شهریار رادپور

ژنرال دانات که در موسسه بین المللی مطالعات استراتژیک در لندن سخنرانی می کرد از مسئولان شهرها خواست تا در موقع بازگشت نظامیان به شهرخود، با افتخار و مراسمی عمومی از آنها استقبال کنند چون هر سربازی از هموطنانش انتظار دارد که قدرجانبازی او را بدانند، در صورتی که، به گفته فرمانده ارتش بریتانیا، ساکنان یک شهر حتی با در نظر گرفتن مکانی برای استراحت سربازان زخمی و خانواده شان در شهر خود مخالفت کرده اند. تـوصیه ژنرال به مردم این دیار این بود که از مردم آمریکا یاد بگیرید که چطور نیروهای مسلح خود را گرامی می دارند و در هنگام بازگشت آنها به وطن کارناوال ترتیب می دهند.

سر ریچارد حتما به یاد دارد که در سال ۱۹۸۲، وقتی ارتش این کشور فاتحانه از جنگ برای باز پس گرفتن جزایر فالکلند از نیروهای آرژانتین بازمی گشت، جمعیت مردم چطور در بندر پورتسموت از سربازان سوار بر کشتی ها استقبال کردند. سئوال اینجا است که در این ۲۵ سال چه تغییر کرده ؟ در سخنرانی خود، ژنرال دانات اذعان کرد که مخالفت بیشتر مردم این دیار با حمله به عراق در این بی تفاوتی نقش داشته، ولی موضوع مهمتر، به نظر من، اهمیت روزافزون انعکاس نظر خود نظامیان است.

آنچه که تغییر کرده امکان و نقش بیسابقه ارتباط مستقیم بین سرباز در جبهه ای دور دست با رسانه ها است. وقتی هر سرباز بتواند تجربه روزانه خود را با پیام و تصویر بوسیله تلفن همراهش مخابره کند و بگوید که احساس بیهودگی می کند و یا اینکه بیشتر مردم محلی او را به جای منجی، اشغالگر می دانند، مشکل می توان انتظار داشت که همه پشتیبان کل ماجرا بمانند، و از سربازان بازگشتی بصورت نیروی فاتح استقبال کنند البته به استثنای خانواده نظامیان درگیر در ماجرا.

ژنرال دانات گفت مردم باید بدانند که ارتش آنها چیزی نیست بجز ابزاری در دست دولت منتخب خودشان برای اجرای بخشی از سیاست خارجی کشور. ولی مساله اصلی در پرسشی است که سر ریچارد، بعد از سخنرانی اش، هوشمندانه بدون پاسخ گذاشت و آن اینکه اگر اکثریت مردم با تصمیم دولت منتخب خود در ورود به جنگ مخالف باشند مسئولیت عواقب سیاسی آن با کی است؟

چند روز بعد از این سخنرانی، روزنامه دیلی تلگراف که همیشه جانبدار مقام و موقعیت نیروهای مسلح این کشور بوده نوشت که با ۱۶ شورای شهرتماس گرفت تا از برنامه آنها برای استقبال از ۱۳ هزار سربازی که تا پایان سال به کشور بازمی گردند مطلع شود و فقط دو شورا از وجود برنامه ای در هنگام بازگشت نظامیان به وطن خبر داشت.

نکته دیگری را که فرمانده ارتش بریتانیا به ظاهر صلاح دید از کنارش بگذرد انتقادی است که خیلی از نظامیان آمریکایی از رئیس جمهور و فرمانده کل خود دارند و آن نبود حتی یک مورد مراسم رسمی تشییع جنازه نظامی برای هزاران سرباز آمریکایی است که تاکنون در عراق و افغانستان جان باخته اند. درباره دلایل گسترش این بی تفاوتی نظریه کم نیست، سیاسی و اجتماعی آن را همه شنیده ایم ولی تازه ترین آن را که چند روز پیش شنیدم می گفت از زمانیکه خدمت نظام منسوخ و سربازی حرفه و صنف شد ارتباط عاطفی کل جامعه با ارتش صدمه دید.

رهبران سیاسی هم ظاهرا جواب روشنی برای این پدیده ندارند. بوریس جانسون، یکی از نمایندگان حزب اقلیت محافظه کار درمجلس عوام، در مقاله ای برای روزنامه دیلی تلگراف، بی تفاوتی چندین شورای شهر نسبت به بازگشت سربازان از جبهه های جنگ را شرم آور خواند و به عنوان راه حل نوشت: "مجبور نیستید که طرفدار جنگ (عراق) باشید ولی از سربازانمان حمایت کنید."

