Afisa wa jeshi la Urusi: 'Wanajeshi wetu waliwatesa Waukraine'

Madai ya watu kuhojiwa kwa ukatili, ambapo waukraine walipigwa risasi na kutishiwa kubakwa, yametolewa na afisa wa zamani wa jeshi la Urusi.

Konstantin Yefremov, afisa mwenye cheo kikubwa zaidi kuzungumza kwa uwazi, aliiambia BBC katika mahojiano maalum kuwa Urusi sasa inamwona kama msaliti na muasi.

Katika tovuti moja kusini mwa Ukraine, alisema "kushikiliwa kwa watu kwa ajili ya kuhojiwa kwa mateso, yaliendelea kwa takribani wiki moja".

"Kila siku, usiku, wakati mwingine mara mbili kwa siku."

Bw Yefremov alijaribu kujiuzulu kutoka kwa jeshi mara kadhaa - lakini aliishia kufukuzwa kazi kwa kukataa kurejea Ukraine. Sasa amekimbia Urusi.

Kwa kutumia picha na nyaraka za kijeshi zilizotolewa na Bw Yefremov, BBC imethibitisha kwamba alikuwa nchini Ukraine mwanzoni mwa vita - katika eneo la Zaporizhzhia, pamoja na jiji la Melitopol.

Konstantin Yefremov inaonekana kwenye skrini ya kompyuta yangu na tunaanza kuzungumza. Hadi hivi karibuni alikuwa afisa wa jeshi la Urusi, ambaye alitumwa Ukraine mwaka jana, Luteni mkuu wa zamani amekubali kuniambia kuhusu uhalifu anaosema alishuhudia huko ikiwa ni pamoja na kuteswa na kudhulumiwa kwa wafungwa wa Ukraine.

Atazungumzia kuhusu wenzake kupora maeneo ya Ukraine, na kuelezea vikao vya kikatili vya mahojiano, vilivyoongozwa na kanali wa Urusi, ambapo wanaume walipigwa risasi na kutishiwa kwa ubakaji.

Mnamo tarehe 10 Februari 2022, Bw Yefremov anasema alifika Crimea, peninsula ya Ukraine iliyotwaliwa na Urusi miaka tisa iliyopita. Alikuwa mkuu wa kitengo cha uchimbaji madini cha 42nd Motorized Rifle Division na kwa kawaida alikuwa akiishi Chechnya, katika Caucasus Kaskazini ya Urusi. Yeye na watu wake walitumwa kushiriki katika "mazoezi ya kijeshi", anasema.

"Wakati huo hakuna mtu aliyeamini kungekuwa na vita. Kila mtu alifikiri kuwa hii ilikuwa mazoezi tu. Nina hakika hata maafisa wakuu hawakujua."

'Niliogopa kuacha'

Bw Yefremov anakumbuka kuona wanajeshi wa Urusi wakiweka alama za utambulisho kwenye sare zao na kuchora herufi "Z" kwenye vifaa vya kijeshi na magari. Ndani ya siku chache, "Z" ilikuwa ishara ya kile Kremlin ilikuwa inaita "operesheni yake maalum ya kijeshi".

Bw Yefremov anadai kuwa hakutaka kujihusisha nayo.

“Niliamua kuacha kazi, nikaenda kwa kamanda wangu na kumweleza msimamo wangu, akanipeleka kwa ofisa mkuu aliyeniita msaliti na muoga.

"Niliacha bunduki yangu, nikapanda teksi na kuondoka. Nilitaka kurudi katika kituo changu cha Chechnya na kujiuzulu rasmi. Kisha wenzangu wakanipigia simu na kunionya.

"Kanali alikuwa ameahidi kuniweka gerezani kwa hadi miaka 10 kwa kutoroka na alikuwa amewaarifu polisi."

Bw Yefremov anasema alimuita mwanasheria wa kijeshi, ambaye alimshauri kurudi.

"Ninatambua sasa nilipaswa kupuuza hilo na kuendelea," anasema. "Lakini niliogopa kuwekwa jela."

Akarudi kujiunga na watu wake.

