واکنش شبکه‌های اجتماعی به خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا

با اعلام نتیجه همه‌پرسی ماندن یا خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا، که شرکت‌کنندگان به خروج بریتانیا از این اتحادیه رای دادند، بسیاری از کاربران شبکه‌های اجتماعی به این رویداد واکنش نشان دادند. در این مطلب گزیده‌ای از پرطرفدارترین موضوعات بحث را پس از این همه‌پرسی را جمع‌آوری کرده‌ایم.

۱- فراخوان برای استقلال لندن

تقریباً در اکثر نقاط بریتانیا رأی به خروج از اتحادیه اروپا بیشتر بود به غیر از اسکاتلند، ایرلند شمالی و لندن که اکثر مردم به باقی ماندن در اتحادیه رأی دادند.

نیکلا استورجن رهبر حزب ملی اسکاتلند اعلام کرد که برگزاری همه‌پرسی دوم در مورد استقلال اسکاتلند "بسیار محتمل" خواهد بود و معاون وزیر اول ایرلند شمالی، مارتین مک‌گینس از حزب ناسیونالیست شین فین، از همه‌پرسی مشابهی برای جدا شدن ایرلند شمالی از بریتانیا طرفداری کرد.

اما در اینترنت نوبت لندن است.

روزنامه‌نگاری به نام جیمز اومالی، یکی از حامیان ماندن بریتانیا در اتحادیه اروپا، یک طومار آنلاین راه انداخته که روز جمعه به فاصله کوتاهی بیش از ۳۰ هزار امضا جلب کرد.

در این طومار که در وبسایت Change.org منتشر شده، آمده: "لندن یک شهر بین‌المللی است و ما می‌خواهیم در اروپا باقی بمانیم. واقعیت این است که سایر بخش‌های کشور مخالفند. به جای رأی دادن‌های آزار دهنده علیه یکدیگر در هر انتخابات، بهتر است رسماً طلاق بگیریم و به دوستانمان در قاره اروپا بپیوندیم."

جیمز اومالی به بی‌بی‌سی گفت این طومار اعتراض طنزآمیزی به نتیجه همه‌پرسی بوده است. ایده استقلال لندن ممکن است تخیلی به نظر بیاید ولی یکی از موضوعات مورد بحث در بین دانشگاهیان و پژوهشگران است.

هر چند جنبش نیرومندی برای استقلال لندن وجود ندارد ولی برخی از اقتصاددانان و کارشناسان معتقدند حرکت لندن به سمت تبدیل شدن به شهر- کشوری مثل سنگاپور، فقط یک احتمال نیست بلکه حتی ممکن است غیر قابل اجتناب باشد.

نیکلا استورجن رهبر حزب ملی اسکاتلند در سخنان روز جمعه خود گفت با صادق خان شهردار لندن گفتگو کرده و هر دو "مطالبات مشترکی" دارند.

در شبکه‌های اجتماعی نیز ایده استقلال توجه فراوانی جلب کرد. هشتگ "آیا لندن می‌تواند..." تا نیمروز جمعه بیش از سه هزار بار مجدداً توییت شد و کاربران در پیام‌های خود سوالاتی را در مورد استقلال لندن مطرح کردند.

یکی از کاربران نوشت: "اگر اسکاتلند امکان جدا شدن از کشور را پیدا کند آیا لندن، منچستر، لیورپول و هر کسی که زیر ۲۵ است هم می‌تواند جدا شود؟"

کاربر دیگری پرسید: "آیا لندن می‌تواند از انگلستان جدا شود؟"

۲- 'روز استقلال' (به تقلید از عنوان فیلم)

برای بسیاری از رای‌دهندگان پیروز، روز برگزاری همه‌پرسی، ۲۳ ژوئن بسرعت به عنوان "روز استقلال" توصیف شد. هر چند برخی دیگر با انتخاب این عنوان موافق نبودند، عنوان فیلمی که قسمت دوم آن اخیراً اکران شده است.

با الهام از بوریس جانسون و نایجل فاراژ که اعلام کردند از این پس این روز باید تعطیل عمومی اعلام شود، بیش از ۶۵ هزار توییت حاوی عبارت "روز استقلال" در چند ساعت اول پس از پایان شمارش آراء منتشر شد. مهم‌ترین احساسی که در این پیام‌ها منعکس شد شادمانی بود.

برخی از پرطرفدارترین توییت‌ها را در واقع کاربران آمریکایی منتشر کردند. در آن کشور بسیاری از سیاستمداران و فعالان محافظه کار از خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا با گرمی استقبال کردند.

اما تمام پیام‌هایی که با این هشتگ منتشر می‌شدند محتوای مثبتی نداشتند چون مخالفان خروج از اتحادیه اروپا نیز نظرات خود را بیان کردند. بسیاری از این منتقدان با معرفی اتحادیه اروپا بعنوان یک "قدرت استعماری" مخالف بودند. یکی از کاربران در توییت خود نوشت: "من از بی‌قیدی افرادی که این را روز استقلال نامیده‌اند در حیرتم، ما که مستعمره اتحادیه اروپا نبودیم."

۳- چه دسته گلی به آب دادیم؟ خشم نوجوانان

با مشخص شدن نتیجه این همه‌پرسی، اختلاف‌نظر عمیق نسل‌ جدید و قدیم برجسته‌تر شد.

برخی از تندترین واکنش‌ها به نتایج این همه‌پرسی زیر دو هشتگ منتشر شد: " نه به نام من" و "چه دسته‌گلی به آب دادیم". این دو هشتگ در اولین ساعات روز جمعه به پرطرفدارترین مباحث بدل شد و بیش از ۲۰ هزار بار استفاده شد.

