Ma dhabaa in marada kacbada la geeyay jasiiradda dambiilaha galmada ee Epstein?

Muslimiinta caalamka ayaa muujinaya caro ku aaddan dukumiintiyo muujinaya in qaybo ka mid ah maryaha daboola Kacbada – goobta ugu barakaysan Islaamka – loo diray dembiilaha galmada ee la xukumay, Jeffrey Epstein.

Faylasha Epstein ee ay sii daysay Wasaaradda Cadaaladda Mareykanka 30-kii Janaayo, waxay ka kooban yihiin iimayllo 2017 ah oo tilmaamaya in saddex qaybood oo ka mid ah Kiswah (marada daboolka Kacbada) laga diray Sacuudi Carabiya loona diray guriga Epstein ee Kariibiyaanka.

Mid ka mid ah dadka isticmaala barta X ayaa qoray: "Bal qiyaas qayb ka mid ah goobta ugu barakaysan adduunka oo loo dirayo meesha ugu wasakhda badan."

Sawir la qaaday 2014, Epstein waxaa lagu arkayaa isagoo eegaya maro dhulka la dhigay isaga iyo nin kale, taasoo u eg qaybta ugu quruxda badan ee Kiswah ee lagu daboolo albaabka Kacbada.

qof kale ayaa qoray: "Qalbiga ayaa ii jabay markii aan arkay Kiswah oo dhulka loo dhigay sida roog."

Si kastaba ha ahaatee, sawirkan uma muuqdo mid si toos ah ula xiriira dukumiintiyada, kuwaasoo muujinaya in qaybo ka mid ah Kiswah loo diray Epstein sanadkii 2017.

Sidoo kale ma cadda in marada ku jirta sawirka ay tahay qayb ka mid ah Kiswah-dii asalka ahayd.

'Masaajidka'

Marada madow ee xariirta ah ee lagu daboolo Kacbada waxaa lagu xardhaa aayadaha Qur'aanka iyadoo la adeegsanayo dun dahab iyo qalin ah.

Afarta derbi ee Kacbada, oo ku taalla bartamaha Masjidka Xaramka ee Maka, waxaa daboola Kiswah.

Sannad kasta boqolaal xujey ah ayaa taabta, waxaana la beddelaa munaasabad lagu qabto sannadka cusub ee Islaamka.

Sida ku cad dukumiintiyada Wasaaradda Cadaaladda Mareykanka, waxaa 2017 la is dhaafsaday iimayllo u dhexeeyay shaqaalaha Epstein iyo qof lagu magacaabo "Aziz al-Ahmadi," kuwaasoo lagu qorsheeyay in Epstein la siiyo saddex qaybood oo Kiswah ah: maro cagaaran oo lagu sheegay inay tahay mid gudaha Kacbada lagu isticmaalo, maro madow oo daboolka dibadda ah, iyo maro la xardhay oo isla maaddadaas ah balse aan la isticmaalin.

Iimayl taariikhdiisu tahay 1-da Febraayo 2017 ayaa muujinaya in kaaliye u shaqaynayay qof la yiraahdo "Ahmadi" uu u sheegay shaqaalaha Epstein inuu "soo diri doono qaybo ka mid ah Kacbada oo loogu talagalay masaajidka."

Ma cadda inuu ula jeeday meel ku taalla hantida Epstein in loo yaqaan "masaajid" iyo in kale.

Faylasha Epstein ee ilaa hadda la eegay ma xusin masaajid ku yaalla jasiiradda, balse dukumiinti ku jira bogga Wasaaradda Cadaaladda Mareykanka ayaa tixraacaya dhisme yar oo loo yaqaan "temple."

Ma cadda waxa loola jeeday iimayllada la is dhaafsaday. "Temple"-kan ayaa ku yaalla jasiiradda Little St. James, waana dhisme yar oo qubbad dahab ah leh oo ku yaalla koonfurta jasiiradda.

