Trump oo war hor leh ka sheegay qorshaha mustaqbalka Maraykanka ee Venezuela

Trump

Xigashada Sawirka, Bloomberg via Getty Images

Wariyeyaasha New York Times, ayaa su'aalo ka weydiiyay Trump qorshayaashiisa ku aaddan mustaqbalka Venezuela, maalmo kaddib markii uu sheegay in maamulkiisu uu maamuli doono waddanka hodanka ku ah saliidda.

Horaantii Arbacadii, Aqalka Cad ayaa sheegay in Maraykanku uu si aan waqti xadidan lahayn u koontarooli doono iibinta saliidda dalkaas cunaqabataynta la saaray.

Xoghayaha Tamarta ee Maraykanka, Chris Wright, ayaa ku dooday in Maraykanku u baahan yahay inuu xakameeyo iibinta saliidda Venezuela si uu cadaadis ugu yeesho dawladda ku-meelgaarka ah ee Caracas.

Trump ayaa sheegay in maamulkiisu uu "qaadan doono saliidda" Venezuela, oo leh keydka saliidda ee la xaqiijiyay inay tahay tan ugu weyn dunida, balse wuxuu qirtay in ay "waqti qaadan doonto" in warshadaha saliidda ee dalkaas dib loogu hawlgeliyo si buuxda.

Wax-soo-saarka saliidda Venezuela ayaa si weyn hoos ugu dhacay, taas oo ka dhalatay maamul-xumo ay sameeyeen xukuumadda Maduro iyo kii ka horreeysayba, iyo sidoo kale sannado badan oo cunaqabatayn ah oo uu Maraykanku saaray.

Trump ayaa u sheegay New York Times, in Xoghayaha Arrimaha Dibadda ee Maraykanka, Marco Rubio, uu "si joogto ah ula xiriirayo Delcy Rodríguez, taas oo Maxkamadda Sare ee Venezuela—oo ay gacanta ku hayaan taageerayaasha Maduro, u magacawday hoggaamiyaha ku-meelgaarka ah ee dalka.

Wuxuu intaas ku daray in Rodríguez ay "na siinayso wax walba oo aan dareemeyno inay lagama maarmaan yihiin."

Madaxweynaha Maraykanka ayaa horay u sheegay in dawladda ku-meelgaarka ah ay oggolaatay in dakhliga ka soo baxa iibinta saliiddeeda loo adeegsado oo keliya iibsashada badeecooyin lagu sameeyo Maraykanka.

Iska gudbi, siina wada aqrinta
BBC Somali WhatsApp

Warbixinada qotada dheer iyo wararka BBC Somali oo toos kuugu imanaaya WhatsApp.

Halkaan kaga soo biir

Dhamaadka xayeysiinta

Sida laga soo xigtay wariyeyaasha NYT, Trump kama uusan jawaabin su'aalahooda ku saabsan sababta uu Rodríguez ugu aqoonsaday hoggaamiyaha cusub ee Venezuela.

Falanqeeyeyaal badan oo reer Venezuela ah ayaa filayey in riditaanka Maduro ay si degdeg ah u raaci doonto dib ugu laabashada dalka hoggaamiyayaasha mucaaradka Edmundo González iyo María Corina Machado.

Laakiin shirkiisii jaraa'id ee ugu horreeyay kaddib weerarka Maraykanka, Trump wuxuu si fudud u diiday Machado, isagoo ku eedeeyay inaysan haysan "ixtiraamka" iyo taageerada ku filan ee ay ku hoggaamin karto Venezuela.

"Waxaan u maleynayaa inay aad ugu adkaan lahayd inay hoggaamiye noqoto," ayuu yiri.

Machado waxay ku guulaysatay inay mideyso kooxaha mucaaradka ka hor doorashadii madaxtinimada ee 2024, balse mas'uuliyiin daacad u ah xukuumadda Maduro ayaa ka hor istaagay inay u tartanto xilka madaxweynaha.

Kadibna waxay taageeradeeda si buuxda u siisay diblomaasi hore González, kaas oo u matalayay iyada (wakiilkeeda).

Guddiga doorashooyinka, oo isaguna ay gacanta ku hayaan taageerayaasha xukuumadda, ayaa ku dhawaaqay in Maduro dib loo doortay. Si kastaba ha ahaatee, tirakoobyada codadka ee ay ururiyeen mucaaradku—kuwaas oo si madax-bannaan loo xaqiijiyay—ayaa muujinaya in González uu ku guuleystay codad aad u tiro badan.

