Watu wanaofikiria majanga

Idadi kubwa ya watu hutumia siku zao kufikiria kile kinachoweza kutokea likija tatizo la majanga ili kuhakikisha kuwa tunaweza kujiandaa vyema zaidi wakati majanga hayo yanapotokea.

Ulikuwa ni mlipuko mkubwa sana. Mlipuko huo uliaharibu majengo na mashine, na kuzuka kwa moto mkubwa katika kiwanda kikubwa cha kusafisha mafuta huko Denver, Colorado.

Uzalishaji wa petroli katika kituo hicho ulisimamaishwa kwa muda wa wiki moja kutokana na madhara ya mlipuko huo , na kusababisha akiba ya mafuta iliowekwa huko Colorado kutumika kwa kiasi kikubwa na kwa haraka.

Mabomba kutoka Wyoming, Texas na Kansas yalileta mafuta ya ziada huko Colorado ili kufidia upungufu wa usambazaji, lakini ukweli ni kuwa mafuta yaliyokusudiwa kwa majimbo mengine ya karibu yalipunguzwa. maafa hayo yalipotokea , bei ya mafuta katika eneo lote iliongezeka.

Matokeo ya mlipuko huo ilikuwa jambo la kutatanisha kwa jinsi tukio moja linaweza kutokea kupitia mifumo, minyororo ya usambazaji na nchi.

Hakuna hata moja ya haya yaliyowahi kutokea. Ni kisa tu kilichoelezwa katika mfululizo wa hesabu iliyochapishwa mwaka 2015 na Sandia maabara ya kitaifa ya nchini Marekani.

Watu mbali mbali walikua wakishughulikia mtiririko wa bomba la mafuta katika janga hili la kujifanya ilizingatia "usumbufu" mwingine kadhaa katika ripoti yao, ikijumuisha kumwagika kwa mafuta katika bandari ya Boston, matetemeko ya ardhi huko California na kimbunga cha Kitengo kiwango cha 5 kilichopiga kilichopiga Ghuba,Pwani.

"Kabla ya jambo baya kutokea, tunatoa taarifa iliokamilika ya namna gani tunaweza kukabiliana na kuzuia mambo hayo yanapotokea," anaelezea Kevin Stamber, ambaye anaongoza kundi la watu muhimu wanaofanya uchambuzi wa miundombinu huko Sandia. Ametumia miaka 20 kushughulikia shida kubwa: tunaweza kutarajia nini ikiwa hali imetokea kuwa mbaya zaidi?

Mifumo ya kuiga ili kufahamu jinsi inavyoweza kuguswa na hali zilizobadilika sio mpya. Lakini biashara na mashirika makubwa yanazidi kutumia miundo ya kompyuta kufahamisha mipango yao ya dharura na kufanya maamuzi. Inawasaidia kupanga mikakati na kuja na mpango bora wa nini cha kufanya wakati majanga mabaya zaidi yanatokea.

makundi ya watu wanaofanya utafiti, wahandisi na makampuni sasa wamejitolea kuiga aina mbalimbali za mambo yasiyopendeza, na katika baadhi ya matukio karibu yasiyoweza kufikiria, migogoro ili kutusaidia sote kujiandaa vyema linapotokea majanga.

Hii ni hadithi ya jinsi na kwa nini wanafanya hivyo.

Kazi ya Stamber haihusiani tu na hali ya kufikirika.

Takriban miaka sita iliyopita, kundi lake lilipokea simu kutoka kwa Idara ya Nishati ya Marekani baada ya kiwanda cha kusafisha mafuta huko California kukatizwa, na kusababisha kushuka kwa uzalishaji wa mafuta.

Idara hiyo ilikuwa na wasiwasi kwamba endapo kutatokea usumbufu kwa bahati mbaya katika kiwanda kingine cha kusafisha mafuta katika jimbo hilo, usambazaji wa mafuta unaweza kuathiriwa pakubwa, kwa hivyo iliitaka kundi la watafiti wa Stamber kutabiri athari za hali kama hiyo.