Waa in la xuso in "masaajidka" lagu sheegay dukumiintiga uusan ahayn Masjidka Xaramka ee Maka halkaas oo Kacbadu ku taallo.

Dukumiintigu wuxuu muujinayaa in shixnadan ay gaartay guriga Epstein ee Palm Beach 4-tii Maarso 2017, kadibna loo diray St. Thomas ee Jasiiradaha Virgin ee Mareykanka—meel u dhow jasiiraddiisa gaarka ah ee Little St. James, halkaas oo dhibbanayaal badan ku eedeeyeen in loo tahriibiyay laguna xadgudbay galmo ahaan.

Alaabta waxaa lagu qeexay foomka kastamka Mareykanka ee 14-kii Maarso 2017 sida "sawirro, farshaxan iyo pastels." Iimayl taariikhdiisu tahay 21-kii Maarso ayaa xaqiijiyay in qayb ka mid ah Kiswah la gaarsiiyay "guriga Epstein."

Iimayl kale oo uu diray Ahmadi ayaa u sheegay Epstein in marada madow ay taabteen "ugu yaraan 10 milyan oo Muslimiin Sunni, Shiico iyo firqooyin kale ah."

"Waxay toddobo jeer ku wareegaan Kacbada. Kadib qof walba wuxuu isku dayaa inuu taabto, wuxuuna ku shubaa maradaas ducadiisa, rajadiisa, ilmadiisa iyo hamigiisa ," ayuu yiri iimaylku.

Ma cadda in Epstein uu helay qaybaha 'Kiswah' hadiyad ahaan iyo in kale, ama xitaa inay ahaayeen kuwo dhab ah.

Si kastaba ha ahaatee, sida ku cad diiwaannada Wasaaradda Cadaaladda Mareykanka, tani ma ahayn markii ugu horreysay ee alaab laga soo diro Sacuudi Carabiya loona diro Epstein.

Is-weydaarsi iimayllo oo dhacay 27-kii Janaayo 2017, nin lagu sheegay inuu yahay kaaliyaha Ahmadi ayaa u muuqda inuu "codsaday sawirro gudaha masaajidka" si loo bilaabo "wax laga qabanayo gudaha masaajidka."

Isla is-weydaarsigaas hore, kaaliye u shaqeeya Epstein ayaa xaqiijiyay in "teendhooyin iyo alaab guri oo kale" ay gaareen guriga Epstein.

Dukumiinti ku jira faylasha Wasaaradda Cadaaladda Mareykanka ayaa muujinaya teendho dhaqameed Carbeed oo ka samaysan dhogor iyo alaabo kale sida roogag, dheriyo qaxwo, koobab iyo dambiilo, balse lama xaqiijin in alaabtan si dhab ah loogu diray Epstein iyo in kale.

Labada alaab ee la diray waxay ahaayeen kadib markii Jeffrey Epstein lagu xukumay 2008 dembi galmo. Epstein wuxuu qirtay laba dacwadood oo ku saabsan kireysiga galmo (mid ka mid ahna wuxuu la xiriiray qof aan qaan-gaarin).

Ahmadi kama uusan jawaabin su'aalihii BBC ee arrintan la xiriiray. Magaca qof lagu xuso dukumiinti ma aha caddeyn muujinaysa inuu ku lug leeyahay wax dembi ah.

'Ma aha muqadas laakiin waa la ixtiraamaa'

Mas'uuliyiinta Sacuudiga ayaa gacanta ku haya dhammaan arrimaha la xiriira Kiswah-da ama marada la huwiyo Kacbada, laga bilaabo samaynta marada Kacbada, daboolkeeda, beddelkeeda sannadlaha ah, ilaa isticmaalka Kiswah-dii hore. Si kastaba ha ahaatee, ma jiro sharci cad oo ku saabsan sida loo qaybiyo Kiswah-dii hore.

BBC ayaa la xiriirtay mas'uuliyiinta Sacuudiga si ay faahfaahin dheeraad ah uga hesho arrintan, balse wax jawaab ah lama helin waqtigii warbixinta la daabacay.

