'رای مخفی' در آپارات

درباره فیلم

رای گیری و انتخابات در یک جامعه سنتی موضوعی خیلی مدرن است که قواره‌اش خیلی وقت‌ها اندازه تن قواعد و سنت‌های این جوامع نمی‌شود یعنی آن مفهومی که از رای دادن و رای‌گیری در ذهن همه ما ممکن است وجود داشته باشد، خیلی وقت‌ها به هم می‌خورد. فیلم سینمایی 'رای مخفی' موضوعش همین است. در سحر‌گاه یک جزیره هواپیمایی یک صندوق رای بر آن فرو می‌ریزد. سربازی آن را به هم‌قطارش می‌سپرد تا در سفری یک روزه در جزیره، به همراه دختر جوان مسئول صندوق، به دنبال جمع‌آوری رای از مردم جزیره باشند.

ویژگی فیلم

فیلم 'رای مخفی' به شرایط یک جامعه ایرانی در مساله انتخابات از منظری سوررالیستی نگاه می‌کند و سوالانی را درباره آن چیزهایی که به قطعی و قاعده‌مند بودن‌شان باور داریم، در ذهن به وجود می‌آورد. فیلمساز در این فیلم نماهای طولانی را در بستری از جغرافیای محیط به کار می‌گیرد و با نگاهی مینی‌مالیستی ، تصویری از شرایط سیاسی و اجتماعی یک جامعه ارائه می‌دهد. حاصل اما تصویری خشن و تلخ درباره امکان پیشبرد دموکراسی در جوامع بسته است.

درباره کارگردان

بابک پیامی نویسنده ، کارگردان و تهیه کننده ایرانی-کانادایی مقیم کانادا ، متولد ۱۳۴۴در تهران است. وی در ایران و افغانستان بزرگ شده و سپس به اروپا و نهایتا کانادا مهاجرت نموده است. او در رشته مطالعات سینمایی دانشگاه تورنتو تحصیل کرده و در سال ۱۳۷۷ به ایران می‌آید و اولین فیلم بلند خود به نام 'یک روز بیشتر' را می‌سازد که در فستیوال توکیو جایزه بهترین اثر هنری را دریافت کرد و در بخش رسمی فستیوال برلین به نمایش درآمد. او سپس فیلم 'رای مخفی' را بر اساس طرحی از محسن مخملباف می‌سازد که در سال ۲۰۰۱ برای او جایزه بهترین کارگردان جشنواره بین المللی فیلم ونیز را به همراه می‌آورد. وی سپس فیلم 'سکوت بین دو فکر' را در سال ۱۳۸۲ می‌سازد که در مرحله مونتاژ توقیف و پیامی بازداشت می‌شود. وی سپس برای ادامه فعالیتهایش مجبور به خروج از ایران و بازگشت به کانادا می‌شود. از جمله این فعالیتها می‌توان به مدیریت هنری بخش صمعی بصری فابریکا، مرکز ارتباطات گروه بنتون در ونیز، تدریس سینما در دانشگاه لودویگزبورگ المان و همچنین تهیه ۴ آلبوم با محسن نامجو اشاره کرد. پیامی امسال دو فیلم بلند را به اتمام رسانیده است: فیلم سینمایی 'اقبال' که کارتونی با موضوع بیگاری کودکان است و 'منهتن نامُرده' با بازیگری لوک گرایمز و سارا رومر از امریکا و محصول کانادا.

بابک پیامی اکنون مشغول تدارک برای تولید فیلم جدیدش با یک مضمون تاریخی است.