با این همه باید یادآور شد که توییتر انعکاس دقیق دیدگاه‌های تمام جامعه نیست. بخش اعظم کاربران شبکه‌های اجتماعی نسل‌های جوان‌تر جامعه بریتانیا هستند. نظرسنجی‌های قبل از برگزاری همه‌پرسی نشان داده بود که اکثر جوانان به باقی ماندن در اتحادیه اروپا رأی خواهند داد و به همین خاطر اکثر کاربرانی که از این دو هشتگ استفاده کردند مخالفت و خشم خود را نشان دادند.

این دو هشتگ محل اظهارنظر طرفداران ماندن در اتحادیه اروپا بود هر چند برخی از طرفداران خروج نیز در این مباحث شرکت کردند. گذشته از ابراز خشم، یکی دیگر از موضوعات، کلافگی نوجوان ۱۶ و ۱۷ ساله‌ای بود که حق رأی نداشتند. سال گذشته حزب کارگر، حزب لیبرال دمکرات و حزب ملی اسکاتلند طرح مشترکی را برای کاهش حداقل سن رأی پیشنهاد کردند. اما دولت به دلیل هزینه‌های مالی، آن را رد کرد.

یکی از نوجوانان در پیام خود نوشت: "عاشق اینم که صبح از خواب بیدار شوم و از تصمیمی وحشت کنم که در آینده من تأثیر می‌گذارد ولی حق رأی دادن در آن مورد را نداشتم."

۴- اسکاتلند: بحث همه‌پرسی دوم برای استقلال، در شبکه‌های اجتماعی فعال است

همزمان با شمارش آرای و مشخص شدن گرایش اکثریت به خروج از اتحادیه اروپا، گفتگوهای آنلاین در اسکاتلند بسرعت بر احتمال برگزاری یک همه‌پرسی دیگر برای استقلال اسکاتلند متمرکز شد.

هشتگ همه‌پرسی مجدد در اسکاتلند به فاصله کوتاهی پس از مشخص شدن همه‌پرسی جدایی بریتانیا از اتحادیه اروپا به یکی از پرطرفدارترین مباحث شبکه‌های اجتماعی بدل شد. در همه‌پرسی روز پنجشنبه ۶۳ درصد از ساکنان اسکاتلند به ماندن در اتحادیه اروپا رأی دادند.

بخش اعظم این گفتگوها در شبکه‌های اجتماعی را مدافعان استقلال اسکاتلند هدایت می‌کردند. اما کسانی که در همه‌پرسی استقلال اسکاتلند از اتحاد با سه کشور دیگر بریتانیا دفاع کرده بودند، پس از مشخص شدن نتیجه همه‌پرسی از احتمال جدایی از بریتانیا صحبت می‌کردند. شاید برجسته‌ترین نمونه از اظهارنظرهای این افراد جی کی رولینگ خالق مجموعه داستان‌های هری پاتر بود که روز جمعه در توییت خود نوشت: "اکنون اسکاتلند به دنبال استقلال خواهد رفت. میراث دیوید کامرون در هم شکستن دو اتحاد خواهد بود. هیچ‌یک از این دو لازم نبود اتفاق بیفتد."

یادآوری می‌کنیم که در سال ۲۰۱۴ در اسکاتلند برای جدایی از بریتانیا یا ماندن بعنوان یکی از چهار کشور بریتانیا، همه‌پرسی برگزار شد که رای نیاورد.

از این رو روز جمعه توییت‌های قدیمی مربوط به سال ۲۰۱۴ و همه‌پرسی استقلال اسکاتلند دوباره جان گرفتند. در برخی از آنها احزاب موافق ماندن اسکاتلند در چارچوب بریتانیا یادآوری می‌کردند که در صورت استقلال اسکاتلند، عضویت آن در اتحادیه اروپا تضمین شده نیست.

۵- 'دوران تازه‌ای است'

کسی فکر نمی‌کرد که یک رأی‌گیری سیاسی چنین بازتاب گسترده‌ای در شبکه‌های اجتماعی داشته باشد. از لحظه پایان رأی‌گیری، ساعت ۱۰ غروب پنجشنبه به وقت گرینویچ، بسیاری در توییتر دیدگاه خود را مطرح کردند.

هشتگ‌هایی با عنوان "همه‌پرسی اروپا" و " نتایج همه‌پرسی اروپا" همزمان با شمارش و اعلام نتایج آرا در طول شب فعال بودند. در زمان اعلام قطعی نتیجه، حوالی ساعت ۵ بامداد روز جمعه، بیش از یک میلیون توییتر با این دو عنوان منتشر شد.

الکس کوپر نوازنده ۲۰ ساله گیتار و اهل ناحیه همپشر با انتشار عکسی از گیتار و چمدانش نوشت: "می‌روم یک جای دیگر زندگی کنم."

او می‌گوید از نتیجه همه‌پرسی یکه خورده: "حقیقت این است که قصد ندارم جای دیگری بروم ولی بعنوان نوازنده گیتار از این پس سفر و اجرای برنامه در اروپا برای من دشوار خواهد شد. البته به زندگی در خارج از کشور فکر می‌کنم، شاید یک روزی این کار را بکنم. دارم به فرانسه فکر می‌کنم."

دیگران نیز نگرانی و هراس خود را از آینده عنوان کرده‌اند. یکی از نگرانی‌های عمومی ارزش پوند استرلینگ بود که همزمان با اعلام نتایج همه‌پرسی به نازل‌ترین نرخ برابری خود در سه دهه اخیر سقوط کرد."

ولی در عین حال عده زیادی هم از نتایج همه‌پرسی خوشحال و به آینده خوش‌بین بودند.