'آلت-رایت': نیروی ضربت ترامپ؟

یک گروه جنجالی به جان محافظه‌کاران آمریکا افتاده، نه از چپ، بلکه از راست. اعضای این گروه از ادب سیاسی رایج بیزارند و شیفته دونالد ترامپ. منتقدان‌شان معتقدند یک مشت سفیدپوست ملی‌گرای متعصب بیش نیستند.

نام "آلت-رایت" (alt-right) اول بار با توییت جنجال‌برانگیز ترامپ سر زبان‌ها افتاد. ترامپ عکسی از هیلاری کلینتون توییت کرده بود که کنارش یک ستاره شش‌پر بود با این عبارت: "فاسدترین کاندیدای تاریخ!"

بلافاصله صدای منتقدان ترامپ درآمد. گفتند ستاره شش‌پر شبیه ستاره داوود و یک دسته پول است. نامزد جمهوری‌خواه را متهم کردند به کلیشه‌های رایج در مورد یهودیان، پول و فساد دامن می‌زند. البته او این اتهام‌ها را رد کرد، اما توییت مذکور را برداشت و وقتی دوباره گذاشت ستاره شش‌پر را با یک دایره عوض کرده بود.

کمی بعد آنتونی اسمیت، از خبرنگارهای سایت "میک"، از کسی شنید تصویری که آقای ترامپ توییت کرده بوده اول روی 8chan منتشر شده بود. 8Chan یک پایگاه پیام‌رسانی افراطی است که بسیاری از کاربرانش خودشان را عضو جنبش "آلت-رایت" می‌دانند.

اسمیت مطمئن نبود بتواند ماجرا را رسانه‌ای کند. حجم پیام‌هایی که روی 8chan منتشر می‌شود زیاد است و کاربران پیام‌ها را سریع پاک می‌کنند. گذشته از اینها جستجو و یافتن عکس‌هایی که منتشر شده دشوار است. با این همه، یک ساعت نشده به جواب رسید. عکس را پیدا کرد. تردیدی نبود که اول روی 8chan آمده بوده و بعد ترامپ توییتش کرده.

بلافاصله پس از اینکه خبر را منتشر کرد، بی‌بی‌سی و رسانه‌های بزرگ دیگر هم سراغش رفتند – و به‌خصوص به ارتباط آن تصویر و جنبش بی‌سروشکل "آلت-رایت" پرداختند. حالا پرسش این بود که این گروه چیست؟ اعضایش به چه باور دارند؟ هدف‌شان و تأثیرشان روی سیاست رایج چیست؟

پاسخ این است که "آلت-رایت" را به این سادگی‌ها نمی‌توان تعریف کرد. اول چون پدیده‌ایست عمدتا آنلاین، و دیگر اینکه ساختار مشخص یا سازماندهی مرکزی ندارد. اما آنها که می‌شناسندش – چه حامیان چه منتقدان – روی چند نکته توافق دارند.

"آلت-رایت" با ادب سیاسی رایج مخالف است. با فمینیسم مخالف است. ملی‌گرا، قبیله‌گرا و ضد نظم موجود است. پیروانش دوست دارند دیگران را روی اینترنت‌ مسخره کنند، گاه با حرف‌هایی جنجال‌آفرین و توهین‌آمیز که دشمنان‌شان را – چه چپ چه راست – حرص می‌دهد. دست‌آخر اینکه بسیاری طرفدار دوآتشه دونالد ترامپ‌اند.

حدود یک ماه پیش، هیلاری کلینتون به ترامپ به خاطر ارتباط با "ایدئولوژی نژادپرستانه در حال ظهور" حمله کرد و رقیبش را متهم کرد "کاری کرده که یک گروه حاشیه‌ای افراطی حزب جمهوری‌خواه را به دست بگیرد."

یان دیویس که در حومه لندن زندگی می‌کند و روی رسانه‌های اجتماعی چند حساب کاربری "آلت-رایت" دارد، معتقد است همه‌جور آدمی در این جنبش پیدا می‌شود – از لیبرترین و فعال حقوق مردان گرفته، تا مسیحی‌ها، آدم‌های سنتی و نئونازی‌ها.

آقای دیویس می‌گوید: "همه این تفکرات (در این گروه) هست. اعضای گروه از شبکه‌ها مختلف و رسانه‌های اجتماعی مختلف استفاده می‌کنند. همه‌جور آدم و چهره‌ای هست."

