چگونه کودکآزاری را تشخیص دهیم؟
منبع تصویر، Thinkstock
درک رفتارهای کودکآزارانه و شناخت علائم آن ممکن است بسادگی میسر نباشد اما هوشیاری و آگاهی میتواند به بزرگسالان مسئول کمک کند کودکی که مورد سوء استفاده و آزار قرار دارد را از درد و رنج و مشکلاتی که تمام عمر گریبانگیرش خواهد بود شاید نجات دهند.
در ابتدا توجه به اینکه بسیار مهم است که بر اساس کنوانسیون حقوق کودک هر فرد زیر ۱۸ سال کودک (یا نوجوان) محسوب میشود.
هر یک از موارد زیر را که مشاهده کردید (یا اگر خود انجام دادید) کودکآزاری است یا دستکم احتمال کودکآزاری را مطرح میکند.
منبع تصویر، Thinkstock
کودکآزاری در کل چهار نوع دارد: عاطفی (روانی)، بدنی، جنسی و غفلت و بیتوجهی.
آزار جسمی: هر گونه لطمه یا آزار بدنی؛ هر نوع کتک زدن، تکان دادن شدید، سوزاندن، پرتاب کردن و هل دادن، مسموم کردن، خفه کردن و امثال آن.
بعنوان یک قاعده کلی هر نوع آسیب یا لطمهای در بدن که یکی از سه ویژگی زیر را داشته باشد باید احتمال کودکآزاری را مطرح کند:
- هر گونه علامت یا نشانه آسیب در بدن کودکی که توانایی حرکت ندارد (هنوز رشد نکرده یا دچار معلولیت است)
- در جایی از بدن که چنین آسیبی غیر معمول است،
- هیچ توضیح یا دلیل پزشکی برای آن وجود ندارد
- توضیح پدر و مادر/سرپرست درباره چگونگی ایجاد آسیب با ماهیت آن تطبیق ندارد یا منطقی به نظر نمیرسد (توجه به این موضوع برای پزشکان، کارکنان درمانی و معلمان بسیار مهم است.)
- پدر و مادر/سرپرست رفتاری مشکوک دارند، با تاخیر از پزشک یا کادر درمانی کمک خواستهاند یا اصلا کمک نگرفتهاند، برای ترخیص کودک از بیمارستان عجله دارند و اصرار میکنند که با بچه خوب رفتار میکنند.
- پدر و مادر از هم جدا شده باشند و مراقبت از کودک گاهی بعهده همسر (یا دوست پسر/دختر) مادر یا پدر باشد.
- کودک اغلب غمزده، منزوی، ترسیده یا با بهتزدگی ناظر است یا ممکن است چیزی بگوبد که حاکی از آزار دیدن باشد
منبع تصویر، Thinkstock
منبع تصویر، Thinkstock
آزار روانی (عاطفی): این نوع آزار کمتر از انواع دیگر گزارش میشود یا شناسایی میشود اما بسیاری آن را شایعترین نوع کودکآزاری میدانند. این نوع آزار معمولا با سه نوع آزار دیگر همراه است. ابتدا به انواع آزار روانی میپردازیم بعد به نشانهها و علائم آن در کودک آزار دیده.
کودکی که از نظر روانی آزار میبیند رفتارهایی بروز میدهد که برای آنها دلیل پزشکی یا دلیل موجهی پیدا نمیشود، یا متناسب با سنش نیستند یا نشانههای عدم رشد کافی از جنبههای مختلف وجود دارد.
منبع تصویر، Thinkstock
منبع تصویر، Thinkstock
برای دختربچهها بیشتر از پسربچهها اتفاق میافتد، اما در پسربچهها هم کم نیست. نکته مهم در رابطه جنسی رضایت هر دو طرف است. در فرد زیر پانزده سال در هر حالتی رابطه جنسی، سوء استفاده جنسی است. رابطه جنسی فرد بالای هجده سال با فرد زیر هجده سال هم آزار جنسی است.
در ایران برای کمکگرفتن از متخصصان و سازمانهای مسئول در مورد کودکآزاری میتوانید با اورژانس اجتماعی ۱۲۳ تماس بگیرید، یا با صدای یارا (خط تلفنی انجمن حمایت از حقوق کودکان).
دادستانی تهران هم شماره تلفنی را برای گزارش موارد کودکآزاری اعلام کرده و در استانهای دیگر هم با بهزیستی یا دادستانی استان میتوان تماس گرفت.
