مجرای رود وخش تاجیکستان برای بنیاد بلندترین سد جهان بسته شد

در شرق تاجیکستان مرحله نهایی ساخت بلندترین سد در جهان آغاز شده است. به همین منظور مقامات تاجیک با انجام مراسمى مجرای رودخانه "وخش" را که شاخابی از آمودریا است، مسدود کردند تا ساخت دیواره این سد، آغاز شود.

ببینید: آغاز ساخت سد راغون در شرق تاجیکستان

در این مراسم که روز شنبه ٨ آبان برگزار شد، امامعلى رحمان، رئیس جمهور، و مقامات دیگر تاجیکستان شرکت داشتند.

نیروگاه "راغون، بزرگترین طرح انرژی تاجیکستان است و مقامات تاجیک اجرای آن را تنها راه رفع کمبود برق در این کشور، بویژه در فصلهاى پاییز و زمستان، مى‌دانند؛ اما برخی از همسایه‌‌های تاجیکستان، بویژه ازبکستان، با ساخت سدى به ارتفاع ٣٣٥ متر در این منطقه زلزله‌خیز، مخالفند.

سهراب ضیا، خبرنگار بى‌بى‌سى فارسی در تاجیکستان، که هنگام بسته‌شدن مجراى رودخانه وخش در محل ساخت راغون حضور داشت، می‌گوید: "یکی از مراحل مهم ساخت نیروگاه راغون در محل اجرای این پروژه اتفاق افتاد. مجرای رودخانه وخش را مسدود کردند، تا شرایط برای ساخت دیواره سد راغون فراهم شود. رویدادی مهم برای مردم تاجیکستان که چهل سال در انتظار به وقوع پیوستن آن بودند."

آقاى رحمان اولین نفری بود که سوار بر یک بولدوزر از بالاى توده خاکى که با آن مجراى رودخانه "وخش" بسته شده است، از یک طرف ساحل این رود به طرف دیگر رفته است.

اجرای طرح راغون در سال ۱۹۷۶، در دوران اتحاد جماهیر شوروی، شروع شد. با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و آغاز جنگ داخلی در تاجیکستان (١٩٩٢ تا ١٩٩٧) این طرح متوقف شد. پنج سال پیش، تاجیکستان ساخت نیروگاه را از سر گرفت و همه‌ساله صدها میلیون دلار برای اجرای این طرح هزینه می‌کند."

نیروگاه راغون با شش توربین ظرفیت تولید ۳۶۰۰ مگاوات نیروی برق را خواهد داشت که به گفته کارشناسان این میزان، برابر ظرفیت سه نیروگاه هسته‌ای است. انتظار می‌رود دو توربین آن در سال ۲۰۱۸ فعال شود.

در گذشته ازبکستان با ساخت سدی به ارتفاع ۳۳۵ متر برای این نیروگاه مخالف بود. این همسایه تاجیکستان به دلیل زلزله‌خیز بودن منطقه، ساخت این سد را برای محیط زیست و عرصه کشاورزی خود زیانبار می‌خواند.

اما مقامات تاجیکستان این ادعاها را بی‌پایه خوانده و می‌گویند که این طرح به سود همه کشورهای منطقه آسیای میانه است. ظاهراً پس از مرگ اسلام کریمف، رئیس جمهوری فقید ازبکستان، موضعگیری سرسختانه این کشور در مورد سد "راغون" نرمتر شده است.

اخیراً دولت تاجیکستان با یک شرکت ایتالیایی برای ساخت این نیروگاه به توافق رسید. هزینه آن نزدیک به چهار میلیارد دلار است.

تاجیکستان امیدوار است در آینده به یک کشور کلیدی صادرکننده برق در منطقه آسیای میانه تبدیل شود. اگرچه اجرای این طرح پرهزینه و فعال ساختن همه چرخه‌های این نیروگاه در سالهای نزدیک کار سهل و ساده‌ای به نظر نمی‌رسد.