González waxay u qaxday dibadda si ay uga badbaado cadaadiska dowladeed ee ka dhashay doorashada, halka Machado ay ku dhuumatay gudaha Venezuela.

Bishii Diseembar, waxay gashay safar aad u khatar badan oo ay ku martay dhul, bad iyo cir si ay u gaarto Oslo, halkaas oo ay ku guddoonsatay Abaalmarinta Nabadda ee Nobelka.

Halka ay hadda joogto lama oga, balse waxay sheegtay inay qorsheyneyso inay dhowaan ku laabato Venezuela.

Waraysi ay siiyey warbaahinta mucaaradka ee Venezuelan‑ka ah, La Patilla, Machado waxay ku adkaysay in rididii Maduro ay dalka u horseeday waddo aan laga noqon karin oo xorriyad ah.

Venezuela

Xigashada Sawirka, EPA/Shutterstock

Waxay sheegtay inay rajaynayso in marxaladdan cusub ee geeddi‑socodka kala guurka ay "si gaaban oo degdeg ah u dhamaato".

Waxay intaa ku dartay in dowladda ku‑meelgaarka ah — taas oo ay iyadu ku tilmaantay "nidaamkii oo sidii uu ahaa xilliga Maduro" — la siiyay amaro lagu burburinayo nafsaddeeda.

Machado waxay ku adkaysay in González ay tahay madaxweynaha sharciga ah, waxayna ku baaqday in awooddeeda la ixtiraamo.

Waxay adkaysay in "waxa ugu horreeya" ee ay muhiim tahay in la sameeyo ay tahay in la sii daayo maxaabiista siyaasadeed.

Machado keli ma ahayn qofka dalbanayay in ka badan 800 maxbuus siyaasadeed ee ku jira xabsiyada Venezuela la sii daayo.

Arbacadii xildhibaanka Jamhuuriga María Elvira Salazar ayaa soo dhigtay dhowr qoraal baraha bulshada ah iyada oo ku adkeysay in la sii daayo "si degdeg ah" maxaabiistaas.

Si kastaba ha ahaatee, waraysigii uu Trump siiyay NYT wuxuu muujiyay in isaga "si aad ah uu diiradda ugu saarnaa howlgalkii badbaadinta ee milateri halkii uu ka faaqidi lahaa faahfaahinta sida loo maareynayo mustaqbalka Venezuela," sida ay wariyeyaashu sheegeen.

Markii la weydiiyay waxa ay yihiin qorshayaasha Maraykanku ka leeyahay Venezuela, wuxuu yiri in "waxaan dib ugu dhisi doonnaa si faa'iido leh."

Waxa uu intaa ku daray: "Waxaan isticmaaleynaa Saliid, waxaanan qaadaneynaa Saliid, Waxaan hoos u dhigi doonaa qiimaha saliida, waxaanan siin doonaa lacag Venezuela, oo ay aad ugu baahan yihiin."

Waxaa la filayaa in Madaxweynaha Mareykanka uu kulan la yeesho Aqalka Cad wakiillada saddex ka mid ah shirkadaha saliidda ugu waa weyn Mareykanka jimcaha si looga wada hadlo qorshayaashaasi si faahfaahsan.

Dhanka kale, Senatka Mareykanka ayaa Khamiistii u codeeyay in la meel mariyo qaraar la doonayo in maamulka Trump looga hor istaago in uu tallaabo milatari oo dheeri ah ka qaado Venezuela.

Codbixintan waxay fureysaa waddada doodda ku saabsan qaraarka oo adeegsanaya Sharciga Awoodaha Dagaalka, laakiin codbixin kale ayaa loo baahan doonaa si si rasmi ah loogu ansixiyo."

Tani waxay noqonaysaa markii ugu horreysay intii lagu jiray mudda xileedka labaad ee Trump oo Senatku u codeeyay in la xakameeyo isticmaalka madaxweynaha ee awoodda milatari.

Hase yeeshee waxa ay si weyn u taagan tahay astaan, maadaama aanay kala cadayn in ay sidoo kale kala saarayaan Golaha, iyo in kale, haddii uu madaxweynuhu ogolaadona uu weli isticmaali karo diidmada qayaxan si uu u hor istaago.

Laakiin arrintani waxay u badan tahay inay astaan ahaan tahay, maadaama aysan weli caddayn inay sidoo kale ka gudbi doonto Golaha Wakiillada, haddii ay sidaas noqotana madaxweynaha wali wuxuu adeegsan karaa awooddiisa (veto) si uu uga hortago."