Czym jest hantawirus, którego obecność potwierdzono na atlantyckim statku wycieczkowym?

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) poinformowała, że trzy osoby zmarły w następstwie podejrzanego ogniska zakażeń hantawirusem na statku wycieczkowym płynącym po Oceanie Atlantyckim.

Operator jednostki, firma Oceanwide Expeditions, poinformował, że wśród ofiar śmiertelnych było holenderskie małżeństwo oraz obywatel Niemiec.

Do tej pory potwierdzono dwa przypadki zakażenia hantawirusem związane z rejsem, w tym u Holenderki, która zmarła. Przyczyny śmierci pozostałych dwóch pasażerów są nadal wyjaśniane.

Firma Oceanwide Expeditions przekazała również, że u dwóch członków załogi wystąpiły objawy ze strony układu oddechowego.

Ognisko zakażeń wykryto na statku wycieczkowym, który podróżował z Argentyny na Wyspy Zielonego Przylądka.

Czym jest hantawirus?

Hantawirus to grupa wirusów przenoszonych przez gryzonie, która najczęściej zakaża ludzi poprzez wdychanie unoszących się w powietrzu cząstek z wysuszonych odchodów gryzoni.

Zakażenia zwykle dochodzi wtedy, gdy wirus przedostaje się do powietrza z moczu, odchodów lub śliny gryzoni – informują amerykańskie Centra Kontroli i Zapobiegania Chorobom (CDC).

Choć zdarza się to rzadko, wirus może być również przenoszony przez ugryzienia lub zadrapania spowodowane przez gryzonie.

Hantawirus może powodować dwie poważne choroby. Pierwsza z nich, hantawirusowy zespół płucny (HPS), zwykle zaczyna się od zmęczenia, gorączki i bólu mięśni, po czym pojawiają się bóle głowy, zawroty głowy, dreszcze oraz dolegliwości ze strony układu pokarmowego. Jeśli dojdzie do objawów ze strony układu oddechowego, śmiertelność wynosi około 38% – podaje CDC.

Drugą chorobą jest gorączka krwotoczna z zespołem nerkowym (HFRS), która ma cięższy przebieg i przede wszystkim uszkadza nerki. W późniejszym stadium mogą wystąpić niskie ciśnienie krwi, wewnętrzne krwawienia oraz ostra niewydolność nerek.

Potwierdzone i podejrzewane przypadki hantawirusów

Potwierdzono zakażenie hantawirusem u 69‑letniego obywatela Wielkiej Brytanii, który przebywa na oddziale intensywnej terapii w szpitalu w Republice Południowej Afryki.

Wirus został również wykryty u Holenderki, która zmarła po zejściu na ląd na wyspie Święta Helena.

Firma Oceanwide Expeditions poinformowała, że u dwojga członków załogi – obywatela Wielkiej Brytanii oraz Holendra – wystąpiły ostre objawy ze strony układu oddechowego, jednak zakażenie hantawirusem nie zostało u nich potwierdzone.

Operator statku przekazał, że u jednej osoby objawy są łagodne, a u drugiej ciężkie, jednak obie wymagały „pilnej opieki medycznej".

Statek wycieczkowy pozostaje u wybrzeży Wysp Zielonego Przylądka, z 149 osobami na pokładzie, pochodzącymi z 23 krajów.

Oś czasu ogniska zakażeń hantawirusem

Według WHO oraz firmy Oceanwide Expeditions:

MSZ uspokaja ws. Polaków na wycieczkowcu

Rzecznik MSZ Maciej Wewiór poinformował w poniedziałek PAP, że wszyscy obywatele Polski przebywający na wycieczkowcu płynącym przez Atlantyk, na którym potwierdzono przypadek zakażenia hantawirusem, czują się dobrze.

Polskie MSZ podkreśla, że na bieżąco monitoruje rozwój sytuacji i pozostaje w stałym kontakcie z właściwymi służbami sanitarnymi.

„Monitorujemy sytuację i jesteśmy w stałym kontakcie z odpowiednimi służbami sanitarnymi. Według aktualnych informacji wszyscy obywatele Polski na statku czują się dobrze. Nikt nie zgłaszał potrzeby wsparcia medycznego ani konsularnego," podkreślił Wewiór w rozmowie z Polska Agencja Prasowa.

Ile przypadków hantawirusa odnotowuje się na świecie?

Zgodnie z raportem amerykańskich Narodowych Instytutów Zdrowia (NIH), na świecie każdego roku odnotowuje się około 150 000 przypadków gorączki krwotocznej z zespołem nerkowym (HFRS), głównie w Europie i Azji. Ponad połowa tych przypadków występuje zazwyczaj w Chinach.

Najnowsze dane z USA pokazują, że od 1993 roku, kiedy rozpoczęto monitorowanie hantawirusa, do 2023 roku w kraju potwierdzono łącznie 890 przypadków zakażeń.

Jednocześnie wirus Seoul, jeden z głównych szczepów hantawirusa przenoszonych przez szczury wędrowne (znane także jako szczury brunatne), występuje na całym świecie, w tym również w Stanach Zjednoczonych.

Jak leczy się ten wirus?

Nie istnieje unikalne leczenie zakażeń hantawirusem.

Amerykańskie Centra Kontroli i Zapobiegania Chorobom (CDC) zalecają leczenie objawowe, które może obejmować tlenoterapię, wentylację mechaniczną, leki przeciwwirusowe, a nawet dializę.

Pacjenci z ciężkimi objawami mogą wymagać hospitalizacji na oddziałach intensywnej terapii. W poważnych przypadkach konieczna może być intubacja.

CDC zaleca ograniczenie kontaktu z gryzoniami w domach i miejscach pracy, aby zmniejszyć ryzyko narażenia na wirusa.

Agencja rekomenduje również uszczelnianie potencjalnych miejsc dostępu gryzoni, takich jak piwnice czy strychy.

Podczas sprzątania odchodów gryzoni zaleca się także noszenie odzieży ochronnej, aby uniknąć wdychania skażonego powietrza.

Czy w ostatnim czasie odnotowano przypadki hantawirusa?

W lutym 2025 roku Betsy Arakawa, żona nagrodzonego Oscarem aktora Gene'a Hackmana, zmarła z powodu choroby układu oddechowego powiązanej z hantawirusem.

Śledczy medyczni uważają, że Arakawa zaraziła się hantawirusowym zespołem płucnym (HPS) – najczęściej występującą postacią tej choroby w USA – co doprowadziło do jej śmierci.

W zabudowaniach gospodarczych na terenie jej posesji, gdzie została znaleziona, odkryto gniazda oraz martwe gryzonie.

Z policyjnych zapisów wynika również, że w dniach poprzedzających śmierć Arakawa wyszukiwała w internecie informacje na temat objawów grypy i Covid‑19.

Ten tekst został napisany i sprawdzony przez dziennikarzy BBC. Przy tłumaczeniu zostały użyte narzędzia AI, jako część projektu pilotażowego.

Edycja: Kamila Koronska