Ahmed Al-Halabi, oo ah qoraa ku takhasusay arrimaha Xajka iyo Cumrada, ayaa BBC u sheegay in qaybaha dahabka iyo qalinka lagu xardhay—oo badanaa loo yaqaan "suumanka" iyo "samadis"—kaliya ay hadiyad ahaan u siin karaan mas'uuliyiinta Qasriga Boqortooyada Sacuudiga.

"Qaybahan waxaa la siiyaa madaxda dowladaha iyo saraakiisha sare ee dalalka Muslimka ah," ayuu yiri.

Wuxuu intaas ku daray in marada madow ee hartay badanaa loo jaro qaybo kala duwan oo la siiyo mas'uuliyiin heer hoose ah.

Dr. Simon O'Meara, oo ah taariikh-yahan ku takhasusay farshaxanka Islaamka kana tirsan Jaamacadda SOAS ee London, ayaa sheegay in Kiswah-du aysan ahayn "shay diini ahaan quduus ah," balse ay si weyn u xushmeysan tahay dunida Muslimka.

"Waxay la mid tahay sida khamiiska boqor loogu xiray dhismaha Kacbada," ayuu yiri.

Wuxuu sidoo kale sheegay in marka Kiswah-da laga qaado Kacbada, aan la xaqiri karin ama lagu dul istaagi karin.

Dhanka kale, Al-Halabi ayaa shaki geliyay sax ahaanshaha qaybaha lagu xusay waraaqaha ay sii daysay Wasaaradda Cadaaladda Mareykanka, wuxuuna sheegay in aan la oggolayn in Kiswah hadiyad ahaan loo siiyo qof aan Muslim ahayn.

Xiriirka Sacuudiga

Mas'uuliyiinta Sacuudiga ayaa gacanta ku haya dhammaan arrimaha la xiriira Kiswah-da, laga bilaabo samaynta marada Kacbada, daboolkeeda, beddelkeeda sannadlaha ah, ilaa sida loo maareeyo Kiswah-dii hore. Si kastaba ha ahaatee, ma jiro sharci gaar ah oo qeexaya sida loo qaybiyo Kiswah-dii hore.

BBC ayaa la xiriirtay mas'uuliyiinta Sacuudiga si ay faahfaahin dheeraad ah uga hesho arrintan, balse wax jawaab ah lama helin waqtigii warbixinta la daabacay.

Ahmed Al-Halabi, oo ah qoraa ku takhasusay arrimaha Xajka iyo Cumrada, ayaa BBC u sheegay in qaybaha dahabka iyo qalinka lagu xardhay—oo badanaa loo yaqaan "suumanka" iyo "samadis"—kaliya ay hadiyad ahaan u bixin karaan mas'uuliyiinta Qasriga Boqortooyada Sacuudiga.

"Qaybahan waxaa la siiyaa madaxda dowladaha iyo saraakiisha sare ee dalalka Muslimka ah," ayuu yiri.

Al-Halabi wuxuu intaas ku daray in marada madow ee hartay badanaa loo jaro qaybo kala duwan oo la siiyo mas'uuliyiin heer hoose ah.

Dr. Simon O'Meara, oo ah taariikh-yahan ku takhasusay farshaxanka Islaamka kana tirsan Jaamacadda SOAS ee London, ayaa sheegay in Kiswah-du aysan ahayn "shay si toos ah diini ahaan quduus u ah," balse ay si weyn u xushmeysan tahay dunida Muslimka.

"Waxay la mid tahay sida khamiiska boqor loogu xiray dhismaha Kacbada," ayuu yiri.

Wuxuu sidoo kale xusay in marka Kiswah-da laga qaado Kacbada, aan la xaqiri karin ama lagu dul istaagi karin.

