'رفیقان عزا' ،'اینجا جاده‌ها پایان ندارند' و 'زنگ انشاء' در آپارات

این هفته در برنامه آپارات سه فیلم 'رفیقان عزا' ساخته خلیل رشنوی، 'اینجا جاده‌ها پایان ندارند' ساخته توفیق امانی و 'زنگ انشاء'ساخته علیرضا میراسداله به نمایش در می‌آید.

درباره فیلم 'رفیقان عزا'

ریشه رواج عزاداری‌های مذهبی و مراسمی که با نام تاسوعا و عاشورا شناخته می‌شود، به دوران تسلط آل بویه در قرن چهارم هجری در برخی مناطق شیعه‌نشین برمی‌گردد اما در ایران در دوران صفویان بود که با حمایت گسترده حکومت، سنت سوگواری ماه محرم و عاشورا رونق گرفت و دسته‌جات عزادار سینه‌زن و سنگ‌زن در محلات مختلف به راه افتاد. تاریخ‌نویس‌ها می‌گویند که در ده روز اوّل ماه محرّم از طرف شاه و بزرگان و اعیان کشور، در پایتخت و شهرهای دیگر، مجالس روضه‌خوانی دایر می‌شد و ظاهرا حتی در زمان جنگ با دشمنان هم از این عزاداری‌ها به عنوان یک حربه برای تحریک جنگاوران استفاده می‌شده است. در دوره قاجار هم به تجملات و حاشیه‌های این مراسم بیشتر پرداخته شد. بعد از انقلاب اسلامی سال ۵۷، این مراسم تبدیل به یک مساله عمده برای حکومت شد و تریبون‌های رسمی به ترویج گسترده‌تر این مراسم پرداختند ،اما نوع برگزاری مراسم در مکان‌های مختلف تفاوت‌های خیلی زیادی دارند. یکی از جالب‌ترین و تصویری‌ترین شکل های برگزاری مراسم عاشورا و تاسوعا در لرستان و به خصوص در شهر خرم آباد برگزار می‌شود. در فیلم 'رفیقان عزا'، کارگردان نگاهی مشاهد‌ه‌گر به آغاز و انجام سنت سوگواری عاشورا در این منطقه دارد.

ویژگی فیلم

'رفیقان عزا' یک نگاه مشاهده‌گر ، ناظر و بی طرف به همه اتفاقات یک سنت هر ساله دارد. فیلمی که از تصویربرداری قابل قبولی برخوردار است. فیلمسازش همه کاره فیلمش بوده و از فیلمبرداری تا تدوین و صداگذاری را خودش انجام داده است. این فیلم در ماه محرم سال ۱۳۹۱ در خرم‌آباد لرستان ضبط شده است.

درباره کارگردان

خلیل رشنوی‌زاده متولد سال ۱۳۶۰ در اندیمشک است. او که بیشتر به عنوان داستان نویس در جامعه ادبی ایران شناخته می‌شود و برنده ادبی هدایت نیز شده است، فیلم‌سازی را از سال ۱۳۹۱ شروع کرده و تا کنون سه فیلم مستند به نام های 'ماهی دودی'، 'زندگی مرغی' و 'رفیقان عزا' را ساخته است. از ویژگی های او در مستندسازی کار در سمت‌های مختلف به عنوان کارگردان، فیلم‌بردار، صدابردار و تدوین‌گر در فیلمش است.

