بازی دسیسه و قدرت برای انتخاب جانشین اسلام کریمف

در حالی که اسلام کریمف، تنها رهبر تاریخ ازبکستان در بیمارستان است و گمانه زنی های مخالفان از احتمال مرگ او خبر می دهد، در شرایط فعلی مساله جانشینی او در کانون توجه ها قرار گرفته است.

یک هفته پیش هر گونه صحبتی در این باره غیرقابل تصور بود. در فضای استبدادی ازبکستان حتی اشاره به مشکلات جسمی آقای کریمف بسیار خطرناک بود. اما اولین بار این لاله دختر اسلام کریمف بود که با انتشار پیامی در صفحه فیسبوکش از خونریزی مغزی پدرش خبر داد.

حال آینده این کشور ۳۱ میلیونی بدون رئیس جمهور کریمف رقم خواهد خورد و تاکنون نامی از جانشین او برده نشده است.

در سال های اخیر هر گونه بحثی درباره جانشین او با " پولشویی "خانواده کریمف درهم آمیخته شده است.

تا همین چند سال پیش، بسیاری معتقد بودند که گلناره، دختر بزرگش که ستاره پاپ، طراح لباس و تاجر است، جانشین احتمالی او خواهد بود.

گلناره کریمووا بدون شک یکی از قدرتمندترین افراد در ازبکستان به شمار می رود.

در سال ۲۰۱۳ انتشار اخباری در ارتباط با فساد مالی، فعالیت های تجاری گلناره کریمووا را تحت تاثیر قرار داد و شبکه های تلویزیونی و رادیویی او بسته شدند. متعاقب آن تحقیقاتی در ارتباط با پرونده فساد مالی چند صد میلیون دلاری او در اروپا و آمریکا صورت گرفت.

گفته می شود که در حال حاضر او تحت بازداشت خانگی است.

به گفته دکتر اریک مک گلینچی، پروفسور دانشگاه جورج میسون "فعالیت های گلناره کریمووا بیشتر از آن چیزی بود که سیستم ازبکستان اجازه می داد. او تلاش کرد که تمام اقتصاد کشور را تحت الشعاع قراردهد. فعالیت های او براساس قوانین کشور نبود."

گلناره کریمووا خواهر کوچکترش لاله و مادرش را متهم کرده که تلاش کردند تا او را از صحنه سیاسی کشور خارج کنند.

نبرد حریفان

رستم عظیمف، معاون نخست وزیر و وزیر اقتصاد کشور از جمله کسانی هستند که گلناره معتقد است برایش مشکل ایجاد کردند.

آقای عظیمف در سال ۱۹۹۸ به سمت وزارت برگزیده شد و از سیاستمداران بسیار نزدیک به اسلام کریمف محسوب می شود.

از او به عنوان یکی از سیاستمداران طرفدار غرب نام برده می شود. او همچنین در دهه ۱۹۹۰ رئیس بانک اروپایی بازسازی و توسعه بود.

به اعتقاد علیشر تاکسانف، روزنامه نگار ازبک ساکن سوئیس، رستم عظیمف به دلیل وابستگی به " طایفه تاشکند" از شانس خوبی برای جانشینی اسلام کریمف برخوردار است.

به گفته این روزنامه نگار " این طایفه در کسب موقعیت های کلیدی در کشور از جمله وزارت کشور، سرویس های امنیتی و وزارت اقتصاد نقش مهمی دارند. این طایفه در مقایسه با طایفه سمرقند از قدرت بیشتری در ازبکستان برخوردار هستند. شوکت میرضیایف، نخست وزیر از این طایفه است."

اما در مقابل بسیاری از جمله کمال الدین رابیموف، تحلیلگر سیاسی ازبک معتقد است که شوکت میرضیایف که از سال ۲۰۰۳ میلادی پست نخست وزیری را در اختیار دارد از شانس بیشتری برای جانشینی اسلام کریمف برخوردار است.

به گفته این تحلیلگر سیاسی " آقای میرضیایف ۱۳ سال است که پست نخست وزیری را در اختیار دارد. او بسیاری از سیاستمداران نزدیک به خود را به پست های مهم در سراسر جهان گمارده است."

بسیاری با این عقیده موافقند که رستم اینویاتف، رئیس سرویس امنیتی ازبکستان و جاسوس سابق کا گ ب می تواند نقش مهمی باشد.

آقای اینویاتف یکی از چهره های سیاسی است که گلناره کریمووا معتقد است در خدشه دار کردن امپراتوری او دخیل بوده است.

اما چنین دسیسه هایی نشان می دهد که چگونه انتقال قدرت در ازبکستان اتفاق می افتد.

به هر حال هر کسی که جانشین اسلام کریمف شود باید با سایر سیاستمداران به توافق برسد. توافقی که گلناره کریمووا از رسیدن به آن سرباز زد.

بسیار انتظار می رود که انتقال قدرت در ازبکستان به آرامی و پنهانی صورت بگیرد و اصول پایه گذاری شده آقای کریمف از جمله سرکوب مخالفان و معترضان همچنان ادامه یابد.

به گفته تحلیلگران، این احتمال وجود دارد که جانشین آقای کریمف از شخصیت های شناخته شده نباشد.

دکتر مک گلینچی، پروفسور دانشگاه دانشگاه جورج میسون می گوید: "جانشین آقای کریمف می تواند کاندیدایی باشد که تمامی جناح های قدرت بر سر آن توافق دارند و به راحتی می توانند با او کار کنند. این به معنای آن است که جانشین آقای کریمف احتمالا یکی از سه چهره ای که ما به طور مداوم درباره آنها می شنویم، نباشد."

آن چه که واضح است این است که رهبری جدید ازبکستان برای تغییر در سیستم اقتدارگرای این کشور تلاش نخواهد کرد. آنها به تلاش برای سرکوب و تبلیغات دولتی برای حفظ قدرت خود ادامه می دهند، درست مثل آن چه که آقای کریمف در ۲۷ سال پیش انجام داد.