Dhanka kale, Al-Halabi ayaa shaki geliyay sax ahaanshaha qaybaha lagu xusay waraaqaha ay sii daysay Wasaaradda Cadaaladda Mareykanka, wuxuuna sheegay in aan la oggolayn in Kiswah hadiyad ahaan loo siiyo qof aan Muslim ahayn.

Sida ku cad faylasha Waaxda cadaaladda Mareykanka, intii u dhaxaysay 2016 ilaa horraantii 2019, Jeffrey Epstein iyo qof lagu magacaabo Ahmadi ayaa is-weydaarsaday iimayllo badan oo ku saabsan arrimo kala duwan.

Qaar ka mid ah iimayllada, Epstein waxaa loogu yeeray "boss" ama "master", dukumiintiyaduna waxay muujinayaan in ay ku kulmeen meelo kala duwan sida New York iyo Paris.

Dukumiintiyada la sii daayay waxay sidoo kale muujinayaan in Epstein isku dayay inuu saameyn ku yeesho dowladda Sacuudiga isaga oo adeegsanaya Ahmadi. Iimayl bishii Luulyo 2016 laga diray magaca Ahmadi ayaa muujinaya in la isku dayay in la abaabulo kulan u dhexeeya Epstein iyo qof lagu magacaabo "HE Raafat" oo doonayay inuu "inuu la kulmo" uuna ku faraxsanaa la joogista Epstein. "HE" badanaa waxay u taagan tahay "His Excellency", darajo loo adeegsado saraakiisha sare ee Sacuudiga.

Dukumiintiyada ayaa sidoo kale muujinaya in Epstein kula taliyay Ahmadi iimayl bishii Agoosto 2016 in aanmid dad wayne loo dhigin shirkadda shidaalka dowladda Sacuudiga ee Saudi Aramco. Markii dambe, Ahmadi ayaa sheegay inuu "dib u eegi doono" arrintaas, isaga oo ku daray iimaylka qof lagu magacaabo Rifaat Al-Sabbagh.

Bishii November 2016, iimayl ka yimid mid ka mid ah kaaliyeyaasha Epstein ayaa sheegay, "Aziza waa kaaliyaha Rifaat." Iimayllo kala duwan oo uu diray Epstein ayaa ku tilmaamay Rifaat Al-Sabbagh inuu yahay "la-taliye" u ah "Dhaxal-sugaha Boqortooyada Sacuudiga". War-saxaafadeed 2017 ah oo ay sii daysay wakaaladda wararka dowladda Sacuudiga ayaa sidoo kale ku magacaabay inuu yahay "la-taliye qoyska boqortooyada."

Faylasha ayaa muujinaya in qof lagu magacaabo "Sabbagh" uu si joogto ah ula xiriiri jiray Epstein. Farriin qoraal ah oo 2016 la diray ayaa muujisay in akoon lagu magacaabo Rifaat Al-Sabbagh uu Epstein u qoray, "Waxaan qaddarinayaa saaxiibtinimadaada."

Iimayl kale oo lagu diray magaca Rifaat Al-Sabbagh ayaa ku xirnaa war sheegaya in boqorad quruxeed 17 jir ah oo Ruush ah ay u tagtay Dubai si ay u iibiso bikranimadeeda. Epstein ayaa ka jawaabay: "Ugu dambayn, wax qiimo leh ayaad ii soo dirtay."

Dhanka kale, macluumaad kooban ayaa laga hayaa Ahmadi laftiisa, balse iimayl Sebtembar 2018 ah ayaa muujinaya in qofkaas uu Epstein ka dalbaday talo ku saabsan shirkaddiisa ciyaaraha moobaylka.

Arrintan waxay dhalisay su'aalo badan oo ku saabsan xiriirrada dadka lagu xusay waraaqaha Kiswah iyo iimayllada. Waxaa sidoo kale sii kordhaya baaqyada ka imanaya dunida Muslimka oo ku aaddan in mas'uuliyiinta Sacuudiga ay sameeyaan baaritaan buuxa oo ku saabsan arrintan.