Hanjabaadaha Trump iyo wada-xaajoodyada nukliyeerka: Sidee ayuu xaalku halkan kusoo gaaray?

Iiran

Xigashada Sawirka, Getty Images

Waqtiga akhriska: 3 daqiiqo

Qiilka loo cuskaday weerarka Maraykanka iyo Israa'iil ay ku qaadeen Iran wuxuu noqon doonaa mawduuc dood kulul laga yeesho saacadaha iyo maalmaha soo socda.

Trump ayaa markii ugu horreysay ku hanjabay inuu duqayn doono Iran bishii hore, xilli ciidamada ammaanku ay si naxariis darro ah u caburiyeen dibadbaxyo looga soo horjeeday dawladda, kuwaas oo ay ku dhinteen kumannaan qof. Balse wixii markaas ka dambeeyay, dareenkiisu wuxuu u weecday barnaamijka nukliyeerka ee Iran, inkastoo uusan si buuxda u sharxin sababta arrintu u noqotay xaalad degdeg ah oo u baahan adeegsiga tallaabo milatari.

Muddo tobannaan sano ah, Maraykanka iyo Israa'iil waxay Iran ku eedaynayeen inay si qarsoodi ah u horumarinayso hubka nukliyeerka. Iran waxay dhowr jeer dafirtay inay raadinayso bam, waxayna sheegtay in barnaamijkeedu yahay mid ujeeddooyin nabadeed oo keliya, inkastoo dalku yahay midka keliya ee aan haysan hub nukliyeer ah balse sifeeyay yuraniyam heerkeedu ku dhow yahay midka hubka laga sameeyo.

Iran waxay sheegtay in hawlihii sifaynta ay joogsadeen ka dib markii xarumaha nukliyeerka ay weerareen Maraykanka intii uu socday dagaalkii Israa'iil ee sannadkii hore, inkastoo aysan u oggolaan kormeerayaasha Hay'adda Caalamiga ah ee Tamarta Atoomikada (IAEA) inay galaan goobaha burburay. Madaxweyne Trump ayaa dhowr jeer sheegay in xarumahaas "gebi ahaanba la tirtiray" intii ay weerarradu socdeen.

Iiran

Xigashada Sawirka, Getty Images

Saddex wareeg oo wadahadal ah oo u dhexeeya Maraykanka iyo Iran oo lagu heshiiyey ayaa la qabtay bishan, waxaana la filayaa in wadahadallo dheeraad ah la yeesho toddobaadka soo socda. Wasiirka arrimaha dibadda Cumaan, Badr Albusaydi, oo dhexdhexaadinayey, ayaa shalay magaalada Washington kula kulmay mas'uuliyiin ka tirsan Maraykanka, maalin kadib markii ay wada-hadallo ku yeesheen magaalada Geneva, taasoo noqon karta isku daygii ugu dambeeyay ee quus ah oo looga hortagayo shaqo-joojin.

Wareysi uu siiyay CBS News, Albusaidi wuxuu ku sheegay in heshiisku "uu ku jiro anaga" iyo in "horumar la taaban karo" laga gaaray wadahadallada, isagoo codsaday in la siiyo waqti dheeri ah oo wadahadal ah. Isagoo si fagaare ah uga hadlay tafaasiisha soo jeedinta Iran markii ugu horeysay, wuxuu xusay dalabka Iran ee ah inaysan mar dambe yeelan doonin kayd yuranium ah oo la tayeeyey, go'aanka ah hoos u dhigista aan laga laaban karin ee kaydka jira iyo xaqiijinta IAEA.

Albusaidi waxa uu ku tilmaamay soo jeedimahan kuwo ka wanaagsan heshiiskii Nukliyeerka ee lala saxeexday Iran ee hoos imanayey maamulkii Obama 2015, Qorshaha Waxqabadka Wadajirka ah ee Guud (JCPOA). Trump ayaa ka baxay heshiiska markiisii ​​ugu horeysay ee Aqalka Cad, 2018.

Wadahadallada ka hor, Iran ayaa horey u diidday dalabaadka Mareykanka ee ah in laga hadlo xaddididda barnaamijkeeda gantaallada ballistic-ga iyo sidoo kale joojinta taageerada ay siiso xulafada gobolka, iyadoo sheegtay in dalabaadkaas ay yihiin kuwo xadgudub ku ah madax-bannaanideeda. Albusaidi waxa uu sheegay in Iran ay u furan tahay in ay wax walba ka wada hadasho, arrimaha aan nukliyeerka ahaynna si gaar ah loogala hadli karo dalalka deriska la ah Iran.