برگزیت، ترزا می و برنامه‌ای که دیوید کامرون نداشت

با تمام شدن تعطیلات تابستانی پارلمان و دولت بریتانیا سرانجام کلید خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا با جدیت زده شد. ترزا می، نخست وزیر، که برای اجلاس گروه بیست در چین به سر می‌برد از طرف رهبران کشورهای صنعتی بزرگ جهان، زیر فشار است تا تصویر روشن‌تری از نقشه خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا یا برگزیت بدهد.

دیوید دیویس، که اصلی ترین فرد کابینه برای تعیین استراتژی برگزیت است، امروز در اولین جلسه پارلمان بریتانیا پس از تعطیلات تابستانی قرار است به نمایندگان توضیح دهد که خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا چه شکلی خواهد داشت.

آقای دیویس می گوید "آزادی های جدید، فرصتهای تازه و افق‌های نو" در انتظار بریتانیاست.

امروز پارلمان بریتانیا برنامه دیگری هم در پیش دارد: بحث درباره طوماری اینترنتی با امضای چهار میلیون و ۴۰۰ هزار نفر –بیش از سه میلیون امضا در سه روز اول پس از رفراندوم- که می‌گوید رفراندوم باید دوباره برگزار شود.

البته کسی که این طومار را آماده کرده بود، خودش از هواداران خروج بود و می‌گوید پس از اعلام نتیجه رفراندوم، طرفداران ماندن در اتحادیه اروپا طومار او را "به نفع خود مصادره" کردند.

انتظار نمی رود که این طومار تغییری در شرایط ایجاد کند. از نظر قانونی این طومار الزام آور نیست. در عین حال، خانم می صریحا گفته که برگزیت را اجرا می کند و رفراندوم دومی در کار نخواهد بود.

نظری که حالا حامیان بیشتری دارد. در نظرسنجی که رادیو ۵ بی بی سی انجام داده ۶۲ درصد از هزار و ۳۲ نفری که شرکت کردند می گویند به آینده بریتانیا پس از خروج از اتحادیه اروپا خوش‌بین هستند اما ۲۶ درصد هم گفته اند به مهاجرت از بریتانیا فکر می کنند. همین نظرسنجی می گوید در بین افراد ۱۸ تا ۳۴ سال تمایل به مهاجرت در بریتانیا به ۴۳ درصد می رسد.

مقام‌های جمهوری ایرلند که عضو اتحادیه اروپاست، می گویند پس از رفراندوم، تقاضا برای دریافت گذرنامه ایرلندی از طرف بریتانیایی ها افزایش چشمگیری داشته است. نشانه‌ای دیگر از جامعه‌ای که این روزها بیش از هر زمان دیگر شکاف نسلی را به چشم می‌بیند.

آنچه نمی‌دانیم و اندکی که می‌دانیم

تا این لحظه تنها نکته قطعی که از سیاستهای خانم می درباره برگزیت می توان گفت این است که مذاکره بخش مهمی از برنامه های او خواهد بود. خانم می در مصاحبه ای قبل از سفرش به چین به برنامه اندرو مار بی‌بی‌سی گفت تلاشش را می کند تا بهترین معامله را با اروپا بر سر قوانین مهاجرت و بازار انجام دهد. او قول داده که مهاجرت را کنترل کند اما می گوید سیستم مهاجرت بر اساس امتیاز که در حال حاضر برای مهاجران غیراروپایی به بریتانیا استفاده می شود گزینه خوبی نیست و به دنبال راههای دیگر است.

هنوز مشخص نیست که پس از خروج آیا بریتانیا در بازار مشترک اتحادیه اروپا می ماند یا نه، اروپایی‌هایی که سال‌هاست در بریتانیا زندگی و کار می‌کنند چه آینده‌ای خواهند داشت و بر سر نظام بهداشت و درمان ملی بریتانیا چه خواهد آمد که بخش بزرگی از کارکنانش را اروپایی‌ها تشکیل می‌دهند.

خانم می با مشکل بزرگ دیگری هم روبروست. بسیاری از مذاکره‌کنندگان ارشد و با تجربه بریتانیایی که می‌توانستند در مذاکرات برگزیت کمک بزرگی به خانم می بکنند خود در استخدام اتحادیه اروپایند و خانم می با کمبود شدید مذاکره‌کننده و نیروی کارآزموده در این زمینه روبروست.

شیرجه در دریایی ناشناخته

با وجود همه اینها دستور کار بزرگ خانم می، برنامه‌ریزی برای خروج است و از آن گریزی نیست؛ آن هم در حالی که دولت دیوید کامرون، نخست وزیر پیشین بریتانیا، در مورد خروج احتمالی از اتحادیه اروپا هیچ برنامه‌ای نداشت.

وقتی دیوید کامرون اعلام کرد برای ماندن یا خروج از اتحادیه اروپا از مردم همه‌پرسی خواهد کرد، خیلی ها فکر کردند به روال معمول، دولت برنامه ریزی برای گزینه های مختلف، از جمله رای آوردن خروج از اتحادیه را آغاز کرده است.

اما آقای کامرون ترجیح داد این بازی خطرناک سیاسی را خطرناک تر نکند چرا که نگران بود اگر برای خروج از اتحادیه برنامه ریزی کنند، برنامه لو برود و بر کارزارهای انتخاباتی تاثیر بگذارد.

حرکتی که حالا منتقدان زیادی دارد. اندرو کان، سالها در دولت بریتانیا کار کرده و مدیر بخش تجارت و سرمایه گذاری بریتانیا بود. شغلی که حالا با سازمان شدن این بخش، در دست لیام فاکس است.

آقای کان در مصاحبه ای گفته از تصمیم آقای کامرون که به کارمندان دولت دستور داد برای خروج برنامه ریزی نکنند، شگفت‌زده شده بود. به عقیده او از همان ابتدای اعلام رفراندوم مشخص بود که نتیجه خیلی نزدیک خواهد بود و این به گفته او "بی مسئولیتی" آقای کامرون را نشان می دهد که نگذاشت سناریوهای خروج بررسی شود.

خانم می از زمان رسیدن به نخست وزیری یک کار مهم انجام داده و آن هم بازگرداندن نوعی ثبات سیاسی به کشور است. او حزب محافظه کار را که به خاطر رفراندوم چند پاره شده بود منسجم کرده تا کار سخت برنامه ریزی و خروج از اتحادیه اروپا را انجام دهد. چالشی که برخی آن را بزرگترین تنش سیاسی بریتانیا پس از جنگ جهانی دوم توصیف کرده‌اند.