آیا مردم جهان بیشتر از قبل مهاجرت می‌کنند؟

در ماه‌های اخیر مرتب گزارش‌هایی در مورد سرنوشت ناگوار مهاجرانی خوانده‌ایم که تلاش می‌کردند از طریق دریا خود را به کشورهای دیگر برسانند.

از منطقه مدیترانه گرفته تا جزایر آندامان در اقیانوس هند، مهاجران با گرسنگی و مرگ رو به رو بوده اند یا توسط قاچاقچیان مورد آزار قرار گرفته اند. با توجه به وقوع جنگ های تازه در نقاط مختلف جهان یا ادامه درگیری های گذشته، مهاجرت های گروهی گسترش یافته است.

از ماه مارس امسال نیم میلیون یمنی در داخل کشورشان آواره شده اند و از ماه آوریل صدهزار نفر از مردم بوروندی به کشورهای همسایه گریخته اند.

آمار آوارگان تکان دهنده است. هفت میلیون و ۶۰۰ هزار سوری در داخل کشورشان بی خانمان شده اند. سوری ها یک پنجم آوارگان داخلی جهان را تشکیل می هند.

آیا مردم جهان بیشتر از هر زمان دیگر مهاجرت می کنند؟

نقشه امروز جهان از مسیرهای مهاجرت مردم مانند یک تار عنکبوت شلوغ و در هم است. در نقشه زیر تنها مسیرهای عمده نشان داده شده است:

در سال ۲۰۱۳ حدود ۲۳۲ میلیون "مهاجر بین المللی" در جهان وجود داشت. تعریف سازمان ملل از مهاجر بین المللی، کسانی هستند که بیش از یک سال در خارج از کشوری که در آن به دنیا آمده اند زندگی کرده اند. این افراد شامل آوارگان، پناهجویان و مهاجران اقتصادی هستند.

مهاجران بین المللی در کدام مناطق زندگی می کنند؟

نیمی از این مهاجران در ده کشور زندگی می کنند. بیشترین تعداد که ۴۶ میلیون نفر است در آمریکا هستند. آمریکا میزبان ۱۳ میلیون نفر است که در مکزیک به دنیا آمده اند.

بعد از آن روسیه است که میزبان مهاجرانی از جمهوری های سابق شوروی است.

در اروپا، آلمان و فرانسه بیشترین جمعیت مهاجر را به ترتیب در خود جای داده اند. مهاجران آلمان بیشتر از ترکیه و مهاجران فرانسه بیشتر از الجزایر هستند.

در امارات متحده عربی، ۸۴ درصد جمعیت مهاجر بین المللی هستند که عددی خیره کننده است.

بحران مرگبار در مدیترانه

قبل از سقوط معمر قذافی در لیبی، تعداد مهاجرانی که از مدیترانه عبور می کردند رو به کاهش گذاشته بود. ولی پس از آن دوباره افزایش یافت. در سال ۲۰۱۴ بیش از ۱۷۰ هزار مهاجر به ایتالیا رفتند که بزرگترین میزان مهاجرت گروهی به یک کشور اتحادیه اروپا در تاریخ این اتحادیه است.

مسیرهای پرخطر از آفریقا به اروپا

پیچیده ترین شبکه تارعنکبوتی از مسیرهای مهاجرت در این منطقه از جهان دیده می شود.

سفر این مهاجران هفته ها یا سال ها طول می کشد. در سال جاری از جمله بیشترین گروه هایی که لیبی عبور کرده اند ساکنان اریتره بوده اند که از سربازی طولانی گریخته اند. گروه های دیگری هم از سومالی و نیجریه بوده اند.

در شرق مدیترانه شمار زیادی از سوری ها از ترکیه به سمت یونان رفتند. افغان ها و عراقی ها هم در میان مهاجرانی که این مسیر را طی می کنند هستند.

سوریه با ملتی آواره

بیش از چهار میلیون سوری در کشورهای همسایه آواره شده اند و تعدادی بیشتر از آن در داخل کشور خانه های خود را رها کرده و به مناطق دیگر رفته اند. سوریه مبدأ اصلی پناهجویان به کشورهای صنعتی است. این مهاجرت عظیم دلیل اصلی بیشتر بودن شمار آوارگان در جهان بیش از هر زمان دیگر پس از جنگ جهانی دوم است.

اسارت به دست قاچاقچیان انسان

صحنه های دلخراش وضعیت مهاجرانی که در دریا شناورند توجه جهان را به نقش قاچاقچیان انسان و مشکلات مهاجران جلب کرده است.

گرچه نشستی که روز جمعه گذشته در بانکوک برگزار شد تلاشی است برای مهار این بحران، ولی امید چندانی به ارائه برنامه ای عملی در این مورد نمی رود.

سفر از مکزیک به سمت شمال

مرز مکزیک- تگزاس همچنان پرتعدادترین مسیر مهاجرتی دنیاست. مکزیکی ها بزرگترین گروه مهاجرانی هستند که توسط ماموران مرزی آمریکا بازداشت می شوند، ولی سال گذشته برای نخستین بار این رقم از شمار کلی مهاجرانی که از آمریکای مرکزی می آیند، کمتر شد.

مهاجرت از مکزیک به دلیل بهبود وضعیت اقتصادی آن کشور کمتر شده است هر چند وضعیت امنیتی رو به وخامت سبب مهاجرات شمار بزرگتری از مردم هندوراس، السالوادور و گواتمالا به سمت شمال از مسیرهای پرتردد شده است.

در آخرین گروه های مهاجران از آن منطقه، ده ها هزار کودک و نوجوان که به تنهایی مهاجرت کرده اند، به چشم می خورند.

جمعیت رو به رشد جهان

نسبت مهاجران بین المللی در سال های اخیر ثابت و در حدود سه درصد جمعیت دنیا بوده است.

ولی با افزایش جمعیت تعداد کسانی که در خارج از کشور محل تولدشان زندگی می کنند بیشتر می شود.

شمار مهاجران داخلی هم افزایش یافته است: آمار ۷۴۰ میلیون قطعا برآوردی محافظه کارانه است. به طور مثال برآورد دقیق از میلیون ها زارع چینی که همچنان به سوی شهرها مهاجرت می کنند، کاری بسیار مشکل است.

هزاران نفر از مردم جهان هم هر سال به دلیل بلایای طبیعی خانه های خود را ترک می کنند.

مهاجرت در سطح جهانی به موضوعی داغ برای مباحثات سیاسی تبدیل شده که ائتلاف بین کشورها و منابع آنها را به چالش می کشد.