Bw Yefremov anasisitiza kuwa "anapinga vita". Ananihakikishia kwamba hakushiriki katika kuvamia kwa Urusi Crimea, au kupigana mashariki mwa Ukraine wakati vita vilipozuka kwa mara ya kwanza huko Donbas miaka tisa iliyopita.

Mnamo mwaka wa 2014, Urusi haikushutumiwa tu kwa kupanga uasi wa kujitenga huko, lakini kwa kutuma askari wake yenyewe. Konstantin pia ananiambia hajashiriki katika operesheni ya kijeshi ya Urusi nchini Syria.

"Kwa miaka mitatu iliyopita nilikuwa nikihusika katika uondoaji wa mgodi huko Chechnya, mahali palipokumbwa na vita viwili. Nafikiri kazi ambayo nimefanya huko imenufaisha watu."

Uporaji wa mali

Bw Yefremov alipewa usimamizi wa muda wa silaha. Mnamo tarehe 27 Februari, siku tatu baada ya uvamizi wa Urusi, anasema yeye na watu wake waliamriwa kuhamia kaskazini kutoka Crimea inayokaliwa. Wakaelekea mji wa Melitopol.

Siku 10 zilizofuata zilitumika kwenye uwanja wa ndege ambao tayari ulikuwa umetekwa na askari wa Urusi.

Anaeleza uporaji alioshuhudia.

"Askari na maofisa walichukua kila walichoweza. Walipanda juu ya ndege na kupitia majengo yote. Askari mmoja alichukua mashine ya kukata nyasi. Alisema kwa kiburi, 'Nitapeleka nyumbani na kukata nyasi karibu na kambi yetu.'

"Ndoo, shoka, baiskeli, walikusanya vyote kwenye lori zao. Vitu vingi sana ilibidi wachuchumae ili kutoshea kwenye magari."

Bw Yefremov ametutumia picha anazosema alipiga katika kituo cha anga cha Melitopol. Wanaonesha ndege za usafiri na jengo linalowaka moto.

Ni miongoni mwa idadi ya picha na nyaraka ambazo amekuemo na ambazo tumezithibitisha utambulisho wa Bw Yefremov, cheo na mienendo yake nchini Ukraine katika kwa mwaka 2022.

Zana za ramani za mtandaoni zilithibitisha picha za kituo cha anga cha Melitopol.

Kwa muda wa mwezi mmoja na nusu, yeye na askari wanane chini ya amri yake walilinda kitengo cha silaha za Urusi huko.

"Wakati wote tulilala nje," anakumbuka. "Tulikuwa na njaa sana tukaanza kuwinda sungura na nyati. Wakati mmoja tulikutana na jumba la kifahari. Kulikuwa na mpiganaji wa Kirusi ndani. "Tuko askari 100 na tunaishi hapa sasa," askari alisema.

"Kulikuwa na chakula kingi sana. Majokofu yalikuwa yamejaa. Kulikuwa na chakula cha kutosha kunusurika vita vya nyuklia. Lakini askari waliokuwa wakiishi hapo walikuwa wakivua samaki kwenye bwawa na kula."

'Niliona watu wakishikiliwa kuhojiwa na kuteswa'

Kundi la Konstantin Yefremov lilihamia kulinda kile anachoeleza kama "makao makuu ya vifaa" mwezi Aprili - katika mji wa Bilmak, kaskazini-mashariki mwa Melitopol. Huko, anasema alishuhudia kuhojiwa na kuteswa vibaya kwa wafungwa wa Ukraine.

Anakumbuka siku ambayo wafungwa watatu waliletwa.

"Mmoja wao alikiri kuwa mpiga risasi. Aliposikia hivyo, kanali wa Urusi akampiga, akamshusha suruali yake na kumuhoji kama alikuwa ameoa.

"'Ndiyo,' mfungwa akajibu. 'Tutakugeuza kuwa msichana na kumtumia mke wako video hiyo.'

Wakati mwingine, Bw Yefremov, kanali huyo alimtaka mfungwa huyo awatajie wanaharakati wote wa Ukraine katika kitengo chake.

"Mukreni huyo hakuelewa swali hilo. Alijibu kwamba askari hao walikuwa askari wa jeshi la majini wa Ukraine. Kwa jibu hilo waling'oa baadhi ya meno yake."

