea maafisa wa polisi wakidai kwa nini walimdanganya, waligeuza mikono yake na kumtupa tena ndani ya basi.

Hatimaye walimwachia.

Lakini wahamiaji wengi nchini Urusi wanaogopa sana maafisa wa kutekeleza sheria ili kupinga kusainiwa kwa ajili ya kupigana vita.