روزنامه های تهران: بیم ها و امیدهای هسته ای در صفحه اول

امروز چهارشنبه دهم تیر ۱۳۹۴، روزی است که ضرب الاجل رسیدن به یک توافق جامع هسته ای با ایران به مدت یک هفته دیگر تمدید شد. از همین رو روزنامه های چاپ تهران عمدتا به این موضوع پرداخته اند.

از لوزان و وین تا توافق خوب

رحیم نعمتی در جوان، روزنامه نزدیک به سپاه پاسداران ایران نوشته است، مثل این که تکلیف ضرب الاجل ۳۰ ژوئن هم مثل ضرب الاجل قبلی شده، چرا که دفعه قبل قرار بود توافق سیاسی در پایان ماه مارس به دست بیاید اما کار توافق بعد از سه روز و با انتشار بیانیه ای تمام شد که به تفاهم لوزان مشهور شد. حالا هم تمدید چندروزه مذاکرات، چنان که لوران فابیوس، وزیر امور خارجه فرانسه گفت؛ توافق شده تا ضرب الاجل جدیدی برای مذاکرات تعیین نشود. پس روشن است که توافق نهایی یا در چند روز بعد به دست می آید یا نه.

به نوشته این مقاله مهم این است که هیئت ایرانی چه تعبیری از توافق خوب را در نظر دارد که با توجه به آن پای توافقی را امضاء کند. به نظر نویسنده، هرگونه توافقی که منجر به فعالیت هسته ای محدود و بسیار کنترل شده باشد به معنای عبور از خط قرمز تعیین شده از سوی رهبر ایران است که پایه اساسی توافق خوب را تشکیل می دهد.

اصالت توافق یا اصالت دستاورد؟

محمد ایمانی در سرمقاله روزنامه کیهان نوشته است که مذاکرات هسته ای به ایستگاه پایانی رسیده است. این عبارت تکراری، برای افکار عمومی ما در طول ۱۲ سال گذشته آشناست. ۱۲ سال مذاکره از روحانی تا لاریجانی و از جلیلی تا ظریف، تجارب بسیار ارزشمندی را برای ما در باره بدنهادی طرف آمریکایی و غربی انباشته است. اکنون بی محتواترین توافق آن است که پس از ۱۲ سال مذاکره و اعتمادسازی و پذیرش محدودیت های داوطلبانه، متعهد شویم که ۱۰ یا دوازده سال دیگر معطل بمانیم و منتظر، تا شاید غرب به ما اعتماد کند.

مذاکرات و نقش منفی فرانسه

احمد شیرزاد، در سرمقاله روزنامه آرمان نوشته است که آن چه از فضای فعلی مذاکرات حاصل می شود این است که طرف غربی و خصوصا آمریکایی ها اراده لازم را برای توافق با ایران دارند. البته این اراده در بالاترین سطح در ایران هم وجود دارد و طرف ایرانی مذاکرات، شفاف سازی خوبی در این زمینه انجام داده است. از طرف دیگر شرایط منطقه و جهان هم همکاری با ایران را اجتناب ناپذیر کرده است که این همکاری برای ایران هم لازم و ضروری است.

به اعتقاد نویسنده لازم است که ایران در یک شرایط جدید گام بردارد و امید است که درحین مذاکرات فرصتها از بین نرود. در همین حال این کارشناس امور بین الملل در ادامه مقاله خود نوشته که اما فرانسوی ها در مذاکرات نقش خوبی ایفا نمی کنند. چرا که آن کشور یک معامله چند ده میلیاردی نظامی با عربستان سعودی انجام داده اما اگر توافق صورت بگیرد بعید است که فرانسه بتوان بازی را برهم بزند.

گزینش طلایی کلمات

سارا معصومی، خبرنگار اعزامی روزنامه اعتماد به وین نوشته است که انتخاب و چیدمان واژگان، دقیقا کاری است که گفته می شود تیم های کارشناسی ایران و پنج بعلاوه یک به شکل ۲۴ ساعته در چند هفته گذشته در حال کار روی آن بوده اند. در بسیاری از مسائل دو طرف هم در کلیات و هم در جزییات به توافق رسیده اند اما تک تک کلمات باید به گونه ای انتخاب و معنا پیدا کنند که باب هرگونه تفسیری بسته شود.

گزارش اعتماد حاکیست که بیشترین حساسیت ها از جانب تیم مذاکره کننده ایران و آمریکاست. ایران نگران است که باب تعبیر برای دیگرانی که به دنبال محدود کردن خارج از توافق برنامه هسته ای ایران هستند، باز گذاشته شود و آمریکا هم نگران مخالفت تندروهایی است که می توانند از یک کاه، کوه بسازند. مذاکره کنندگان ایران و پنج بعلاوه یک در حال حک کردن کلمات روی صخره هستند. کاری که به سختی انجام می شود اما زمانی که واژهای حک شد، دیگر پاک کردن آن از صخره ممکن نیست.

کشورهای پنج بعلاوه یک در کفه ترازو

نصرت الله تاجیک در روزنامه شرق نوشته است که در هفته آخر مهلت خود خوانده مذاکرات ایران و پنج بعلاوه یک، همچنان اختلافاتی بین طرفین وجود دارد و بدون تنازل یک یا دو طرف از مواضع اختلاف برانگیز، احتمالا توافق به خطر خواهد افتاد. به نوشته این دیپلمات پیشین ایران در بریتانیا، صرفنظر از این مسئله، یک سوال همچنان نیاز به پاسخ دارد؛ آیا رویکرد ایران در این دور از مذاکرات که وزن اصلی را به آمریکا داده، درست بوده است یا یک برآورد اضافی از وزن آن کشور در تحولات بینالمللی به شمار می رود؟

به اعتقاد آقای تاجیک، دلیلی هم وجود ندارد که از آمریکا انتظار داشته باشیم در تفاهی بین ایران و غرب، مشکلات ایران و مخصوصا تحریم ها مرتفع شود، ولی آمریکا در مشکلات خود در منطقه یا جهان دست و پا بزند. یعنی رویکردی که بدون توجه به بستر و تحولات روابط بین المللی، مذاکره حول موضوعی را دنبال کند که دغدغه واقعی یا اصلی غرب نیست.