قیام بی‌سر‌و‌صدای کاتولیک‌های آلمان در حمایت از اقلیت‌های جنسی و خادمان زن کلیسا

فریدا (چپ) و سانگا سال‌ها حس می‌کردند کلیسا آن‌ها را نمی‌خواهد
توضیح تصویر، فریدا (چپ) و سانگا سال‌ها حس می‌کردند کلیسا آن‌ها را نمی‌خواهد
    • نویسنده, دیمین مک‌گینس
    • شغل, بی‌بی‌سی، برلین

صدای ناقوس‌های کلیسا قطع می‌شود و در حالی‌که نوازنده ارگ شروع به نواختن می‌کند، پدر یان کوردیتچکه از محراب بالا می‌رود تا مراسم عشای ربانی را آغاز کند. همه چیز مثل یک مراسم معمولی روز یکشنبه در یک کلیسای کاتولیک به نظر می‌رسد.

اما یک نوع حس انتظار همراه با اضطراب در هوا موج می‌زند. به نظر می‌رسد اتفاقی بسیار غیرمعمول در شرف رخ دادن است.

پدر کوردیتچکه از کسانی که می‌خواهند برایشان "دعای خیر" کند، درخواست می‌کند از جای خود بلند شوند.

بیشتر حاضرین و از جمله ده‌ها زوج همجنس‌گرا بلند می‌شوند و می‌ایستند. در حالی که صدای چنگ در کلیسا پیچیده، کشیش کلیسا به سمت تک تک کسانی که ایستاده‌اند می‌رود و به آرامی از آن‌ها می‌پرسد از خدا چه می‌خواهند. بعد در حالی که آن‌ها سر‌‌های خود را پایین انداخته‌اند،‌ دستانش را بالا می‌برد و دعایی را برای‌شان زمزمه می‌کند.

اشک در چشمان بسیاری از حاضران حلقه زده چون این اولین باری است که همجنسگرایان کاتولیک حاضر در این مراسم، بعد از یک عمر پایبندی به مذهب حس می‌کنند به طور کامل از سوی کلیسا پذیرفته شده‌اند.

پدر کوردیتچه یکی از حدود ۱۲۰ کشیش آلمانی است که با ممنوعیت دعای خیر برای زوج‌های همجنسگرا مخالفت کردند
توضیح تصویر، پدر کوردیتچه یکی از حدود ۱۲۰ کشیش آلمانی است که با ممنوعیت دعای خیر برای زوج‌های همجنسگرا مخالفت کردند

سانگا که همه عمر خود کاتولیکی معتقد بوده با شریک زندگی‌اش، فریدا در مراسم نیایش روز یکشنبه حاضر شد. آن‌ها ۲۵ سال است که با هم هستند. او می‌گوید: "خیلی دردناک است و زخم‌های زیادی خورده‌ام. ۴۹ سال من را نپذیرفتند. اما بالاخره مردم دارند به ما می‌گویند که حضورمان در اینجا اشکالی ندارد."

بیانیه تند و تیز واتیکان

برای ماتیاس که کاتولیک به دنیا آمده و در این مراسم به همراه توماس، شریک زندگی خود از دعای خیر کشیش برخوردار شد، رفتن به مراسم عشای ربانی هرگز یک مشکل محسوب نمی‌شده، اما به گفته خودش بیانیه‌های مقامات کاتولیک باعث شد به فکر ترک کلیسا بیفتد.

"بیشتر اوقات به این فکر کرده‌‌ام که چطور می‌توانم در کلیسایی که من را نمی‌خواهد بمانم. اما کلیسای 'واقعی' ،‌ اینجا در دنیای حقیقی و روی زمین ایمانم را دوباره به من بازگردانده است."

جالب اینجاست که در واقع یکی از همین بیانیه‌های رسمی مقام‌های کاتولیک بود که در نهایت به این رویداد بی‌سابقه‌ منجر شد. واتیکان در بیانیه‌ تند و تیز خود در ماه مارس، ازدواج با همجنس را "گناه" خواند و بار دیگر بر ممنوعیت دعای خیر کشیش‌های کاتولیک برای زوج‌های همجنسگرا تاکید کرد.

البته برخی از کشیش‌ها که تفکرات لیبرال دارند گاهی اوقات به طور جداگانه برای زوج‌های همجنسگرا دعای خیر می‌کنند اما چنین اتفاقی تا پیش از این به ندرت در ملا عام رخ داده بود.

بیانیه‌ صریح واتیکان کاتولیک‌های لیبرال آلمان را در شوک فرو برد. هزاران کشیش،‌ راهبه و خادم کلیسا در پاسخ به این بیانیه کارزاری تحت عنوان "عشق پیروز است" را به راه انداختند تا به همه نشان دهند در کلیساهای خود از اقلیت‌های جنسی استقبال می‌کنند.

پدر کوردیتچکه به من گفت:‌ "احساس خشم و شرمساری کردم چون به نظرم این بیانیه بسیار آزار‌دهنده بود." او یکی از حدود ۱۲۰ کشیشی آلمانی است که تصمیم گرفتنند آشکارا در برابر ممنوعیت اعمال شده از سوی واتیکان بایستند.

'چطور می‌توان برای فرد سوگوار دعای خیر نکرد؟'

به مدت یک هفته کشیش‌ها در تعداد زیادی از کلیساهای کاتولیک آلمان برای همه داوطلبان، حتی زوج‌هایی که از نظر واتیکان گناه‌‌کار هستند از جمله زوج‌های همجنسگرا یا کسانی که طلاق گرفته‌اند، دعای خیر کردند.

از پدر کوردیتچه پرسیدم چه توجیهی برای مخالفت با قوانین واتیکان دارد و او با چشمانی پر از اشک جوابم را داد.