Mfano wa Stamber ulionyesha kuwa tukio la usalama katika moja wapo ya makampuni ya mafuta yangesababisha maafa

"Katika hali hiyo walikuwa wakiangalia hasa vituo vya usalama vinavyozunguka maeneo ya karibu kama walihitaji usalama wa ziada au la," anasema Stamber. Je, ikiwa mtu angeamua kushambulia mojawapo ya viboreshaji vingine vya California wakati huo?

Mtindo huo ulionyesha kuwa tukio la usalama katika mojawapo ya makapuni hayo ya mafuta hivyo lingesababisha maafa. Bei ya mafuta inaweza kupanda na kulikuwa na uwezekano wa vituo vya mafuta kukosa mafuta kabisa. Kujibu utabiri huu, Idara ya Nishati iliimarisha usalama ipasavyo endapo tu lingetokea lolote.

Lakini unaendaje kujenga mfano ambao unaweza kufanya aina hizi za utabiri? Kwa maneno rahisi, hatua hii ni msururu tu wa hesabu unaowakilisha kwa njia ya kufikirika chombo au mfumo fulani katika ulimwengu halisi. Tunatumia mifano kila wakati bila kujua.

Jaribu kutafakari jinsi unavyoweza kufika kwenye duka kubwa na bado uwachukue watoto shuleni saa tisa na dakika arubaini na tano alasiri pengine ungefikiria kuhusu njia unazoweza kutumia na kuchagua kilichobora zaidi kwa wakati huo wa siku. Au, wengi wetu pengine tungeomba programu kwenye simu mahiri kutufanyia hivi.

Iwe mabomba ya mafuta, gridi ya umeme, trafiki barabarani au hata hali ya hewa, miundo hutumia data ya zamani kufanya ubashiri kuhusu kile kinachoweza kutarajiwa katika siku zijazo katika hali fulani isiyotabirika . Kadiri idadi ya data na idadi ya vitu vinavyoongezeka, ndivyo kazi ya hesabu inayohusika inavyoongezeka.

Baadhi ya miundo yenye nguvu zaidi, ambayo inalenga kutabiri matukio ambayo kiasili hayatabiriki, hutumia kujifunza kwa mashine kutafuta ruwaza katika data ambayo isingekosekana. Kadiri habari na vitu vipya vinapoingia.

Sandia alitumia data ya kihistoria kufahamisha hali yao ya kufikirika kwenye mlipuko wa kiwanda cha kusafisha mafuta huko Denver.

Hasa, walitumia mfano wa mlipuko wa kiwanda cha kusafisha mafuta cha mwaka 2005 huko Texas. Tukio kama hilo, la kufikirika, huko Denver liliigwa kwa kutumia hatua ya Kitaifa ya Mafuta ya Usafiri uwakilishi changamano wa mabomba na visafishaji vya Marekani.

Kuzima kiwanda cha kusafisha, angalia jinsi mtiririko unaathiriwa.

Kuongeza usambazaji katika bomba. Hiyo inamaanisha nini kwa uzalishaji katika jimbo linalofuata? Viwango hivi vinaporekebishwa,mfumo hubadilika na kutoa utabiri juu ya kile kinachoweza kutokea.

Lakini jinsi gani mfano huu unaweza kuwa sahihi?

"Huwezi kamwe kutabiri hasa kitakachotokea," anasema Andrew Skates katika kampuni ya uzalisahji wa mafuta ya Sandtable.

Juhudi zingine zinakaribia, hata hivyo. Mifano zinazoangalia hali ya hewa, kwa mfano, zinaweza kufikia usahihi wa zaidi ya asilimia 90 wakati wa kufanya ubashiri kuhusu kasi ya upepo au halijoto siku chache zijazo.

Lakini utabiri unakuwa mgumu zaidi linapokuja suala la matukio makubwa.