سخن دو پهلوی دیگر از دیوید میلیبند، وزیر امور خارجه شنیده شد که در کنفرانس سالانه حزب کارگر در اشاره به اشتباهات در عراق گفت اقدام نظامی راه حل نیست، فقط زمینه ای فراهم می کند برای اقدامات اقتصادی و اجتماعی! اگر شما از این پند و اندرزها چیزی دستگیرتان شد لطفا مرا بی خبر نگذارید.

یادی دیر ولی بجا !

بعد از چهار ماه تاخیر، تئاتر ملی بریتانیا یکصدمین سالروز تولد لارنس اولیویر، بنیانگذار این تئاتر و یکی از بهترین ایفاگران نقشها و کارگردان نمایشنامه های شکسپیر در دنیا را گرامی داشت. در کنار سخنرانی های متعدد نمایشنامه نویسان و هنرپیشگان و منتقدین، از تندیسی هم تمام قد از او در شمایل "هملت " پرده برداری شد.

لارنس اولیویر چند نمایشنامه از آثار شکسپیر را برای سینما کارگردانی کرد که از یادگارهای کلاسیک دنیای سینما است. اما همیشه همه چیز مطابق میل او نگذشت. لارنس الیویر که بعد از گرفتن لقب سر، به لردی هم رسید و ۱۸ سال پیش در سن ۸۲ سالگی درگذشت از اینکه در سال ۱۹۷۶ از ریاست تئاتر ملی کنار گذاشته شد به شدت آزرده خاطر بود و هیچوقت نپذیرفت که علت بیماری طولانی اش بود. و از آن پس هرگاه در نمایشنامه های شکسپیر در تئاتر ملی نقشی به او پیشنهاد شد، به بهانه های مختلف عذر خواست.

نزدیکان به لارنس اولیویر گفتند احساس او مانند سرنوشت جولیوس سزار بود که دوستان وفادارش چطور به او خیانت کردند. ولی جون پلورایت، بیوه الیویر که خود هنرپیشه ای صاحب نام در تئاتر و سینماست بارها گفته است که آنچه که در سال ۱۹۷۶ گذشت متعلق به گذشته است و باید فراموش کرد. نیکلاس هایتنر، مدیر کنونی تئاتر ملی هم توضیح واضحات داد و گفت تئاتر ملی را مرهون لارنس اولیویر هستیم.

مادبوری، شهر تاریخ ساز!

شش ماه پیش شورای شهرک مادبوری، در جنوب غرب این جزیره، استفاده از کیسه های پلاستیکی برای حمل خرید را ممنوع کرد، اقدامی متهورانه که البته فقط شامل حال ۴۰ فروشگاه مادبوری می شد و شاید به همین دلیل بعضی ها آن را با لبخندی تمسخر آمیز پذیرفتند و بیشتر کاسبکاران شهر و مشتریان آنها هم آن را ژستی گذرا تلقی کردند که الان خیلی مد شده، یعنی اگر روزی بگذرد که ازآلودگی محیط زیست و گرمایش جو این کره خاکی بی خواب نشی یا در تظاهرات شرکت نکنی باید به کره مریخ تبعیدت کرد.

اما تصمیم شورا و مردم شهرمادبوری ژست که نبود هیچ سرمشق هم شد؛ آنچه که ۶ ماه پیش ازیک شهر کوچک آغاز شد اکنون به مبارزه ای گسترده و سراسری بدل شده که ۵۰ شهر و روستای این جزیره را در برگرفته، برنامه ای تدریجی ولی برنامه ریزی شده با فرستادن جزوه های راهنما به هر خانوار و نمایش فیلم درباره اثرات زباله شدن سالانه ۱۷ میلیارد کیسه پلاستیکی بر محیط زیست این جزیره کوچک که تقسیم سرانه آن می شود سالانه ۳۰۰ کیسه پلاستیکی برای هر مرد و زن و کودک.

ابتکارعمل شورای شهر مادبوری به لندن هم سرایت کرد و ۳۳ شورای محلی بررسی گزینه هایی را آغاز کردند که از منع کامل استفاده از کیسه های پلاستیکی گرفته تا بستن مالیات به آن ویا پخش کیسه های کتانی یا بافته از الیاف برگ ذرت شامل آن می شود. ولی جالب اینجا است که این ۱۷ میلیارد کیسه پلاستیکی را همان کسانی مصرف می کنند که ۹۵ در صدشان در همه پرسیها گفته اند که با کیسه پلاستیکی مخالفند!