Ikulu ya Kremlin inawataka Warusi kuamini hadithi ya uongo inatumika kuwadhalilisha watu wa Ukraine machoni pa umma wa Urusi na jeshi.

Bw Yefremov anasema mfungwa huyo wa Ukraine alikuwa ameziba macho.

"Kanali aliweka bastola kwenye paji la uso la mfungwa na kusema 'Nitahesabu hadi tatu na kisha kukupiga risasi ya kichwa.'

"Alihesabu na kisha akafyatua risasi pembeni ya kichwa chake, pande zote mbili. Kanali akaanza kumfokea. Nikasema: 'Komredi kanali! Hakusikii, umemfanya kuwa kiziwi!"

Bw Yefremov anaeleza jinsi kanali huyo alitoa amri kwamba Waukraine wasipewe chakula cha kawaida bali maji na biskuti tu. Lakini anasema: "Tulijaribu kuwapa chai ya moto na sigara."

Ila wafungwa hawakulala kwenye ardhi tupu, Bw Yefremov pia anakumbuka jinsi watu wake walivyowarushia nyasi - "usiku, ili wasionekane".

Wakati wa mahojiano mengine, Bw Yefremov anasema kanali huyo alimpiga risasi mfungwa mkononi na katika mguu wa kulia chini ya goti, ambapo aligonga mfupa. Konstantin anasema watu wake walimfunga mfungwa huyo na kwenda kwa makamanda wa Urusi "sio kwa Kanali ambaye alikuwa amechanganyikiwa, na akasema mfungwa alihitaji kwenda hospitali, vinginevyo angekufa kutokana na kupoteza damu.

"Tulimvalisha sare ya Urusi na tukampeleka hospitali. Tulimwambia: "Usiseme wewe ni mfungwa wa vita wa Ukraine, kwa sababu madaktari watakataa kukutibu, au askari wa Kirusi waliojeruhiwa watasikia na kukupiga risasi na hatutaweza kuwazuia."

Ofisi ya Haki za Kibinadamu ya Umoja wa Mataifa imekuwa ikiandika kesi za unyanyasaji wa wafungwa katika vita nchini Ukraine. Imefanya waliohojiwa zaidi ya 400 POWs - wote Ukraine na Warusi.

"Kwa bahati mbaya, tumegundua kuna mateso na unyanyasaji wa wafungwa wa kivita unaotokea pande zote mbili," anasema Matilda Bogner, mkuu wa timu ya Umoja wa Mataifa ya ufuatiliaji yenye makao yake nchini Ukraine.

"Ikiwa tutalinganisha ukiukwaji huo, mateso au unyanyasaji wa wafungwa wa vita wa Ukraine huelekea kutokea karibu kila hatua ya kufungwa. Na, kwa sehemu kubwa, hali ya kufungwa ni mbaya zaidi katika maeneo mengi ya yaliyochukuliwa na Urusi. "

Aina mbaya zaidi za mateso au unyanyasaji kwa wafungwa wa vita wa Ukraine kwa kawaida hutokea wakati wa kuhojiwa, anasema Bi Bogner. Wanaweza kupigwa na shoti ya umeme na mbinu mbalimbali za mateso, ikiwa ni pamoja na kuwanyonga na kuwapiga.

"Wanapofika katika maeneo ya kizuizini mara nyingi kuna kile kinachoitwa kupigwa kwa kukaribishwa. Pia mara nyingi wanakabiliwa na uhaba wa chakula na maji," anaongeza.

Wafungwa wa vita wa Urusi, pia, wameripoti kupigwa na kuteswa kwa umeme.

"Aina yoyote ya mateso au unyanyasaji ni marufuku chini ya sheria ya kimataifa," anasema Bi Bogner. "Haikubaliki kwa upande wowote kufanya hivi."

BBC haikuweza kuthibitisha kwa uhuru madai ya Konstantin Yefremov ya kuhusu mateso, lakini yanaendana na madai mengine ya unyanyasaji wa wafungwa wa Ukraine.