نگاه کارگردان

مستند 'رفیقان عزا' سومین فیلم مستند من است که تمامی آن درخرم آباد و در ایام تاسوعا و عاشورا فیلمبرداری شده و به عزاداری مردم این شهر در ماه محرم می‌پردازد. 'گل‌مالی' که سنت خاص و ویژه خرم آبادی‌ها در عزاداری ماه محرم است، ریشه‌های تاریخی و فرهنگی دارد. این رسم و سنت خاص هر ساله در روز عاشورا عکاسان و مشتاقان زیادی را به این شهر می کشاند. البته 'گل‌مالی' به عنوان عزاداری در تمام مناطق لرنشین مرسوم است و تمامی لرها با این سنت آشنایی دارند. گل مالیدن به سر و شانه حتی در عزاداری برای افراد فامیل نیز دیده می‌شود . در بسیاری از مناطق لرنشین نیز مختصری 'گل‌مالی' برای امام حسین انجام می‌شود . اما 'گل‌مالی' که درخرم آباد در روز عاشورا انجام می‌شود علاوه بر خاص ، پرجلوه و دراماتیک بودن ، سنتی افراطی و غلوآمیز به نظر می‌رسد که شاید چندان با عزاداری‌های ماه محرم متناسب نباشد .من سعی کردم در این فیلم نگاهی بی‌طرفانه و به دور از جانبداری یا قضاوت به این سنت در میان خرم‌آبادی‌ها داشته باشم. من همچنین سعی کردم چیدمان تصاویر و صداها تا حد زیادی به ترتیب زمانی اتفاق آن‌ها نزدیک باشد و همچنین تصاویر خروجی فیلم گلچین مناسبی از مشاهداتم باشد . اکثر موسیقی متن فیلم نیز همان موسیقی ها و مداحی‌های ضبط شده‌ای است که هنگام فیلمبرداری از بلندگوها پخش می‌شده است.

درباره 'اینجا جاده‌ها پایان ندارند'

یکی از ویژگی‌های مناطق غربی ایران، وجود تعصبات خاص قومی و مذهبی در این منطقه است . تعصبات عجیب و غریبی که به دلایل گوناگون همچنان در این مناطق قربانی می‌گیرد. در فیلم 'اینجا جاده ها پایان ندارند' که فیلمی داستانی است، کارگردان به این موضوع پرداخته است.

ویژگی فیلم

'اینجا جاده ها پایان ندارند' حکایت درد و رنج زنان در منطقه ای پر از تعصبات است. فیلمساز با بیانی کاملا سینمایی و شاعرانه و تصویری و همین‌طور فضاسازی مناسب به بیان قصه‌اش می پردازد و بازی‌های خوب هم به پیشبرد قصه کمک می‌کند. 'اینجا جاده ها پایان ندارد' در چندین جشنواره داخلی و خارجی به نمایش در آمده است و موفق به کسب بیش از بیست جایزه از این جشنواره‌ها شده است.

درباره کاگردان

توفیق امانی، نویسنده و کارگردان این فیلم متولد ۱۳۶۰ مریوان در استان کردستان و فارغ التحصیل سینما از انجمن سینمای جوانان ایران است. وی فیلمسازی را با ساخت فیلم‌های کوتاه در انجمن سینمای جوانان سنندج شروع کرد. از فیلمهای او می‌توان به: 'گولی پاراو ' ، 'نوای شوم یک قاب' ، 'بستر داغ یک رویا'، 'هیما'، 'هویت'، 'آپارتمان مورچه ها' و 'اینجا جاده ها پایان ندارد' نام برد.

نگاه کارگردان

گاهی بر پیکرمان زخمهایی سر باز می‌کنند که فقط فریاد زدن می‌تواند مقداری التیام بخش باشد. فریادی که شاید شروعی برای تیمار کردن آن درد باشد. به امید روزی که هیچ انسانی آتش برپیکر خود نزند و بانی نمایشی کریه از چهره انسان جامعه محور نشود. دردها را باید فریاد زد و صد البته باید شریف گفت و در کنار تباهی‌ها و سیاهی‌ها، زیبایی‌ها و نقاط روشن و مثبت را نیز نمایان کرد تا بالانسی واقعگرایانه و تاثیرگذار ایجاد گردد.

درباره'زنگ انشاء'

'زنگ انشاء' یک انیمیشن کوتاه درباره آرزوهای دانش‌آموزان فقیر یک مدرسه در یک جغرافیای خیالی است. آرزوی قهرمان قصه این فیلم این است که در آینده یک فوتبالیست حرفه‌ای موفق شود تا به این ترتیب، مشهور، محبوب و پولدار شود.