این آدم‌ها به‌ویژه با کسانی که دشمن می‌پندارند تند و بی‌رحم‌اند. آن‌طور که گزارشی در مجله تایم می‌نویسد "آزار اینترنتی ابزار اصلی "آلت-رایت" است". روی آدم‌ها و گروه‌های مختلف اسم‌های تمسخرآمیز و توهین‌آمیز گذاشته‌اند: به لیبرال‌ها می‌گویند "جنگجویان عدالت اجتماعی" یا اس.جی.دبیلو (SJW)، به محافظه‌کارانی که در ساختار قدرت حضور دارند به جای conservative می‌گویند cuckservative.

یان دیویس می‌گوید دلیل پیوستنش به این جنبش مهاجرت مسلمانان به بریتانیا بوده. می‌گوید هرچقدر بتواند در دعواهای آنلاین شرکت می‌کند.

می‌گوید: "اس.جی.دبیلو ها ما را تحقیر می‌کنند. ما را با تعریف تنگ و سختگیرانه‌شان 'نژادپرست' می‌دانند. بعد می‌گردند ببیند کجا زندگی می‌کنی، کجا کار می‌کنی، و کاری می‌کنند که کارفرمایت اخراجت کند. ما می‌خواهیم این رفتارها تمام شود. یکی از دلایلی که "آلت-رایت" را دوست دارم همین است. جواب قلدربازی‌های آنلاین‌شان را می‌دهیم، هرچند که خودمان را هم به قلدری متهم می‌کنند."

چون گروه ساختار مشخص ندارد، تخمین تعداد اعضای آن آسان نیست. اما آنتونی اسمیت – همان روزنامه‌نگار که اول بار نام "آلت-رایت" را سر زبان‌ها انداخت – می‌گوید ریشه‌های این جنبش به سخنرانی پل گوتفرید، فیلسوف نه‌چندان سرشناس راست‌گرای آمریکایی، درست پس از انتخاب باراک اوباما به ریاست‌جمهوری در سال ۲۰۰۸ برمی‌گردد.

در آن سخنرانی گوتفرید گفته بود باید "یک اندیشه راست مستقل" راه بیافتد، جریانی "بدون حمایت مالی ساختار قدرت". او مدعی شده بود: "گروه ما پر از متفکران جوان و آدم‌های فعال است. اگر قرار باشد یک راست مستقل راه بیافتد، ما باید رهبرانش باشیم."

اسمیت در این باره می‌گوید: "هسته این اندیشه دشمنی با رادیکالیسم سیاهان است، و با فمینیست‌های رادیکال، و با فعالانی که خواهان باز شدن مرزها هستند. دشمن – به‌طور کلی – جامعه پیشرو است، ادب سیاسی است. با این پیش‌زمینه، وقتی یک سیاه برای اولین بار در آمریکا رئیس‌جمهور می‌شود، ناگهان این آدم‌ها از سایه بیرون می‌آیند و به طرزی بی‌سابقه سازماندهی می‌کنند."

شاید خود گوتفرید هم تصور نمی‌کرد این همه مردم‌آزار اهل رسانه‌های اجتماعی اندیشه و حرفش را جدی بگیرند. این روزها یکی از چهره‌های شاخص "آلت-رایت" میلو یانوپولوس است، دبیر فن‌آوری وبسایت بریت‌بارت. یانوپولوس عشق جنجال‌آفرینی است – همین اواخر یک بار از فعالیت توییتری منع شد، چون متهم بود حمله آنلایت به لزلی جونز، هنرپیشه هالیوودی، را او راه انداخته و هدایت کرده.

در "راهنمای آلت-رایت" که یانوپولوس با الوم بوخاری نوشته، بخش‌های مختلف جنبش معرفی شده، از جمله "صاحبان اندیشه"، "محافظه‌کاران طبیعی" و "تیم تولید"، که عموما جوان‌های فعال و مشتاق "گیردادن" به دیگران‌اند.

یانوپولوس قبول دارد که "آلت-رایت" بعضی نژادپرست تمام‌عیار را هم جذب کرده، اما می‌گوید محور فلسفه سیاسی جنبش نژادپرستی نیست. مدعی است نژادپرست‌های سفیدپوست در حاشیه جنبش‌اند و نفوذ ندارند، و انگیزاننده اصلی برای اعضای گروه فرهنگ و به‌طور مشخص تمدن غربی است.

می‌گوید: "نژادپرست‌های واقعی... بسیار جدی‌اند، اهل مطالعه‌اند، و دنبال گردآوری داده برای اینکه ثابت کنند یک نژاد از نژادهای دیگر باهوش‌تر است. واقعا احمقند."

یانوپولوس و ناظران دیگر "آلت-رایت" همیشه "سیاست هویتی" را – که می‌گویند ساخته‌وپرداخته لیبرال‌هاست – می‌کوبند. یانوپولوس می‌گوید: "وقتی چپی‌ها اصرار دارند مردم را این‌جوری دسته‌بندی کنند، خب چرا که نه، سفیدها هم می‌گویند حالا که اینطور شد بیشتر کارهای به‌دردبخور دنیا را ما کردیم."