Wizara ya Ulinzi ya Urusi haikujibu mara moja ombi la maoni

Kushutumiwa kuwa msaliti

Bw Yefremov hatimaye angerejea kwenye kitengo chake cha uchimbaji madini, lakini si kwa muda mrefu.

"Saba kati yetu tulikuwa tumechukua uamuzi [wa kuondoka jeshini]," ananiambia.

Mwishoni mwa mwezi Mei, huko Chechnya, aliandika barua yake ya kujiuzulu. Baadhi ya maafisa wakuu hawakufurahi.

"Walianza kunitisha. Maafisa ambao hawakuwa wamekaa hata siku moja nchini Ukraine walikuwa wakiniambia kuwa mimi ni mwoga na msaliti. Hawangeniruhusu kujiuzulu. Nilifukuzwa kazi."

Bw Yefremov anatuonyesha barua kutoka kwa wanajeshi.

Katika waraka wa kwanza, anatuhumiwa "kukwepa majukumu yake" na kupuuza amri ya kurejea Ukraine. Inaelezewa kama "uvunjaji mkubwa wa nidhamu".

Barua ya pili inahusu "kufukuzwa mapema kwa utumishi wa kijeshi kwa Bw Yefremov ... kwa kuvunja mkataba wake".

"Baada ya miaka 10 ya utumishi nililaumiwa kuwa msaliti, sina nidhamu kwa sababu tu sikutaka kuua watu," anasema. "Lakini nilifurahi kwamba sasa nilikuwa mtu huru, kwamba singelazimika kuua au kuuawa."

Bwana Yefremov alikuwa nje ya jeshi. Lakini si kwa hatari ya kurudishwa vitani.

Mnamo Septemba 2022, Rais Putin alitangaza kile alichokiita "uhamasishaji wa sehemu". Mamia ya maelfu ya raia wa Urusi wangeandikishwa jeshini na kutumwa Ukraine.

Bw Yefremov anasema alijua kwa sababu tayari alikuwa amehudumu na jeshi nchini Ukraine hangeachwa . Alikuja na mpango wa kutoroka.

"Katika nyumba niliyokuwa nikiishi nilitengeneza shimo kujificha ... ikiwa polisi na maafisa wa uandikishaji waliingia ili kutoa karatasi za kuitwa.

"Maafisa wa uandikishaji walikuwa wakiendesha gari hadi nyumbani kwangu na kunisubiri kwenye magari yao. Kwa hivyo, niliamua kukodisha nyumba na kujificha huko.

"Nilijificha kwa majirani, pia, kwa sababu nilisikia kesi wakati majirani waliwaambia polisi kuhusu vijana ambao walikuwa wameandikishwa na walikuwa wamejificha. Niliona hali hii kuwa ya aibu na isiyokubalika."

Hivyo Bw Yefremov aliamua kuwasiliana na shirika la kutetea haki za binadamu la Urusi la Gulagu.net, ambalo lilimsaidia kuondoka Urusi.

Je, Bw Yefremov ana maoni gani kuhusu Warusi na kuna wengi wanaounga mkono uamuzi wa Vladimir Putin wa kuivamia Ukraine?

"Sijui kinachoendelea vichwani mwao," anasema. "Wangewezaje kuruhusu kudanganywa, wakienda wanajua wanaweza kuwa na mabadiliko ya muda mfupi. Hawawaamini wake zao, waume zao.

"Lakini mtu ambaye amekuwa akiwahadaa kwa miaka 20, inabidi atoe neno tu na hawa watu wako tayari kwenda kuua na kufa, sielewi."

Tunapomaliza mazungumzo yetu, Bw Yefremov anasema pole kwa watu wa Ukraine.

"Ninaomba radhi kwa taifa zima la Ukraine kwa kuja nyumbani kwao kama mgeni ambaye hajaalikwa nikiwa na silaha mikononi mwangu.

“Nashukuru Mungu sikumuumiza mtu, sikuua mtu hata mmoja, namshukuru Mungu sikuuawa.

"Sina hata haki ya kimaadili ya kuomba msamaha kutoka kwa Waukraine. Siwezi kujisamehe, hivyo siwezi kutarajia watanisamehe."