درباره کارشناس برنامه

عسل باقری متولد ایران و دارای مدرک دکتری زبانشناسی و نشانهشناسی از دانشگاه سوربن فرانسه و مدرس دانشگاه رن این کشور است. عنوان تز دکتری وی 'روابط زن و مرد در سینمای بعد از انقلاب ایران از دیدگاه نشانهشناسی' است. او همچنین مطالعات تخصصی ویژه ای از منظر نشانه شناسی درباره چند تن از فیلمسازان زن ایران هم چون رخشان بنی اعتماد دارد. وی نویسنده مقالات متعددی درباره سینمای ایران در مجلات معتبر و نیز سخنران مدعو در این زمینه در دانشگاهها و مراکز فرهنگی بوده است. پاره ای از عناوین این مقالات و سخنرانیها به شرح زیر است: 'نمایش هویت در سینمای ایران در دوره ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد' ، 'سینما در ایران: گردش کار، سانسور و تولید فرهنگی'، 'نمایش زن در سینمای ایران پس از انقلاب' ، 'شهر، سومین ضلع یک مثلث عشقی در سینمای پس از انقلاب ایران'

نظر کارشناس برنامه

- این فیلم قبل از هر چیز به نفس رای دادن میپردازد. به نظر من این فیلم به طرز فکر دو جامعهشناس مشهور فرانسوی امیل دورکهایم و پیر بوردیو نزدیک است. دورکهایم میگوید: رای دادن را نمیتوان از شرایط اجتماعی که این اتفاق در آن میافتد جدا دانست. او مرحله شکلگیری این رای را مهمتر میپندارد. پیر بوردیو در ادامه این بحث میگوید: هر رای وقتی میتواند یکسان باشد که شرایط رایدهندگان در آن یکسان باشد و تاکید میکند بر شرایط فرهنگی آن جامعهای که در آن رایگیری صورت می‌گیرد.

- فردیت در رای دادن به چه معنی است؟ فیلم می خواهد بگوید در این جا رای دادن چه معنایی دارد؟

- استفاده از نماهای طولانی به جز کاربرد زیبایی‌شناسانه، نشان‌دهنده سکون این مکان جغرافیایی و بستر فرهنگی ناکجا‌آبادی آن است .

- آن سنگ که رای‌ها در زیرش جمع است مرا به یاد قطعه‌ای از شعر اخوان ثالث به نام 'کتیبه' می‌اندازد که عده ای زندانی به سنگی بر می‌خورند که برای کشف راز موجود در آن، باید آن را بچرخانند و در آخر این کار را می‌کنند ولی می‌بینند که رازی در میان نیست. 'کسی راز مرا داند که از این سو به آن سویم بچرخاند'

- رای دادن که از پایه‌های اول دموکراسی است و نیاز به ایجاد بستر فرهنگی برای تحقق اهداف آن دارد، بر اساس اعتماد به دیگری انجام می‌شود . زنجیره این اعتماد‌ها از اول فیلم به چشم می‌خورد. آدمهای فیلم به کسانی رای می‌دهند که به آنها اعتماد دارند: یکی به خدا ، یکی به فامیلش و سرباز فیلم به دختری که از او شناخت و به او علاقه و اعتماد دارد.

گفتگوی آپارات

گفتگوی برنامه آپارات با عسل باقری، پژوهش‌گر نشانهشناسی درباره فیلم 'رای مخفی' ساخته بابک پیامی را <link type="page"><caption> اینجا</caption><url href="http://www.bbc.co.uk/persian/arts/2016/02/160225_aparatint08_2016" platform="highweb"/></link> ببینید.

درباره فیلم‌های هفته گذشته 'در جستجوی حقیقت' ساخته شهرام حیدری و 'کاغذبازی' ساخته بابک مصطفوی

فیلم 'در جستجوی حقیقت'

انتخابات در ایران، با همه محدودیت‌ها و گرفتاری‌هایش معمولا صحنه برخوردها و به‌وجود آمدن جریان‌های تازه بوده است. اما در تاریخ جمهوری اسلامی و مجلس شورای اسلامی، مجلس ششم یک مجلس منحصربه‌فرد بود. مجلسی که ماحصل مشارکت بیشتر و حضور زنان و افرادی بود که خواستار اصلاحات در قوانین و نظام حکومتی بودند. بسیاری از نمایندگان این مجلس بعدها یا زندانی شدند و یا امکانی برای پذیرفته شدن در درون نظام حکومتی پیدا نکردند. فاطمه حقیقت‌جو یکی از دختران جوانی بود که با مجلس ششم در صحنه سیاست ایران شناخته شد و اولین نماینده‌ای هم بود که در اعتراض به رد صلاحیت‌ها استعفا داد. فیلم 'در جستجوی حقیقت' نگاهی کوتاه به زندگی فاطمه حقیقت‌جو به عنوان یک نماینده در آن روزها دارد.