اما منتقدان معتقدند حرف‌های او متناقض است.

کتی یانگ، روزنامه‌نگار و نویسنده آمریکایی، می‌گوید: "یعنی راه حل این است که این وسواس (نژادی) را تکثیر کنیم تا سفیدها را هم دربر بگیرد؟ مسخره است. آلت-رایت بسیاری از منتقدان معقول ادب سیاسی رایج را فراری می‌دهد، چون این آدم‌ها فکر می‌کنند اگر علیه ادب سیاسی حرف بزنند با این جماعتی که به هویت سفیدپوست قایلند یک کاسه می‌شوند."

اولیور لی بیتمن خبرنگاری است که حین کار برای مجله وایس با بیست‌واندی فعال "آلت-رایت" در آمریکا آشنا شد. از مشاهده این گروه نه چندان بزرگ، یک چهره تقریبی برای این تیپ فعالان ترسیم کرده.

می‌گوید: "عموما دانشجوهایی هستند که ممکن است هوش‌شان هم خوب باشد، اما احساس تعلق نمی‌کنند. یا حس می‌کنند ازشان سوءاستفاده شده. آنهایی که بزرگترند، سی‌واندی ساله، حس می‌کنند کشور دارد عوض می‌شود، کشورشان دارد از دست‌شان می‌رود. معمولا کارهای اداری و ملال‌آور دارند. نمی‌خواهند کسی اسم‌ورسم‌شان را بداند."

بیتمن اذعان دارد که با جمعی محدود برخورد داشته. می‌گوید: "خیلی زود متوجه شدم که اینهایی که من دیده‌ام از باسوادترین‌ها و خوش‌صحبت‌ترین‌ها هستند. یک سطح پایین‌تر از اینها آدم‌هایی هستند که این گروه‌های چندش‌آور نفرت‌پراکنی را اداره می‌کنند. وقتی ترامپ آمد و گفت "دیوار می‌سازم"، یا "صدام آدم خوبی بود، تروریست‌ها را می‌کشت"، این آدم‌ها ذوق کردند."

"آلت‌-رایت" در کشورهای دیگر از جمله بریتانیا هم شاخه دارد – اما در ابعاد کوچکتر.

ایان دیویس می‌گوید: "هیچ‌جا به گرد پای آمریکا نمی‌رسد. تعجبی هم ندارد. چون ما ملتی هستیم که با فاشیسم جنگیده‌ایم. به خودمان می‌بالیم که جلوی هیتلر ایستادیم و کارش را ساختیم. آنها همواره یک عنصر ناسیونال-سوسیالیت (نازی) درون‌شان دارند، در حالیکه مال ما بیشتر به آن نوع جریان محافظه‌کارانه که ۳۰-۴۰ سال پیش رایج بود نزدیک است."

تردیدی نیست که "آلت-رایت" به موازات پدیده ترامپ رشد کرده و از قبل آن دیده شده. پرسش مهم این است که اگر ترامپ ببازد چیزی از آن باقی می‌ماند؟ پاسخ یانوپولوس مثبت است. او معتقد است "آلت-رایت" بزرگتر از یک نفر است.

می‌گوید: "اکثریت قریب‌به‌اتفاق آدم‌های این جنبش اصول را بر قومیت مقدم می‌دانند، به آزادی بیان، لیبرترینیسم و پرسش‌گری آزادنه باور دارند. اگر تأثیر ترامپ و "آلت-رایت" این باشد که ناگفتنی‌ها دوباره گفتنی شوند، عالی است."

محافظه‌کاران سنتی از پیروزی آسان پل‌ رایان، سخنگوی مجلس نمایندگان آمریکا، بر پل نلن تاجر (در انتخابات مقدماتی حزب جمهوری‌خواه در حوزه انتخابی پل رایان) دلگرم شده‌اند. در طول کارزار انتخاباتی، رایان رقیبش را "آلت-رایت"ی خواند و لحنش را "سیاه، تلخ و غیرقابل‌دفاع" نامید.

اما پیروزی ترامپ بر همه رقیب‌های جمهوری‌خواه نشان داد آنها که در ساختار قدرتند یک لحظه هم نمی‌توانند غفلت کنند.

به قول کتی یانگ: "آلت-رایت احتمالا همیشه خواهد بود. ممکن است بعد از ترامپ به حاشیه برود. اما بعد از همه اتفاقات امسال، من یکی دیگر حاضر نیستم از اینجور پیش‌بینی‌ها بکنم."