تصویری از یک خادم زن کلیسا در حال دعای خیر برای یک زوج همجنسگرا در شهر کلن آلمان

منبع تصویر، Reuters

توضیح تصویر، تصویری از یک خادم زن کلیسا در حال دعای خیر برای یک زوج همجنسگرا در شهر کلن آلمان

یکی از افراد همجنسگرای حاضر در مراسم به یاد شریک زندگی‌اش که چند ماه پیش از آن فوت کرد بود، یک شاخه گل رز روی صندلی کنار خود گذاشته بود. او از درد و رنجش حرف زده و از کشیش خواسته بود برای شریک زندگی‌اش طلب آمرزش کند تا راحت‌تر بتواند با غم از دست دادنش کنار بیاید.

دعای خیر برای زوج‌های همجنسگرا تنها بخشی از جنبش در حال رشد کاتولیک‌های لیبرال آلمان است که برای ایجاد تغییر تلاش می‌کنند.

زنان روی سکوهای وعظ کلیسا

جنبش‌های مردمی نظیر "ماریا ۲/۰ " همچنین خواهان حقوق برابر برای خادمان زن کلیساها هستند.

یک روز پس از مراسم عشای ربانی پدر کوردیتچکه در برلین، در ۱۲ کلیسای کاتولیک مختلف در سراسر آلمان خادمان زن کلیسا مراسم موعظه مذهبی را اجرا کردند؛‌ این هم یکی دیگر از اقداماتی است که واتیکان با آن مخالف است.

اولریکه گوکن- هوئیسمان یکی از این زنان است که در کلیسای خود در دوسلدورف روی سکوی وعظ رفت. او می‌گوید:‌ "کلیسا قبلا می‌گفت زمین صاف است و ما را وادار می‌کرد آن را باور کنیم. کلیسا باید موضع خود را تغییر می‌داد. یا مثلا ما باید باور می‌کردیم که آدم و حوا، انسان‌های واقعی بوده‌اند. اصلا این طور نیست که کلیسا هیچوقت آموزه‌های خود را تغییر ندهد. "

اما در میان مقام‌های عالی‌رتبه کلیسای آلمان دو دستگی وجود دارد: یک طرف اسقف‌های لیبرال آلمانی قرار دارند که از برخی درخواست‌ها برای اصلاح حمایت می‌کنند و در طرف دیگر، رهبران محافظه‌کار کلیسا که دنباله‌روی خط مشی سختگیرانه واتیکان هستند.

با این حال، نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد کاتولیک‌های آلمان در مقایسه با کلیسای کاتولیک دیدگاهی لیبرال‌تر دارند.

یک نظرسنجی که توسط دانشگاه‌های برلین و مونستر انجام شده نشان می‌دهد ۷۰ درصد از کاتولیک‌های آلمان با دعای خیر برای زوج‌های همجنسگرا موافق هستند، ۸۰ درصد از آن‌ها با زندگی مشترک بدون ازدواج مشکلی ندارند و ۸۵ درصد هم معتقدند کشیش‌ها باید بتوانند ازدواج کنند.

بعد از مراسم عشای ربانی و دعای خیر پدر کوردیتچه برای زوج‌های همجنس‌گرا، نزدیک به ۱۰۰ نفر بیرون کلیسا جمع شدند تا زیر نور آفتاب در بزرگداشت این اتفاق شراب گازدار بنوشند.

همزمان حدود ۱۰ معترض مقابل درهای کلیسا ایستاده بودند و پلاکاردی در دست داشتند که رویش نوشته شده بود: "خداوند به گناه، خیر و برکت نمی‌بخشد."

هیچ خصومتی میان این دو گروه وجود ندارد اما هر دوی آن‌ها بخشی از کلیسای کاتولیک هستند که آشکارا اعتراض خود را اعلام کرده‌اند و دیدگاه‌هایی بسیار متفاوت دارند.

پدر کوردیتچه با لبخندی بر لب می‌گوید، این هم اشکالی ندارد.

پاپ فرانسیس در مورد همجنسگرایان چه گفته؟

  • اکتبر ۲۰۲۰: پاپ فرانسیس، رهبر کاتولیک‌های جهان در جریان ساخت یک مستند گفت زوج‌های همجنسگرا باید به طور قانونی اجازه "اتحاد مدنی و شراکت زندگی" را داشته باشند. "افراد همجنسگرا … فرزندان خداوند هستند و حق دارند خانواده خود را تشکیل دهند. هیچ کس نباید به این دلیل بیرون رانده شود و یا مصیب بکشد. "
  • اکتبر ۲۰۱۴: پاپ از طرح پیشنهادی اسقف‌ها در شورای کلیسایی مبنی بر استقبال گسترده‌تر از افراد همجنسگرا، حمایت کرد.
  • ژوییه ۲۰۱۳: پاپ در جریان یکی از سفرهای خود به خبرنگاران گفت افراد همجنسگرا نباید به حاشیه رانده شوند بلکه باید در جامعه ادغام شوند. او گفت روحانیون همجنسگرا باید بخشیده شوند و گناه‌‌هانشان به فراموشی سپرده شود.
  • ۲۰۱۳: پاپ در کتاب خود با عنوان "در بهشت و زمین" نوشت برابر شمرده شدن روابط همجنسگرایان با ازدواج‌ افراد دگرجنس‌گرا در قانون، "یک پسرفت انسان‌شاختی" خواهد بود.
  • ۲۰۱۰: پاپ در آن زمان به عنوان اسقف اعظم بوئنوس آیرس با قانونی شدن ازدواج همجنس‌ها مخالف بود اما از برخی حفاظت‌های قانونی برای زوج‌های همجنسگرا حمایت می‌کرد.