فیلم 'کاغذ‌بازی'

فیلم 'کاغذ‌بازی' ساخته بابک مصطفوی نگاه سرخوشانه و طناز یک فیلم‌ساز به رقابت‌های تبلیغاتی نامزدهای مختلف برای جذب آرای رای‌دهندگان در یک حوزه انتخاباتی کوچک در ایران است. بابک مصطفوی، سازنده این فیلم، در 'کاغذ‌بازی' از دریچه دوربین‌اش به اطراف 'نگاهی کنجکاو و هوشمندانه' کرده است.

نظرات بینندگان درباره فیلم‌های هفته گذشته

'...و رستگار خواهیم شد.' که خود چکیده تمام طنز در فیلم 'کاغذبازی' بود. مستند کوتاه 'کاغذ بازی' عالی بود، البته وعده پایان فیلم - همچون وعدههای انتخاباتی کاندیداها- محقق نشد و رستگار نشدیم - ولی لذت بردم. دست کارگردان آقای بابک مصطفوی درد نکند. به نظر من، فیلم 'کاغذ‌بازی' با هنرمندی تمام و فوقالعاده، با قرار دادن سخنان کاندیداها ، از جمله :'ای عشق ستاد انتخاباتت کو؟' و یا 'که وعظ بی عملان واجب است نشنیدن ' در کنار نشان دادن میزان فقر و بیکاری در جامعه که جمع کردن پوسترهای انتخاباتی و فروختن آن، با آنهمه زحمت، ممر معاش خانواده‌هاست جالب و موثر بود. و از طرف دیگر نمایش سمبلیک پایین کشیدن نماینده‌ها از بالا، بی‌نظیر بود و یا نمایش چسباندن پوستر روی پوسترهای دیگران، به نوعی فرهنگ حاکمان حاکم بر کشور را به نمایش گذاشته بود . کاری که در طول این سالها در رده اول مملکت انجام شده و ترویج شده است. اما جالبترین قسمت ، به نظر من ، آن قسمتی بود که مامور مخفی نظارت بر انتخابات، یک متخلف را دستگیر کرده بود و به مرکز تلفن زد و معلق‌بازی طرف مقابل ، دقیقا مرا یاد اتهام خود‌زنی مقامات در خصوص حملات چماقداران انداخت، بدون فکر طرف مقابل گفت: 'من میدونم این یکی از قوم و خویشانشون رو اجیر کرده که پوستر ما را روی پوستر خودشون بچسبونه، تا مارا محکوم کنه ' (نقل به مضمون) حمله به جلو ، که شاخص فرهنگ حاکمان حاکم بوده و هست و جالبتر از آن نشان دادن میزان فقر با نشان دادن بستن خودکارها آنهم در حوزه انتخابیه بود. با آن‌همه بودجه که برای این انتخابات به نوعی از جیب مردم برداشت می‌شود و یک خودکار، ناچیزترین هدیه‌ایست که باید به چنین مردم ساده دل و دوست داشتنی پرداخت کنند، آن هم وقتی که آن‌همه از نشان دادن این مشارکت، استفاده تبلیغاتی و استفاده های سرشار مالی به نفع حکومت می‌شود. اما بی مایه فطیر است که در مورد فیلم اول هم نظر خود را برای شما ننویسم.