ویژگی فیلم

'زنگ انشاء' ساخته علیرضا میر اسدلله یک انیمیشن به شیوه استاپ‌موشن است که در سال ۱۳۸۸ ساخته شده و از یک داستان ساده و لطیف و یک پایان غیرمنتظره برخوردار است.

فیلم خلاصه و سر راست و بصورت تصویری داستانش را باز می‌گوید و در آخر ما با یک چرخش ما به معنای جدیدی از کل داستان دست می‌یابیم.

درباره کارگردان

"علیرضا میر اسدااله "متولد ۱۳۵۲ در تهران است. او تحصیلات دانشگاهی هنری را نیمه کاره رها کرده و به نقاشی، عروسک سازی، نویسنده‌گی و ساخت فیلم مستند و انیمیشن می پردازد. حاصل این سالها، برگزاری چندین نمایشگاه نقاشی و عروسک در داخل و خارج از ایران، چاپ چندین کتاب شعر و قصه و ساخت چند انیمیشن به شیوه استاپ موشن است. او در اواخر حضورش در ایران نویسنده مقالات هنری درنشریات چلچراغ، شرق و اعتماد بود و در سالهای اخیر چندین گزارش و فیلم مستند دریاره شخصیت‌های هنری و فرهنگی ساخته و هم اکنون تهیه کننده تلویزیون فارسی بی‌بی‌سی است .

خلاصه فیلم هفته گذشته در 'جستجوی نغمه‌های پنهان' ساخته رضا هنری

در این فیلم که تکیه اش بیشتر بر گفتار متن است سعی شده تاریخ ، فرهنگ و سنت های جامعه بلوچ از طریق موسیقی این ناحیه معرفی شود. فیلمساز تمرکزش را بر موسیقی و نقش آن در این جامعه گذاشته و سازها و سبک‌های مختلف موسیقی را معرفی می‌کند . موسیقی و ترانه ها در این فیلم گاه سبکی شاعرانه و گاه روایی دارند و از داستانها و شخصیتهایی تاریخی و افسانه ای سخن می‌گویند. 'در جستجوی نغمه‌های پنهان' سفری است به استان سیستان و بلوچستان برای آشنایی با موسیقی غنی، زیبا و در عین حال کمتر شناخته شده این ناحیه.

نظرات بینندگان درباره فیلم هفته گذشته

حسین

در این فیلم خیلی خوب موسیقی قومی بلوچ معرفی شده است. واقعاً لذت بردم چون اطلاعات ما در خصوص بلوچستان و مردم نجیب آن خیلی کم است.

بارز

این نغمه‌ها است که هویت یک ملت را به نمایش می‌گذارد که چه بوده است و چه شده است. خیلی زیبا و مقبول است.

نظیر

خیلی عالی بود و تشکر می‌کنم که فرهنگ و موسیقی بلوچ را به نمایش گذاشتید. از این هنرمندان واقعا هیچ حمایتی از طرف مسئولین ایران نمی‌شود، آن‌ها هیچ درآمدی از طریق موسیقی ندارند و برای درآورن خرج زن و بچه‌هایشان دنبال یک کار دیگر مثل کارگری و کارهای آزاد دیگر می‌روند که واقعا حقشان نیست. هنرمندی ‌می‌شناسم برای کار رفته عسلویه و موسیقی را کنار گذاشته است. واقعا ظلم است که هنرمند کارگری کند.

بلوچ

برای کارگردان درود می‌فرستم. هرچند که ناگفته های زیادی در باب بلوچستان وجود دارد، مثلا می‌شود از هنر و فرهنگ این قوم آریایی نام برد که توانسته در برابر همه مشکلات زبان و سنت های بلوچی اش را حفظ کند.

سربازی

عالی بود ولی خیلی چیزها برای معرفی کردن موسیقی و فرهنگ بلوچ گفته نشد. بعضی بدخواهان به زور فرهنگ پربار بلوچ را نابود کردند و بلوچ ساده را به دنیا افراطی معرفی کردند.

