تقدیر سازمان ملل از مبارزه 'موفق' ایران با مواد مخدر

رئیس دفتر مبارزه با مواد مخدر سازمان ملل متحد عملکرد ایران را در مبارزه با مواد مخدر تحسین کرده است و در عین حال گفته که درباره مجازات اعدام با مقامات ایرانی صحبت خواهد کرد. حامیان حقوق بشر به شمار بالای اعدام‌ها در ایران اعتراض دارند.

یوری فدوتوف، رئیس دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرایم سازمان ملل متحد، گفته است که ایران "نقش فعالی در مبارزه با قاچاق مواد مخدر دارد".

این مقام سازمان ملل در وین، پایتخت اتریش، در عین حال بر مخالفت این دفتر با مجازات اعدام تاکید کرده و گفته است بنا دارد در روزهای آینده این موضوع را بار دیگر با مقامات ایرانی مطرح کند.

گروه‌های حامی حقوق بشر به افزایش شمار اعدام‌ها در ایران در ماه‌های گذشته اعتراض دارند. خیلی از این افراد به جرایم مرتبط با مواد مخدر به اعدام محکوم شده‌اند.

روزهای ۱۳ و ۱۴ مارس، ۲۲ و ۲۳ اسفند، نشست بین‌المللی درباره تلاش جهانی برای مبارزه با مواد مخدر برگزار می‌شود.

یوری فدوتوف با اشاره به این که ایران در سال ۲۰۱۲ میلادی، ۳۸۸ تن تریاک را ضبط کرده، این آمار را "خیلی تحسین‌برانگیز" بر شمرده است.

گری لوئیس، هماهنگ‌کننده سازمان ملل متحد در ایران، به بی‌بی‌سی فارسی می‌گوید که این میزان، معادل ۸۰ درصد از کل تریاک ضبط‌شده در جهان است.

سازمان ملل متحد به‌خصوص در دو دهه گذشته از مبارزه ایران با مواد مخدر تقدیر کرده است.

اعتراض به شمار بالای اعدام‌ها

ایران مرزی طولانی با افغانستان دارد؛ کشوری که حدود ۹۰ درصد از تریاک جهان را تولید می‌کند. هروئین هم که مواد مخدر اصلی در کشورهای غربی است، از تریاک به دست می‌آید.

مقامات ایرانی می‌گویند شمار بالایی از نیروهای انتظامی‌اش را در درگیری با قاچاقچی‌های مواد مخدر در حوالی مرزهای رخنه‌پذیر از جمله با پاکستان از دست داده است.

در این باره گری لوئیس، نماینده مقیم برنامه توسعه ملل متحد در ایران، به بی‌بی‌سی فارسی گفت ایران سالانه یکصد نفر از نیروهای انتظامی‌اش را در مبارزه با قاچاق مواد مخدر از دست می‌دهد.

از سوی دیگر اخیرا سازمان ملل متحد گزارش داده است که دست‌کم ۸۰ نفر در سال جاری در ایران اعدام شده‌اند.

سازمان عفو بین‌الملل در میانه ماه ژانویه گفت که ایران از آغاز سال، ۴۰ نفر را اعدام کرده است و اغلب این افراد به اتهامات مرتبط با قاچاق مواد مخدر محکوم شده‌اند.

ایران بالاترین نرخ سرانه مجازات اعدام در جهان را دارد و اجرای گسترده احکام اعدام یکی از مسائل مورد انتقاد فعالان حقوق بشر و مخالفان حکومت است.

به گفته کمپین بین‌المللی حقوق بشر در ایران، تعداد سرانه اعدام سالیانه در این کشور بیش از هر کشور دیگری در جهان است.

هادی قائمی، سخنگوی این گروه حامی حقوق بشر، می‌گوید برخی از این اعدام‌های مرتبط با مواد مخدر، برای ارعاب در مناطقی مانند بلوچستان اجرا می‌شوند.

فعالان حقوق بشر اعتراض دارند که همراه‌داشتن یا انتقال حتی حجم کمی از موارد مخدر می‌تواند به مجازات اعدام منجر شود.

آنان همچنین درباره نحوه رسیدگی قضایی به این پرونده‌ها و محروم‌شدن متهمان از بخشی از حقوق قانونی خود اعتراش دارند.

هادی قائمی، سخنگوی کمپین حقوق بشر در ایران، می‌گوید این اعدام‌ها بیشتر دامن کسانی را می‌گیرد که از خانواده‌های فقیر هستند و قاچاقچی‌های اصلی همچنان به کار خود ادامه می‌دهند.

این فعال حقوق بشر در آمریکا می‌گوید برخی از مقامات قضایی سابق ایران هم متوجه شده‌اند که اعدام تاثیری در کاهش قاچاق مواد مخدر ندارد.

گری لوئیس، نماینده مقیم برنامه توسعه ملل متحد در ایران، می‌گوید اعدام در در قوانین بین‌المللی منع نشده است اما سازمان ملل تلاش می‌کند ایران به سمت اجرای کامل اعلامیه حقوق بشر پیش برود.

آقای لوئیس می‌گوید داشتن یا حتی قاچاق مواد مخدر، نباید به آستانه جرم‌های جدی‌تر برسد که برای آنها مجازات اعدام در نظر گرفته می‌شود.

'سازمان ملل کمک به ایران را قطع نمی‌کند'

برخی منابع دیپلماتیک می‌گویند در اعتراض به شمار بالای اعدام‌ها در ایران، کشورهایی مانند بریتانیا و دانمارک در سال‌های اخیر کمک‌های خود به برنامه‌های دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرایم سازمان ملل متحد در ایران قطع کرده‌اند.

با این حال یوری فدوتوف تاکید کرده است که دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرایم سازمان ملل متحد به فکر توقف حمایت از ایران در این باره نیست.

او گفته است: "فکر نکنم جامعه بین‌المللی از چنین تصمیمی استقبال کند چون با واکنش احتمالی ایران، شاید همه آن حجم عظیم مواد مخدر که الآن مقامات ایرانی ضبط می‌کنند، به‌راحتی روانه اروپا می‌شود."

پیش‌تر کارل بیلت، وزیر امور خارجه سوئد که به‌تازگی به ایران سفر کرده، در مصاحبه با بی‌بی‌سی فارسی گفته بود: "تعداد بالای اعدام‌ها، یکی از مواردی بود که در حوزه حقوق بشر با مقامات ایران مطرح کردم. ما خیلی به این مساله اعتراض داریم. البته خیلی از این اعدام‌ها به معضل مواد مخدر مربوط می‌شود."

آقای بیلت با اشاره به این که ایران مسیر اصلی قاچاق هروئین و تریاک از افغانستان به اروپا است، گفت: "به نظرم باید به فکر راه‌های مختلف کمک به دولت ایران باشیم تا بتواند به شیوه‌ای که قدری متمدنانه‌تر باشد، با معضل مواد مخدر برخورد بکند."