Fahamu Mfalme wa Morocco alivyopambana na siasa za Uislamu

Chama cha Kiislamu kinachotawala Morocco, kilipata wakati mgumu katika uchaguzi wa hivi karibuni- matukio yaliyoibuka kaskazini mwa Afrika ikipewa jukumu lake katika mfumo wa kisiasa wa Uislamu katikati ya utawala wa kiarabu.

Chama cha Maendeleo ya Kiislam na Haki (PJD), ambacho kilikuwa chama cha kwanza cha Kiislam kuingia madarakani katika uchaguzi katika eneo hilo na Mashariki ya Kati, kiligundua sehemu yake ya kura hiyo ilikataliwa kutoka 125 hadi viti 12 tu.

Mnamo mwaka 2011 maana ya mwanzo mpya kwa wengi nchini Morocco ilikuwa ya kweli.

Maendeleo yalibadilika na nyakati.

Maandamano ambayo yalizuka kwanza nchini Tunisia, baadaye yalijulikana kama Jangwa la Kiarabu. Zine al-Abidine Ben Ali wa Tunisia, Hosni Mubarak wa Misri na Muammar Gaddafi wa Libya wote waliangushwa mwaka huo.

Vyama vya Waisilamu vilikuwa tayari kushinda uchaguzi huko Misri na Tunisia na kubadilisha historia, kama wengi walivyotarajia.

Alilifuta baraza la mawaziri na kuvunja bunge. Kukomesha wimbi la maandamano yaliyotangazwa, alitangaza mipango ya kuandaa katiba mpya ili kuiweka Morocco katika muelekeo mpya.

'Mabadiliko ya mapambo'

Baadaye iliidhinishwa na asilimia 98.5% ya kura, akisifiwa kama mtu anayebadilisha mfumo, na ikasaidia kumwonesha mfalme kama mtu huru mwenye nia huru kushiriki katika mamlaka na watu.

Lakini mageuzi yaliyoahidiwa na mfalme yalifutwa kama mapambo na Jumuiya ya Mabadiliko ya Februari 20, maandamano yalipangwa wakati wa mwanzo wa utawala wa Kiarabu

Waliamua kuingia barabarani kudai mageuzi makubwa kwa kuifanya Morocco kuuweka ufalme katika katiba, ambapo mfalme "atatawala lakini kama ishara ya taifa tu - kama ilivyo kwa watawala wa Ulaya wa nchini Uingereza au Scandinavia.

Lakini kiuhalisia, mfalme alikuwa amebaki karibu nguvu zote alizokuwa nazo hapo zamani katika katiba mpya.

Aliendelea kudhibiti sera ya kigeni, ulinzi na usalama.

Alihifadhi pia nafasi yake kama kiongozi wa kidini - yeye ndiye "Kamanda wa Waaminifu", maelezo ya kihistoria ambayo hayakutumika mahali pengine popote l, na yanategemea madai kwamba ni uzao wa moja kwa moja wa Nabii Muhammad.

Hata hivyo, katiba mpya ilitoa ahadi ya mwanzo mpya kwa sehemu za tabaka la kisiasa, ikiwemo PJD.

Chama kilitumia fursa hiyo na kuelezea kutoridhika kwa kuenea na vyama vya zamani vya kisiasa.

Na mfalme na wasaidizi wake - ambao wamevumilia Waislam bila kusita - hawakuzuia kuongezeka kwao kuwezesha demokrasia, wakati wakidumisha nyuzi za nguvu halisi ndani ya mtego wake.

PJD iliongeza zaidi sehemu yake ya kura katika uchaguzi uliofuata wa 2016 hadi viti 125 kutumikia miaka mingine mitano madarakani.

Kikombe cha sumu

Ingawa karibu kila mtu alitarajia chama kitatoa kura kadhaa katika uchaguzi wiki iliyopita, hakuna mtu aliyetabiri ushindi huu mbaya - hata kiongozi wa chama na naibu wake walipoteza viti vyao, na kusababisha kujiuzulu kwao mara moja.

Labda ni mapema mno kuhesabu kikamilifu sababu za anguko hili kubwa.

Lakini wachunguzi wanakubali kwamba PJD imeshindwa tu kutekeleza ahadi zake za uchaguzi.

Chama ambacho kina "haki" na "maendeleo" katika jina lake kimeshindwa kufanikisha kile walichohaidi, wanasema.Kwa mfano, kilikuwa kimeaidi kuondoa umaskini kwa raia wa Morocco, kuboresha elimu ya umma na sekta ya afya, lakini kilishindwa kufanya yote hayo. Kinyume chake kiliweka utofauti mkubwa kati ya matajiri na maskini.

Kwa swali la hadhi ya lugha ya Kifaransa katika elimu - mada muhimu katika chama kinachotetea utambulisho cha Kiarabu na Kiislamu katika koloni la zamani la Ufaransa - ilishindwa kuzuia sheria ambayo ilifanya Kifaransa kuwa lugha ya kufundisha sayansi mashuleni.

Wakosoaji wa chama hicho wanasema kuna wakati madarakani yakawa zaidi ya kifalme kuliko mfalme, ikichukua upande wa "makhzen" - neno Wamorocco waliotumika kutaja mfalme na maafisa wa nguvu na vyombo vya usalama - dhidi ya watu katika haki muhimu na mizozo ya kazi.

Wachambuzi wengine wanaamini kuwa kosa kubwa la chama hicho ni kuchukua jukumu la serikali bila kuwa na nguvu halisi, ambayo ilitegemea mfalme.

Ilikuwa kama kikombe chenye sumu.

Yote ambayo yalisemwa, mabadiliko ya sheria ya uchaguzi, ambayo hayakupendekezwa na PJD lakini yalipitishwa na bunge mnamo Machi, pia yalisababisha pigo kubwa kwa nafasi ya chama kupata ushindi mwingine mkubwa wa uchaguzi.

Kupunguza alama ya vyama vidogo, na kuhesabu kura kwa misingi ya wapiga kura wote wanaostahili badala ya kura halali tu, kumechangia kupotea kwa chama.

Chama kilipinga mabadiliko haya, kikisema kuwa ni kinyume cha katiba, lakini kilishindwa kuyazuia bungeni.

Kwa sababu ya hayo, mabadiliko yalibuniwa kuruhusu wingi zaidi, lakini kwa kweli yaligawanya zaidi mazingira ya kisiasa, mbinu ambayo imekuwa ikitumiwa na makhzen, wanasema wachambuzi, kudhoofisha vyama vya siasa.