"Mgogoro ni juu ya mabadiliko, mara nyingi mabadiliko makubwa, na changamoto uliyo nayo hapo kutoka kwa mtazamo wa kielelezo ni data yako ya kihistoria inaweza isiwe mwongozo mzuri wa siku zijazo," Skates anaelezea.

Watu ambao wamepitia vimbunga ndani ya miaka mitano iliyopita huwa ndio wanaohama kwa haraka kwa kujua madhara ya vimbunga.

Wakala mmoja ambaye amekuwa akitumia uundaji wa modeli kujaribu kupata hisia za kile kitakachotokea katika hali zisizo za kawaida ni Wakala wa Shirikisho wa Usimamizi wa Dharura (Fema). Inajulikana sana kwa kutumia uigaji wakati wowote vimbunga vinapokaribia Marekani.

“Tunapookoa muda mwingi, ndivyo tunavyookoa maisha. Huo ndio msingi wake, "anasema naibu msimamizi wa majibu, Joshua Dozor.

Kando na kushirikiana na Utawala wa Kitaifa wa Bahari na Anga kutabiri njia inayowezekana ya kimbunga chenyewe, Fema inapaswa kufikiria jinsi miundombinu na ulinzi wa mafuriko utaweza kukabiliana.

Kimbunga Katrina kilipopiga Florida na Louisiana mwaka 2005, kuta za mawimbi na miinuko zilishindwa. Hilo lilisababisha mafuriko makubwa.

Tangu wakati huo, muundo wa Fema umezingatia upatikanaji wa ulinzi katika maeneo kama haya, anasema Dozor: "Tunajua mahali ambapo maeneo ya uokoaji yanapaswa kuwekwa kulingana na ukubwa na nguvu za pampu za maji."

Pia kuna suala la namna watu watakavyo shughulikia majanga.

Muundo wa uchukuzi unaweza kupendekeza jinsi jumuiya zilizo katika njia ya dhoruba zitaondoka kwa haraka eneo pindi tu zikipewa agizo la kuondoka.

"Tunachanganua tabia kuna uwezekano au chini ya uwezekano wa kutii maonyo ya wasimamizi wa dharura?" anaeleza Dozor. Watu ambao wamepitia vimbunga ndani ya miaka mitano iliyopita huwa ndio wanaohama kwa ufanisi zaidi wanapoamriwa kufanya hivyo, anasema.

Taarifa hii inaweza kufahamisha zaidi kufanya maamuzi kuhusu ni nani anayepaswa kuhamishwa kwanza na wakati amri itatolewa.

Mambo yanayoweza kushawishi anayeombwa kuondoka kwanza ni pamoja na wilaya zipi zilizo na ulinzi bora wa mafuriko kama vile pampu za maji ambazo pia zina uwezekano wa kupata mvua zinazokaribia, kulingana na utabiri.

Uchambuzi wa tabia ni muhimu wakati wa kupanga mgogoro. Moja ya vitu ngumu zaidi kwenye sayari ni mwanadamu.

Hiyo ilisema, sheria za jumla kuhusu jinsi watu kawaida hutenda katika hali za shida zinaweza kutumika.

Kuna dhana potofu inayoendelea kwamba watu huwa na hofu wakati mzozo unakaribia na kwamba wanaweza kukengeuka kutoka kwa kanuni za kijamii wakati wa janga, anasema Michelle Meyer, mkurugenzi wa Kituo cha Kupunguza Hatari na Uokoaji katika Chuo Kikuu cha Texas A&M.

Fikiria hofu juu ya ghasia na uporaji ikiwa utaratibu wa kijamii utavunjika kwa sababu ya kuenea kwa coronavirus, kwa mfano. Lakini mtazamo huu mara nyingi hupotosha.

"Moja ya matokeo kuu ambayo tunayo ni kwamba watu hawaogope," anasema. "Najua uporaji mara nyingi huzungumzwa lakini ni nadra sana na katika hali maalum."