'در جستجوی حقیقت' در جستجوی حقیقت نبود بلکه در جستجوی قهرمان‌پروری بود. چون در حالی‌که آقای عماد‌الدین باقی ، به درستی فرمودند: 'عزم و اراده حضرات از اول این بوده که جلوی تصویب قوانینی که مخالف منافع آنان باشند را بگیرند'، تکان خوردم وقتی خانم حقیقت‌جو گفتند: 'در مجلس ششم قوانین زیادی تصویب شد که بسیاری از آنها را شورای نگهبان رد کرد و تعداد بیشتری هنوز در شورای مصلحت نظام دارد خاک می‌خورد.' ولی اینها چه اهمیتی دارد؟ اهمیتش این است که این قوانین در مجلس ششم تصویب شد . یعنی ظاهرا برای ایشان مهم نبوده و نیست که آن قوانین بخون جگر تصویب شده به مرحله اجرا نرسیده و تنها دلخوش هستند که کردیت تصویب بدون نتیجه را از آن خود کرده‌اند در حالیکه همچنان مردم محروم هستند. بازدید ایشان از روزنامه دولتی ایران، میهمانی خصوصی بود . عکس ایشان در دادگاه ، که در آن همه داشتند می خندیدند ، متاسفانه ادعای آقای مرتضوی قصاب را ، که خانم حقیقت جو اینجا را با سالن تئاتر اشتباه گرفته اند، صحه میگذاشت تنها بخش بی‌نظیرش سخنان خانم شهلا لاهیجی بود که فرمودند در جمهوری اسلامی، مجازات نماینده مردم بخاطر نطق در صحن علنی مجلس که محل نزاع و گفتگوهای تند جامعه است، در دنیا بی‌نظیر است. واقعا که بی نظیر است که خانم حقیقت‌جو ، بخاطر آپارتاید سیاسی حاکم در زمان آقای خاتمی ، استعفا می‌دهند چون معتقدند :' با ادامه کار من فردای بهتری رقم نخواهد خورد' ولی در آن مقطع، ایشان مردم را دعوت به رای دادن و انتخاب نماینده‌های انتصاب شده می‌کنند. نمی‌دانم این تناقض را می‌شود کجای دل خود گذاشت.

مستند خیلی خوبی بود ...دوست داشتم راجع به حقیقت جو بدونم.

درود بر خانم حقیقت جو ایشان را با نمایندگان زنان کنونی مطابقت کنید زنانی که از چند همسری مردان د دفاع می کنند

اينا كه شعارشون مرگ بر امريكاست ،امريكا چكار ميكنند؟

آرشیو برنامه های آپارات

برای دسترسی به صفحات برنامه‌های گذشته آپارات روی <link type="page"><caption> اینجا </caption><url href="http://www.bbc.co.uk/persian/arts/2014/09/140924_aparat_archive" platform="highweb"/></link>کلیک کنید.

مشاهده برنامه از طریق وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی

این فیلم در ساعات اعلام شده در جدول زیر از طریق <link type="page"><caption> کلیک بر روی اینجا، لینک پخش زنده تلویزیون وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی</caption><url href="http://www.bbc.com/persian/tvandradio/2013/08/000001_bbcpersian_livetv" platform="highweb"/></link>

و یا <link type="page"><caption> اینجا، لینک پخش زنده تلویزیون بی‌بی‌سی فارسی در کانال بی‌بی‌سی فارسی در یو‌تیوب</caption><url href="https://www.youtube.com/watch?v=YcoDq03h31c" platform="highweb"/></link> نیز قابل مشاهده است.

آدرس پست الکترونیک برنامه آپارات: <link type="page"><caption> [email protected]</caption><url href="[email protected]" platform="highweb"/></link>

آدرس فیس بوک برنامه آپارات: <link type="page"><caption> https://www.facebook.com/aparatonbbc</caption><url href="https://www.facebook.com/aparatonbbc" platform="highweb"/></link>

*ممکن است هنگام پخش خبر فوری، محتویات این صفحه و این برنامه بدون اعلام قبلی تغییر کند.