شبیر

بلوچستان نوازندگان و شاعرهای گمنامی دارد که برای یافتن آنها جستجوگر لازم است.

حمید

خیلی زیبا بود. هرچند آهنگ‌های زیباتری می‌شد پخش کنند. واقعا فرهنگ و موسیقی زیبایی بود دارد این بخش از ایران زیبای ما.

داوود

عالی بود. فقط ای کاش به جنبه‌های دیگر زندگی مردم بلوچ هم اشاراتی می‌شد.

شاهین

مستند زیبا و خوش ساختی بود. به امید اینکه چنین مستند های زیبایی بیشتر در رابطه با فرهنگ و هنر بلوچ و بلوچستان ساخته و به جهانیان شناسانده شود که نام این منطقه که در اذهان عمومی با خشونت و درگیری تداعی می‌شود، حقیقتش نمایان شود.

احمد

خیلی عالی بود. واقعا تاسف آور است که این موسیقی در اثر بی‌توجهی که اولا ناشی از محدودیت‌های ساز و آواز در کشور و منطقه و ثانیاً استان محروم سیستان و بلوچستان می‌شود در حال ازبین رفتن است.

رشید

ممنون از بی‌بی‌سی فارسی که وقتش را به ما بلوچستانی‌ها داد و این فیلم را پخش کرد اما متاسفانه تلویزیون ملی ایران که ما بلوچها تک‌تک‌مان در آن سهم داریم، چون ملی است به قول خودشان حتی حاضر نیست سالی یک بار آداب، فرهنک، تاریخ و آهنگ بلوچستان را نشان دهد.

فاطمه

فیلمهایی اینچنین که درباره مناطق خاصی از ایران ساخته می‌شوند باید بسیاری اصول اولیه و اصلی را رعایت کنند. فیلم را به عنوان بیننده‌ای بی طرف که ببینی خیلی بد نیست و اطلاعاتی برای عرضه دارد البته عقیده دارم که بسیار بهتر از این هم می‌شد فیلم را ساخت اما وقتی به عنوان یکی از جوانان استان سیستان و بلوچستان به فیلم نگاه می‌کنم در طرح بعضی مسائل و مطرح نکردن بسیاری دیگر برایم بسیار دور از واقعیت است.

عبدالستار

فیلم خوبی بود ولی نمی‌دانم چرا از "ملا کمال خان" که نقال ، نوازنده و هنرمند شهیر بلوچ است دعوت نشده بود که در فیلم حضور یابد.

آرشیو برنامه های آپارات

<bold>برای دسترسی به صفحات برنامه‌های گذشته آپارات روی <link type="page"><caption> اینجا</caption><url href="http://www.bbc.co.uk/persian/arts/2014/09/140924_aparat_archive.shtml" platform="highweb"/></link> کلیک کنید.</bold>

مشاهده برنامه از طریق وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی

این فیلم در ساعات اعلام شده در جدول زیر از طریق لینک پخش زنده تلویزیون وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی نیز قابل مشاهده است.

برای مشاهده برنامه از طریق لینک پخش زنده تلویزیونی وب سایت بی‌بی‌سی <link type="page"><caption> اینجا</caption><url href="http://www.bbc.co.uk/persian/tvandradio/2013/08/000001_bbcpersian_livetv" platform="highweb"/></link> را کلیک کنید.

آدرس پست الکترونیک برنامه آپارات: کلیک <link type="page"><caption> </caption><url href="aparat@bbc.co.uk" platform="highweb"/></link><link type="page"><caption> aparat@bbc.co.uk</caption><url href="aparat@bbc.co.uk" platform="highweb"/></link>

آدرس فیس بوک برنامه آپارات:کلیک <link type="page"><caption> </caption><url href="https://www.facebook.com/aparatonbbc" platform="highweb"/></link><link type="page"><caption> https://www.facebook.com/aparatonbbc </caption><url href="https://www.facebook.com/aparatonbbc " platform="highweb"/></link>

*ممکن است هنگام پخش خبر فوری، محتویات این صفحه و این برنامه بدون اعلام قبلی تغییر کند.