Mashabiki wa Taylor Swift wanaweza kuunganisha silaha wakati wa tamasha. Hiyo inaweza kupunguza kasi ya watu katika tukio la uhamishaji wa ghafla

Kujua jinsi watu wanavyoitikia katika hali tofauti ni muhimu ikiwa unatarajia kuwaweka salama wakati wa shida.

Aina fulani ya uigaji - unaojulikana kama uundaji wa msingi wa wakala - hujaribu kuelewa jinsi watu binafsi katika umati watafanya.

Kampuni moja inayotumia mbinu hii ni Movement Strategies nchini Uingereza. Imeshauriana juu ya uundaji wa kumbi kubwa na viwanja vya michezo, kusaidia wasanifu na wafanyikazi kuja na mipango ya sakafu na taratibu zinazoruhusu maelfu ya watu kuhama jengo haraka iwezekanavyo, kwa mfano.

Ugunduzi mmoja muhimu ambao kampuni imefanya ni jinsi umati wa watu unavyoweza kuwa na tabia tofauti kulingana na wao ni nani na ni aina gani ya tukio ambalo limewaleta kwenye ukumbi.

Aoife Hunt, mkurugenzi mshirika katika kampuni hiyo, anakumbuka kufanya kazi na klabu moja ya Ligi ya Premia ambayo ilikuwa ikitayarisha mchakato mpya wa kukagua usalama, kama vile upekuzi wa mifuko baada ya kuingia uwanjani.

Shida ilikuwa, mashabiki wa nyumbani wa klabu hii walijulikana kwa kufika uwanjani dakika tano tu kabla ya mechi.

Na umati wa wafuasi wa kandanda unaweza kujumuisha tabia mchanganyiko.

"Ikiwa ni wafuasi wa kiume, watakuwa katika vikundi lakini ni vikundi huru kuliko wafuasi wa kike. Hawatagusa mabega, tumepata, "anasema Hunt.

Tabia ya watu inaweza kubadilishwa kulingana na kile unachojua kuhusu aina huyo wa mtu.

"Pale Wembley, tumeweza kuhesabu tofauti kati ya kundi la mashabiki wa Taylor Swift na kundi la mashabiki wa Ed Sheeran," anaongeza Hunt.

Mashabiki wa Taylor Swift, kwa mfano, wanaweza kuwa kiyu kimoja wakati wa tamasha. Huku mashabiki wakiwa wamekusanyika pamoja sana, inaweza kupunguza kasi ya watu endapo watahamishwa ghafla.

Kuelewa tabia hizi za watu wengine pia kunaweza kusaidia waundaji kutabiri ni muda gani uwanja au ukumbi wa tamasha unaweza kuwa bila kitu kuelekea mwishoni mwa tukio, kuruhusu waendeshaji wa usafiri wa umma kuhesabu ni huduma ngapi wanaweza kuhitaji mwishoni mwa usiku.

Tabia ya kibinadamu inaweza pia kuathiri muundo wa kumbi mpya.

Kulingana na aina ya umati unaotarajiwa, wasanifu majengo wanaweza kurekebisha idadi ya kutoka au miundo ya ngazi, kwa mfano, ili kuhakikisha kuwa kuna mtiririko wa kutosha kutoka kwa ukumbi wakati wa uhamishaji.

Kwa njia chache za kutoka, watu hawataweza kutoka kwa usalama, na kwa nyingi, unapata kitu kinachojulikana kama "mtiririko wa bure" na mtawanyiko usio na udhibiti wa watu ambao unaweza kusababisha viwango vya hatari vya msongamano. Kupata mizani sawa ni jinsi modeling inaweza kusaidia.

Kutoka kwa uhamishaji wa uwanja hadi vimbunga, hali zote zilizoelezewa hapo juu zimetokea hapo awali.

Ujanja ni katika kujifunza kutoka kwa majanga hayo ya kihistoria na kutumia maarifa hayo kuboresha mifano. Ingawa hakuna misiba miwili inayofanana, inaweza kutusaidia kujitayarisha kwa ajili ya wakati ujao.